Od wczesnej wiosny do p\u00f3\u017anej jesieni, w lesie, nad jeziorem, na \u0142\u0105ce, na polu lub na ugorze, w g\u00f3rach i na nizinach, wygl\u0105daj\u0105 z zielonych listk\u00f3w b\u0142\u0119kitne, modre lub r\u00f3\u017cowe drobne kwiatuszki przetacznik\u00f3w. Przyjrzyjmy si\u0119 temu rodzajowi, czasami okaza\u0142ych, ale zwykle niepozornych ro\u015blin.<\/p>\n
Veronica z greckiego phero \u2013 nios\u0119 i nike \u2013 zwyci\u0119stwo, oznacza t\u0119 kt\u00f3ra zwyci\u0119\u017ca. Takie s\u0105 ro\u015bliny z rodzaju Veronica, <\/em>odporne i pe\u0142ne wigoru.<\/p>\n Pierwsze przetaczniki zakwitaj\u0105 ju\u017c w marcu i mimo, \u017ce s\u0105 to ro\u015bliny niewielkie, to ich masowe wyst\u0119powanie i kwitnienie w tym pocz\u0105tkowym okresie wegetacji, powoduje, \u017ce stanowczo zaznaczaj\u0105 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107.<\/p>\n Przetacznik bluszczykowy <\/strong>(Veronica hederifolia<\/em>) to ro\u015blina jednoroczna o pok\u0142adaj\u0105cych si\u0119 p\u0119dach d\u0142ugo\u015bci od 10 do 40, a nawet 50 cm. Blaszki li\u015bciowe s\u0105 w og\u00f3lnym zarysie okr\u0105g\u0142awe, z trzema lub cz\u0119\u015bciej pi\u0119cioma klapami, z kt\u00f3rych \u015brodkowa jest najwi\u0119ksza, zwykle szersza ni\u017c d\u0142u\u017csza, a boczne klapy s\u0105 coraz mniejsze ku nasadzie li\u015bcia. Kwiaty wyrastaj\u0105 pojedynczo w pachwinach li\u015bci, cz\u0119sto wzd\u0142u\u017c niemal ca\u0142ej \u0142odygi. Korona kwiatu jest czterop\u0142atkowa, barwy jasnoniebieskiej z bia\u0142awym \u015brodkiem, z ciemniejszymi \u017cy\u0142kami o \u015brednicy 5\u20139 mm. Kwiaty nie s\u0105 zbyt wyeksponowane. Pocz\u0105tek kwitnienia cz\u0119sto zaczyna si\u0119 ju\u017c w marcu i trwa do czerwca. Ca\u0142a ro\u015blina jest mocno ow\u0142osiona.<\/p>\n Przetacznik bluszczykowy preferuje stanowiska s\u0142oneczne o niewielkiej konkurencji innych ro\u015blin, spulchnione, \u017cyzne przepuszczalne gleby, dlatego najcz\u0119\u015bciej ro\u015bnie na polach, w ogrodach lub przy drogach. Jest uznawany za uci\u0105\u017cliwy chwast, szczeg\u00f3lnie w uprawie pszenicy. W Ogrodzie, gdy si\u0119 pojawi \u0142atwo go usun\u0105\u0107, ale koniecznie trzeba to zrobi\u0107 przed wysypaniem si\u0119 nasion, poniewa\u017c ro\u015blina wytwarza ich bardzo wiele i d\u0142ugo potrafi\u0105 czeka\u0107 w ziemi na swoj\u0105 szans\u0119. Oczywi\u015bcie zawsze mo\u017cna go potraktowa\u0107 jako ro\u015blin\u0119 zadarniaj\u0105c\u0105 i polubi\u0107 jej towarzystwo.<\/p>\n W Ogrodzie mo\u017cna go zobaczy\u0107 na terenach pozbawionych innych zadarniaj\u0105cych ro\u015blin, np. w kolekcji r\u00f3\u017c, kolekcji warzyw przed rozpocz\u0119ciem prac wiosennych itp.