{"id":894,"date":"2019-03-24T07:42:06","date_gmt":"2019-03-24T06:42:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=894"},"modified":"2019-03-27T20:45:42","modified_gmt":"2019-03-27T19:45:42","slug":"z-tradycja-w-nowoczesnosc-ogrody-japonskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/z-tradycja-w-nowoczesnosc-ogrody-japonskie\/","title":{"rendered":"Z tradycj\u0105 w nowoczesno\u015b\u0107 \u2013 ogrody japo\u0144skie"},"content":{"rendered":"

\"Ogrody<\/a>Tradycyjne ogrody Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni od pocz\u0105tku robi\u0142y ogromne wra\u017cenie na Europejczykach. By\u0142y zupe\u0142nie inne od naszych klasztornych wirydarzy i wielkich park\u00f3w w stylu francuskim lub angielskim. Pierwszorz\u0119dn\u0105 rol\u0119 odgrywa tu przyroda nieo\u017cywiona: stawy i potoki, kaskady, mostki, g\u0142azy narzutowe, pag\u00f3rki oraz piasek. Byliny i krzewy traktuje si\u0119 na Dalekim Wschodzie jako drugorz\u0119dne \u2013 bo przemijaj\u0105ce – sk\u0142adniki kompozycji krajobrazowych. Japo\u0144czycy o wiele wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 przypisuj\u0105 znaczeniu symbolicznemu ro\u015blin ni\u017c ich walorom plastycznym i kulinarnym. Z Chin epoki Pi\u0119ciu Dynastii (907-960 ne) zaczerpn\u0119li dawni Japo\u0144czycy swoje zami\u0142owanie do lotosu, bambus\u00f3w, sosen oraz kwitn\u0105cych \u015bliw. Przebogata, tak buddyjska jak i taoistyczna symbolika lotosu wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z jego biologi\u0105 i fenologi\u0105. Wonne, \u015bnie\u017cnobia\u0142e kwiaty tej ogromnej \u201elilii wodnej\u201d symbolizuj\u0105 o\u015bwiecon\u0105 i pe\u0142n\u0105 niesko\u0144czonego wsp\u00f3\u0142czucia natur\u0119 Buddy. Wyrastaj\u0105 z g\u0142\u0119bin czarnego, cuchn\u0105cego mu\u0142u \u2013 czytelnej aluzji do \u015bwiata materii, pogr\u0105\u017conego w grzechach i z\u0142udzeniach samsary. Rosn\u0105c przebijaj\u0105 si\u0119 przez wod\u0119 sadzawki \u2013 symbol \u017cyciodajnej, ale ch\u0142odnej, kapry\u015bnej i chwilami gro\u017anej In \u2013 kobiecej strony rzeczywisto\u015bci. W ko\u0144cu wydostaj\u0105 si\u0119 ku \u015bwie\u017cemu powietrzu by zawi\u0105za\u0107 owoce w promieniach S\u0142o\u0144ca. Symbolizuje to porzucenie doczesnych trosk na rzecz \u017cycia w pe\u0142ni duchowego, a zarazem przepojonego \u017carem i aktywno\u015bci\u0105 Yang \u2013 m\u0119skiej strony rzeczywisto\u015bci. Niewyczerpana jest tak\u017ce symbolika bambusu, tej drzewiastej trawy Dalekiego Wschodu. Jego gi\u0119tko\u015b\u0107 i rosn\u0105ca z wiekiem odporno\u015b\u0107 na z\u0142amania obrazuje trwa\u0142\u0105 przyja\u017a\u0144 lub wiern\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107. Sosny (najcz\u0119\u015bciej japo\u0144skie Pinus densiflora<\/em>, rzadziej korea\u0144skie P. koraiensis<\/em>, Thunberga P. thunbergii<\/em>i drobnokwiatowe P. parviflora<\/em>) uciele\u015bniaj\u0105 si\u0142\u0119 charakteru i sta\u0142o\u015b\u0107 przekona\u0144. Cz\u0119sto widywane w ogrodach kontrastowe zestawienia sztywnych sosen z wiotkimi bambusami na tle ska\u0142 i strumieni stanowi\u0105 swoiste dla Dalekiego Wschodu plastyczne po\u0142\u0105czenie przeciwie\u0144stw: In i Yang. \u015aliwy, z czasem niemal zupe\u0142nie zast\u0105pione w japo\u0144skich ogrodach przez wi\u015bnie, to ukochane zwiastuny wiosny. Ich obfite kwitnienie w czasie, gdy miejscami le\u017cy jeszcze \u015bnieg i nachodz\u0105 ostatnie \u015bnie\u017cyce, uosabia odporno\u015b\u0107 budz\u0105cego si\u0119 ze snu \u017cycia na przeciwno\u015bci