{"id":658,"date":"2019-03-03T17:17:08","date_gmt":"2019-03-03T16:17:08","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=658"},"modified":"2019-04-01T17:49:24","modified_gmt":"2019-04-01T15:49:24","slug":"sniezyca-wiosenna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/sniezyca-wiosenna\/","title":{"rendered":"\u015anie\u017cyca wiosenna"},"content":{"rendered":"<p style=\"margin: 0cm; margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\">To by\u0142o ca\u0142kiem przypadkowe spotkanie. Pod koniec lat 90. XX w., w drugiej po\u0142owie kwietnia zaplanowali\u015bmy wyjazd terenowy po ro\u015bliny do gminy Murowana Go\u015blina. Mi\u0142o\u015bnik ro\u015blin, w\u0142a\u015bciciel gospodarstwa rolno-ogrodniczego, mieszkaniec tamtych teren\u00f3w zapyta\u0142 nas, czy chcemy zobaczy\u0107 w naturze &nbsp;\u015bnie\u017cyce wiosenn\u0105. Nie mog\u0142y\u015bmy odm\u00f3wi\u0107, bo dla nas, pasjonat\u00f3w ojczystej flory, nadarzy\u0142a si\u0119 wspania\u0142a okazja zobaczenia tych ro\u015blin w rezerwacie o wdzi\u0119cznej nazwie ,,\u015anie\u017cycowy Jar\u201d. Wed\u0142ug literatury, rezerwat ten jest stanowiskiem synantropijnym \u015bnie\u017cycy wiosennej, kt\u00f3r\u0105 posadzono tam prawdopodobnie pod koniec XIX wieku. Sprzyjaj\u0105ce warunki wzrostu na ni\u017cu dla tego g\u00f3rskiego gatunku sprawi\u0142y, \u017ce \u015bnie\u017cyca dobrze kwitnie i rozmna\u017ca si\u0119 na tym terenie, z roku na rok rozszerzaj\u0105c swoje granice. Naturalnie wyst\u0119puje w po\u0142udniowej Polsce w Sudetach i Karpatach Wschodnich od 530 do 1180 m n.p.m., za\u015b najwi\u0119cej stanowisk spotka\u0107 mo\u017cemy w Bieszczadach. W Polsce przebiega jej p\u00f3\u0142nocna granica zasi\u0119gu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin: 0cm; margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/sniezyca1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-659 alignleft\" src=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/sniezyca1-300x188.jpg\" alt=\"\u015anie\u017cyca wiosenna\" width=\"300\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/sniezyca1-300x188.jpg 300w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/sniezyca1-768x480.jpg 768w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/sniezyca1-1024x640.jpg 1024w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/sniezyca1.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Jest typow\u0105 ro\u015blin\u0105 reglow\u0105. Poza g\u00f3rami wyst\u0119puje rzadko, tylko na Nizinie \u015al\u0105skiej i w Wielkopolsce. Ro\u015bnie w lasach \u0142\u0119gowych, zaro\u015blach oraz na wilgotnych \u0142\u0105kach ko\u015bnych. Najlepiej si\u0119 czuje, rosn\u0105c na glebach brunatnych i madach pr\u00f3chnicznych o odczynie kwa\u015bnym do zasadowego. W Polsce wyst\u0119puj\u0105 naturalnie jej dwa podgatunki: subsp. <em>vernum<\/em> na zachodzie kraju i subsp. <em>carpaticum<\/em> w Karpatach. Jest ro\u015blin\u0105 wieloletni\u0105, cebulow\u0105. Z kulistej cebuli wyrastaj\u0105 2-4 li\u015bcie odziomkowe. S\u0105 one r\u00f3wnow\u0105skie, t\u0119pe, \u017cywozielone, kr\u00f3tsze od \u0142odygi kwiatowej. Na szczycie \u0142odygi wyrasta jeden pojedynczy, pachn\u0105cy kwiat, zwisaj\u0105cy bia\u0142y dzwoneczek