<\/p>\n Przetacznik tr\u00f3jlistkowy <\/strong>(Veronica triphyllos<\/em>) jest niewielk\u0105 jednoroczn\u0105 ro\u015blin\u0105, o wysoko\u015bci 5-15 cm, p\u0119dy s\u0105 wzniesione lub lekko si\u0119 pok\u0142adaj\u0105ce. Li\u015bcie s\u0105 charakterystycznie d\u0142oniasto podzielone, g\u00f3rne g\u0142\u0119boko powcinane, \u015brodkowa klapa szeroka, du\u017ca, klapy boczne mniejsze i w\u0119\u017csze. Kwiaty u\u0142o\u017cone s\u0105 w lu\u017anych wierzcho\u0142kowych gronach, maj\u0105 ciemnoniebiesk\u0105 koron\u0119 o \u015brednicy 6\u20139 mm. Kwitnie od marca do maja. Preferuje miejsca z niewielkim zadarnieniem, na ugorach, przy drogach i na polach. W Ogrodzie mo\u017cna je obserwowa\u0107 w sadzie jab\u0142oniowym przy podporach i w kolekcji warzyw, zanim zaczn\u0105 si\u0119 wiosenne prace uprawowe. Masowe zakwitanie przetacznika tr\u00f3jlistkowego, pomimo jego niewielkich rozmiar\u00f3w, wyra\u017anie rzuca si\u0119 w oczy.<\/p>\n Dwa nast\u0119pne gatunki r\u00f3wnie\u017c zakwitaj\u0105 wcze\u015bnie, kwitn\u0105 d\u0142ugo, czasami nawet zim\u0105, je\u017celi nie ma mrozu i s\u0105 do siebie bardzo podobne. Oczywi\u015bcie pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 kluczami do oznaczania ro\u015blin i wykazuj\u0105c si\u0119 cierpliwo\u015bci\u0105 mo\u017cna je od siebie odr\u00f3\u017cni\u0107. Naj\u0142atwiej jednak poczeka\u0107 a\u017c wytworz\u0105 owoce (torebki) i wtedy sprawa jest jasna, kt\u00f3ry z nich to przetacznik perski, a kt\u00f3ry to przetacznik l\u015bni\u0105cy.<\/p>\n Przetacznik perski<\/strong> (Veronica persica<\/em>) jest ro\u015blin\u0105 jednoroczn\u0105 o rozga\u0142\u0119zionych i pok\u0142adaj\u0105cych si\u0119 p\u0119dach, d\u0142ugo\u015bci 10-50\u202fcm. Dolne li\u015bcie na ogonkach<\/u>, blaszka szeroko jajowata, w nasadzie uci\u0119ta, na brzegu grubo pi\u0142kowana, na szczycie t\u0119po zaostrzona, z obu stron rzadko ow\u0142osiona<\/u>. Korona ma 8-15\u202fmm \u015brednicy, zwykle jest jasnoniebieska z ciemniejszymi \u017cy\u0142kami. Kwitnie od marca do pa\u017adziernika. Cz\u0119sto ro\u015bnie jako chwast w uprawach zbo\u017cowych, okopowych, w ogrodach. Najcz\u0119stszy na stanowiskach ruderalnych, ugorach, poboczach dr\u00f3g, rzadko na \u0142\u0105kach.<\/p>\n Ogrodzie pojawia si\u0119 na murawach w kolekcji flory Polski, szczeg\u00f3lnie na wzniesieniach kolekcji ro\u015blin g\u00f3rskich.<\/p>\n Przetacznik l\u015bni\u0105cy<\/strong> (Veronica polita<\/em>) to ro\u015blina jednoroczna o p\u0119dach rozga\u0142\u0119zionych ju\u017c od nasady, pok\u0142adaj\u0105cych si\u0119, jedynie na ko\u0144cu uniesionych, dorastaj\u0105ca do 10-30\u202fcm d\u0142ugo\u015bci. Li\u015bcie drobne, kr\u00f3tkoogonkowe<\/u>, blaszka jajowata do t\u0119po tr\u00f3jk\u0105tnej, nasada zaokr\u0105glona lub uci\u0119ta, brzegiem s\u0142abo (ale wyra\u017anie) podwini\u0119ta, grubo pi\u0142owana do zatokowo wcinanej, z 5-9 z\u0105bkami, na szczycie t\u0119po zaokr\u0105glona, wy\u0142ysia\u0142a, pod spodem ja\u015bniej zielona, z rozproszonymi w\u0142oskami.<\/u> Korona kwiatu 5-7\u202f\u202fmm \u015brednicy, jasnoniebieska z ciemniejszymi \u017cy\u0142kami. Kwitnie od marca do pa\u017adziernika.