losu. Bogat\u0105 symbolik\u0119 wi\u015bni oraz \u015bliw podkre\u015blaj\u0105 nie tylko specjalne festiwale w okresie kwitnienia tych drzew, ale r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3\u0142owe przepisy co do ich przedstawiania na obrazach czy wykorzystania w ikebanie. Wa\u017cne jest uwydatnienie kontrastu mi\u0119dzy s\u0119katym, starym konarem a m\u0142odziutkimi, delikatnymi ga\u0142\u0105zkami, pe\u0142nymi ukrytej si\u0142y \u017cyciowej, objawiaj\u0105cej si\u0119 w pastelowych kwiatach i jasnozielonych listkach. To czytelne nawi\u0105zanie do jedno\u015bci rodu, gdzie do\u015bwiadczenie \u017cyciowe s\u0119dziwych rodzic\u00f3w i te\u015bci\u00f3w uzupe\u0142nia si\u0119 z m\u0142od\u0105 energi\u0105 dzieci i wnuk\u00f3w. Inne ro\u015bliny ozdobne, do\u015b\u0107 popularne w Kraju Wschodz\u0105cego S\u0142o\u0144ca, to chryzantemy wnosz\u0105ce na przedzimie przepych p\u00f3\u017anego lata i wczesnej jesieni. Nic dziwnego, \u017ce sta\u0142y si\u0119 obrazem d\u0142ugiego a owocnego \u017cycia. Prawdziw\u0105 cesarzow\u0105 japo\u0144skich ogrod\u00f3w jest tak\u017ce drzewiasta peonia jako uciele\u015bnienie zdrowia, bogactwa i rado\u015bci \u017cycia. Orchidee, dzi\u0119ki ich wyrafinowanym kszta\u0142tom oraz pi\u017cmowej woni, tak\u017ce wysoko si\u0119 ceni w Japonii jako symbol podnieconej kobiety.<\/p>\n

\"Ogrody<\/a>Inne, bardzo lubiane na Wyspach Japo\u0144skich byliny to goryczki (wykorzystywane tam znacznie szerzej ni\u017c u nas, popularne jako kwiaty ci\u0119te), astry, go\u017adziki, kosa\u0107ce, lilie (szczeg\u00f3lnie odmiany orientalne, nieco zbyt ciep\u0142olubne dla polskich ogrod\u00f3w), narcyzy, szachownice, sasanki i zawilce. W\u015br\u00f3d drzew i krzew\u00f3w zdecydowanie przewa\u017caj\u0105 gatunki wiecznie zielone. Opr\u00f3cz wspomnianych wy\u017cej, rodzimych gatunk\u00f3w sosen ch\u0119tnie si\u0119ga si\u0119 po tuje, jod\u0142y, szydlic\u0119 (kryptomeri\u0119), kuningami\u0119, so\u015bnic\u0119, rododendrony, kamelie, bukszpany i ostrokrzewy. R\u00f3wnie\u017c ja\u015bminy, ligustry, wawrzynki i d\u0119by eksponowane w japo\u0144skich ogrodach to zazwyczaj gatunki zimotrwa\u0142e (np.: ligustr l\u015bni\u0105cy Ligustrum lucidum<\/em>w odmianach o z\u0142otym i srebrnym marginesie li\u015bci, u kt\u00f3rego ca\u0142a korona wygl\u0105da jakby p\u0142on\u0119\u0142a\u2026), o sztywnych, ciemno szmaragdowych, sk\u00f3rzastych li\u015bciach, zatem do\u015b\u0107 niepodobne do naszych p\u00f3\u0142nocnoeuropejskich, gubi\u0105cych li\u015bcie z nadej\u015bciem mroz\u00f3w. Z drzew o nietrwa\u0142ych li\u015bciach sadzi si\u0119 w Japonii przede wszystkim rodzime klony fantastycznie przebarwiaj\u0105ce si\u0119 na jesieni: japo\u0144ski Acer japonicum<\/em>, \u015bniady A. rufinerve<\/em>b\u0105d\u017a palmowy A. palmatum<\/em>. W mniejszych ilo\u015bciach towarzysz\u0105 im: magnolie, wierzby, hortensje, wistaria, styrakowce, korkowiec japo\u0144ski, z\u0142otliny, grujecznik japo\u0144ski i jesion Spaetha. Zazwyczaj s\u0105 one kszta\u0142towane w malownicze formy za pomoc\u0105 rozpinania na rusztowaniach, ci\u0119cia, skr\u0119cania i przyginania.<\/p>\n