maj\u0105cy na szczytach p\u0142atk\u00f3w zielonawo\u017c\u00f3\u0142t\u0105 plamk\u0119. Rzadko, ale zdarzaj\u0105 si\u0119 na \u0142odydze dwa kwiaty. Kwitnie w marcu i kwietniu, zapylana jest g\u0142\u00f3wnie przez pszczo\u0142y. Rozmna\u017ca si\u0119 wegetatywnie, przez wytwarzanie cebulek potomnych lub generatywnie,&nbsp;poprzez nasiona posiadaj\u0105ce cia\u0142ka mr\u00f3wcze u\u0142atwiaj\u0105ce rozsiewanie. Po wydaniu nasion, zwykle dzieje si\u0119 to na pocz\u0105tku lata, ro\u015blina zaczyna zamiera\u0107, aby ponownie odrodzi\u0107 si\u0119 w nast\u0119pnym roku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin: 0cm; margin-bottom: .0001pt; text-align: justify;\">Nazwa rodzaju pochodzi od greckich s\u0142\u00f3w: <em>to leucon ich<\/em>, kt\u00f3re w t\u0142umaczeniu oznaczaj\u0105 \u201ebia\u0142y fio\u0142ek budz\u0105cy si\u0119 na wiosn\u0119\u201d. Wed\u0142ug ,,Polskiej czerwonej listy paprotnik\u00f3w i ro\u015blin kwiatowych\u201d \u015bnie\u017cyca wiosenna uznana jest za takson bliski zagro\u017cenia i podlega \u015bcis\u0142ej ochronie gatunkowej na stanowiskach naturalnych. Dzi\u0119ki dost\u0119pno\u015bci w handlu mo\u017cemy spotka\u0107 te ro\u015bliny w ogr\u00f3dkach przydomowych, gdzie jako jedne z pierwszych witaj\u0105 nadchodz\u0105c\u0105 wiosn\u0119. Nale\u017cy jednak mie\u0107 na uwadze, \u017ce s\u0105 ro\u015blinami truj\u0105cymi, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 md\u0142o\u015bci, wymioty, biegunk\u0119 oraz zaburzenia rytmu serca. Je\u015bli przyjdziecie Pa\u0144stwo do Ogrodu w poszukiwaniu kwitn\u0105cych zwiastun\u00f3w wiosny, to \u015bnie\u017cyc\u0119 wiosenn\u0105 spotkacie w kilku miejscach. Jako gatunek reglowy ro\u015bnie w Kolekcji flory Polski w cz\u0119\u015bci prezentuj\u0105cej ro\u015blinno\u015b\u0107 g\u00f3rsk\u0105 pasma Bieszczad\u00f3w. W obni\u017ceniu terenu, pod okapem starodrzewu lipowo-d\u0119bowego razem z innymi dolnoreglowymi gatunkami bieszczadzkimi mi\u0119dzy innymi z cebulic\u0105 tr\u00f3jlistn\u0105. Egzemplarze tu rosn\u0105ce przyby\u0142y do Ogrodu w 2002 roku z Pog\u00f3rza Przemyskiego w darze od pracownik\u00f3w Arboretum w Bolestraszycach. Liczne siewki wok\u00f3\u0142 osobnik\u00f3w macierzystych wskazuj\u0105 na fakt, \u017ce dobrze zaaklimatyzowa\u0142y si\u0119 w Ogrodzie. Kolejne stanowisko \u015bnie\u017cycy, gdzie ro\u015bnie razem z czosnkiem nied\u017awiedzim, utworzono pod okapem krzew\u00f3w leszczyny i drzewostanu lipowo-grabowo-d\u0119bowego. ,,\u015anie\u017cycowy do\u0142ek\u201d tak nazwali\u015bmy to nowe miejsce sadzenia, znajduje si\u0119 przy zachodnim zbiorniku wodnym, poni\u017cej Willi Jan\u00f3wek. Ro\u015bliny pochodz\u0105 z Arboretum w Bolestraszycach i posadzone zosta\u0142y na jesieni w 2017. \u015anie\u017cyc\u0119 odnajdziemy jeszcze we wschodniej cz\u0119\u015bci Ogrodu, przy granicy z ulic\u0105 Wczasow\u0105, gdzie ro\u015bnie pod szpalerem buk\u00f3w w towarzystwie cebulicy dwulistnej, zawilca gajowego i przylaszczek. Ponadto razem z wawrzynkiem wilcze\u0142yko, otoczona r\u00f3\u017canecznikami, ja\u0142owcami i wrzosami ro\u015bnie pod wiekowym d\u0119bem w kolekcji dendrologicznej w bliskim s\u0105siedztwie szk\u00f3\u0142ki z ma\u0142o znanymi ro\u015blinami