<\/p>\n Jak wida\u0107 z za\u0142\u0105czonych opis\u00f3w, jest kilka detali odr\u00f3\u017cniaj\u0105ce te og\u00f3lnie podobne taksony, ale patrz\u0105c na ro\u015bliny w terenie, czasami ci\u0119\u017cko je dostrzec, gdy jednak spojrzymy na torebki nasienne r\u00f3\u017cnice wida\u0107 natychmiast. U przetacznika l\u015bni\u0105cego torebki s\u0105 w zarysie okr\u0105g\u0142e do nerkowatych, 3-5\u202fmm d\u0142ugo\u015bci i 4-6\u202fmm szeroko\u015bci, p\u0119kate, niewyra\u017anie bocznie sp\u0142aszczone. Natomiast u przetacznika perskiego torebki s\u0105 szersze ni\u017c d\u0142u\u017csze, 4-6\u202fmm d\u0142ugo\u015bci i 6-9\u202fmm szeroko\u015bci, wyra\u017anie bocznie sp\u0142aszczone z ostr\u0105 kraw\u0119dzi\u0105, wci\u0119cie o prostej linii, pod wybitnie otwartym k\u0105tem. Na zdj\u0119ciach przedstawiam owoce obu gatunk\u00f3w.<\/p>\n Zapraszamy do podziwiania nieoczywistego, subtelnego pi\u0119kna rodzaju Veronica<\/em>, kt\u00f3ry na pierwszy rzut oka mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 tylko pospolitym przetacznikiem \ud83d\ude09<\/p>\n Autor: Anna Gasek<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od wczesnej wiosny do p\u00f3\u017anej jesieni, w lesie, nad jeziorem, na \u0142\u0105ce, na polu lub na ugorze, w g\u00f3rach i na nizinach, wygl\u0105daj\u0105 z zielonych listk\u00f3w b\u0142\u0119kitne, modre lub r\u00f3\u017cowe drobne kwiatuszki przetacznik\u00f3w. Przyjrzyjmy si\u0119 temu rodzajowi, czasami okaza\u0142ych, ale zwykle niepozornych ro\u015blin. Veronica z greckiego phero \u2013 nios\u0119 i nike \u2013 zwyci\u0119stwo, oznacza t\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":5858,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"default","_kad_post_title":"default","_kad_post_layout":"default","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"default","_kad_post_vertical_padding":"default","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[1,18],"tags":[],"class_list":["post-5845","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rozne","category-blog"],"acf":[],"taxonomy_info":{"category":[{"value":1,"label":"R\u00f3\u017cne"},{"value":18,"label":"Blog"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/003.-Przetacznik-trojlistkowy-Veronica-triphyllos-1024x768.jpg",1024,768,true],"author_info":{"display_name":"login_ap","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/agnieszka-pfeiffer\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":1,"name":"R\u00f3\u017cne","slug":"rozne","term_group":0,"term_taxonomy_id":1,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":46,"filter":"raw","term_order":"0","cat_ID":1,"category_count":46,"category_description":"","cat_name":"R\u00f3\u017cne","category_nicename":"rozne","category_parent":18},{"term_id":18,"name":"Blog","slug":"blog","term_group":0,"term_taxonomy_id":18,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":56,"filter":"raw","term_order":"0","cat_ID":18,"category_count":56,"category_description":"","cat_name":"Blog","category_nicename":"blog","category_parent":0}],"tag_info":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5845"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5845\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5861,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5845\/revisions\/5861"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5845"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}