\"\"<\/a>Japo\u0144czyk\u00f3w cechuje \u017carliwe przywi\u0105zanie do ojczyzny i jej tradycji, st\u0105d tak wa\u017cna jest shintostyczna i buddyjska symbolika kompozycji krajobrazowych oraz patriotyczne aluzje \u2013 ostrowy na du\u017cych stawach nierzadko symbolizuj\u0105 poszczeg\u00f3lne wyspy Archipelagu Japo\u0144skiego albo buddyjskie niebiosa; pag\u00f3rki w ogrodach to miniatury najs\u0142ynniejszych g\u00f3r Japonii, przynajmniej \u015bwi\u0119tego wulkanu Fud\u017ci; w doborach ro\u015blin pierwsze\u0144stwo maj\u0105 gatunki i odmiany rodzime dla kraju, symbolizuj\u0105ce rdzenne warto\u015bci oraz cnoty narodu lub poszczeg\u00f3lnych rod\u00f3w magnackich (daimio) i samurajskich. Od niepami\u0119tnych czas\u00f3w problemem wi\u0119kszo\u015bci Japo\u0144czyk\u00f3w by\u0142 brak miejsca pod ogr\u00f3d, st\u0105d wielka popularno\u015b\u0107 ikebany i malowide\u0142, zast\u0119puj\u0105cych mieszczuchom ogr\u00f3d oraz rozkwit sztuki hamowania wzrostu drzew (bonsai). Osi\u0105gni\u0119cia japo\u0144skich ogrodnik\u00f3w od po\u0142owy XIX w. do dzi\u015b nie przestaj\u0105 inspirowa\u0107 wielu Europejczyk\u00f3w i Amerykan\u00f3w. Wp\u0142ywy wyspiarzy s\u0105 szczeg\u00f3lnie widoczne przy zak\u0142adaniu ma\u0142ych ogrod\u00f3w specjalistycznych jak np. skalniaki, ogrody ro\u015blin wodnych i b\u0142otnych czy dzia\u0142 Dalekiego Wschodu w arboretach  |  Adam Kapler<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tradycyjne ogrody Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni od pocz\u0105tku robi\u0142y ogromne wra\u017cenie na Europejczykach. By\u0142y zupe\u0142nie inne od naszych klasztornych wirydarzy i wielkich park\u00f3w w stylu francuskim lub angielskim. Pierwszorz\u0119dn\u0105 rol\u0119 odgrywa tu przyroda nieo\u017cywiona: stawy i potoki, kaskady, mostki, g\u0142azy narzutowe, pag\u00f3rki oraz piasek. Byliny i krzewy traktuje si\u0119 na Dalekim Wschodzie jako drugorz\u0119dne \u2013 bo…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":881,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[35],"tags":[50,47,49,25],"class_list":["post-894","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-po-drugiej-stronie-swiata","tag-bonsai","tag-japonia","tag-kraj-kwitnacej-wisni","tag-ogrod-botaniczny-pan-powsin"],"acf":[],"taxonomy_info":{"category":[{"value":35,"label":"Po drugiej stronie \u015bwiata"}],"post_tag":[{"value":50,"label":"Bonsai"},{"value":47,"label":"Japonia"},{"value":49,"label":"Kraj Kwitn\u0105cej Wi\u015bni"},{"value":25,"label":"Ogr\u00f3d Botaniczny PAN Powsin"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Kamienie_sm-1024x463.jpg",1024,463,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":35,"name":"Po drugiej stronie \u015bwiata","slug":"po-drugiej-stronie-swiata","term_group":0,"term_taxonomy_id":35,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":15,"filter":"raw","term_order":"0","cat_ID":35,"category_count":15,"category_description":"","cat_name":"Po drugiej stronie \u015bwiata","category_nicename":"po-drugiej-stronie-swiata","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":50,"name":"Bonsai","slug":"bonsai","term_group":0,"term_taxonomy_id":50,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"},{"term_id":47,"name":"Japonia","slug":"japonia","term_group":0,"term_taxonomy_id":47,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":5,"filter":"raw","term_order":"0"},{"term_id":49,"name":"Kraj Kwitn\u0105cej Wi\u015bni","slug":"kraj-kwitnacej-wisni","term_group":0,"term_taxonomy_id":49,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"},{"term_id":25,"name":"Ogr\u00f3d Botaniczny PAN Powsin","slug":"ogrod-botaniczny-pan-powsin","term_group":0,"term_taxonomy_id":25,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":18,"filter":"raw","term_order":"0"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=894"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/894\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}