wrzosowatymi. Spotka\u0107 j\u0105 tak\u017ce mo\u017cemy w pobli\u017cu wej\u015bcia do Ogrodu od strony lasu w kolekcji zbiorowisk ro\u015blinnych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>S\u0142owniczek:&nbsp;cia\u0142ka&nbsp;mr\u00f3wcze<\/strong> \u2013 wyrostki na nasionach niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w ro\u015blin, bogate w cukry, t\u0142uszcze i witaminy, tym samym stanowi\u0105ce pe\u0142nowarto\u015bciowy pokarm dla mr\u00f3wek, kt\u00f3re przy okazji przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozsiewania nasion. Zwane inaczej elajosomami wyst\u0119puj\u0105 u co najmniej 11 tysi\u0119cy gatunk\u00f3w ro\u015blin nale\u017c\u0105cych do 334 rodzaj\u00f3w z 77 rodzin&nbsp;ro\u015blin okrytonasiennych. We florze Europy \u015arodkowej elajosomy wykszta\u0142caj\u0105 si\u0119 m.in. u nast\u0119puj\u0105cych rodzaj\u00f3w: ciemiernika, fio\u0142k\u00f3w, glistnika, jasnoty, kokoryczy, kopytnika, krzy\u017cownicy, miodunki, przylaszczki, psze\u0144ca, zimowita, przetacznika, mo\u017cylinka.<\/p>\n<p>Tekst: Jolanta Podlasiak<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To by\u0142o ca\u0142kiem przypadkowe spotkanie. Pod koniec lat 90. XX w., w drugiej po\u0142owie kwietnia zaplanowali\u015bmy wyjazd terenowy po ro\u015bliny do gminy Murowana Go\u015blina. Mi\u0142o\u015bnik ro\u015blin, w\u0142a\u015bciciel gospodarstwa rolno-ogrodniczego, mieszkaniec tamtych teren\u00f3w zapyta\u0142 nas, czy chcemy zobaczy\u0107 w naturze &nbsp;\u015bnie\u017cyce wiosenn\u0105. Nie mog\u0142y\u015bmy odm\u00f3wi\u0107, bo dla nas, pasjonat\u00f3w ojczystej flory, nadarzy\u0142a si\u0119 wspania\u0142a okazja zobaczenia&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":663,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[29,28,27],"class_list":["post-658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-notatnika-przyrodnika","tag-kwiaty-wiosenne","tag-sniezyca-wiosenna","tag-z-notatnika-przyrodnika"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":26,"label":"Z notatnika przyrodnika"}],"post_tag":[{"value":29,"label":"Kwiaty wiosenne"},{"value":28,"label":"\u015anie\u017cyca wiosenna"},{"value":27,"label":"Z notatnika przyrodnika"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Sniezyca2loooong-1024x167.jpg",1024,167,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":26,"name":"Z notatnika przyrodnika","slug":"z-notatnika-przyrodnika","term_group":0,"term_taxonomy_id":26,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":95,"filter":"raw","cat_ID":26,"category_count":95,"category_description":"","cat_name":"Z notatnika przyrodnika","category_nicename":"z-notatnika-przyrodnika","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":29,"name":"Kwiaty wiosenne","slug":"kwiaty-wiosenne","term_group":0,"term_taxonomy_id":29,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":28,"name":"\u015anie\u017cyca wiosenna","slug":"sniezyca-wiosenna","term_group":0,"term_taxonomy_id":28,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":27,"name":"Z notatnika przyrodnika","slug":"z-notatnika-przyrodnika","term_group":0,"term_taxonomy_id":27,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=658"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}