Gdy za oknem bywa jeszcze zimowa aura, a ro\u015bliny rodzimej flory \u015bpi\u0105 nadal zimowym snem, pracownicy kolekcji flory Polski ju\u017c zaczynaj\u0105 \u201egra\u0107 w zielone\u201d i przyspiesza\u0107 nieuchronne nadej\u015bcie wiosny. <\/p>\n
W kolekcji flory Polski uprawiamy ro\u015bliny, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 naturalnie na terenie Polski, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w s\u0105 one niepozorne i niezbyt atrakcyjne dla aran\u017cacji ogrodniczych, dlatego te\u017c nie mo\u017cna ich kupi\u0107 w sklepach. Pozyskiwanie nowych gatunk\u00f3w ro\u015blin rodzimych nastr\u0119cza wi\u0119c pewne trudno\u015bci, ale s\u0105 na nie sposoby zaradcze. Prawie wszystkie gatunki ro\u015blin do kolekcji sprowadzone zosta\u0142y w formie nasion lub ro\u015blin z innych ogrod\u00f3w botanicznych lub ze stanowisk naturalnych. Ogrody Botaniczne prowadz\u0105 wymian\u0119 diaspor generatywnych, czyli ka\u017cdy ogr\u00f3d przesy\u0142a do innych plac\u00f3wek katalog zebranych w danym roku nasion, kt\u00f3re mo\u017cna zamawia\u0107 w niewielkich ilo\u015bciach. Nasiona zamawiamy od listopada roku poprzedniego do kwietnia roku bie\u017c\u0105cego i przechowujemy je do listopada. Przez ca\u0142y sezon wegetacyjny zbieramy r\u00f3wnie\u017c nasiona i ro\u015bliny podczas wyjazd\u00f3w terenowych, ale tak\u017ce na terenie naszego Ogrodu. Pod koniec listopada lub na pocz\u0105tku grudnia wysiewamy otrzymane i zebrane nasiona do niewielkich doniczek, kt\u00f3re nast\u0119pnie s\u0105 wystawiane do inspekt\u00f3w, aby przesz\u0142y okres przech\u0142odzenia. Ka\u017cda wprowadzana pr\u00f3ba nasion oznaczona jest etykiet\u0105 z nazw\u0105 gatunku, jak r\u00f3wnie\u017c z numerem introdukcji (\u0142ac. introductio<\/em> \u2013 wprowadzenie, wst\u0119p). Numer taki zawiera informacje o pochodzeniu sprowadzonego gatunku. W ka\u017cdym roku sporz\u0105dzana jest lista wysiew\u00f3w, kt\u00f3ra w r\u00f3\u017cnych latach liczy od kilkudziesi\u0119ciu do kilkuset pozycji. W lutym, gdy jeszcze zima ma si\u0119 zupe\u0142nie dobrze, w kolekcji flory Polski zaczynamy przyspiesza\u0107 okres wegetacji. Doniczki z wysiewami przynosimy do szklarni i tam nasiona zaczynaj\u0105 kie\u0142kowa\u0107. Przygotowujemy pod\u0142o\u017ce dostosowane do wymaga\u0144 poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w ro\u015blin, zwykle jest to zr\u00f3\u017cnicowane pH, czyli odczyn kwasowo\u015bci gleby i zawarto\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w organicznych. I tak na przyk\u0142ad dla miko\u0142ajka nadmorskiego (Eryngium maritimum<\/em>) pod\u0142o\u017ce b\u0119dzie ubogie z du\u017c\u0105 domieszk\u0105 piasku z odczynem oboj\u0119tnym, dla miko\u0142ajka polnego (Eryngium campestre<\/em>) substrat b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119cej substancji organicznej i odczyn zasadowy, a dla \u017curawiny b\u0142otnej (Oxycoccus palustris<\/em>) b\u0119dzie zawiera\u0142 bardzo du\u017co substancji organicznej o odczynie kwa\u015bnym. Nast\u0119pnie przyszykowane pod\u0142o\u017ca s\u0105 parowane, czyli odka\u017cane, aby uchroni\u0107 m\u0142ode ro\u015bliny przed chorobami. Pod koniec lutego, w przygotowane pod\u0142o\u017ce, zaczynamy pikowanie, czyli przesadzanie malutkich siewek do wi\u0119kszych pojemnik\u00f3w, w kt\u00f3rych mog\u0105 si\u0119 rozrasta\u0107, tak aby ju\u017c w kwietniu mo\u017cna je by\u0142o wysadzi\u0107 w kolekcji.<\/p>\n Ze sterylnego szk\u0142a do ogrodniczej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n Specyficzna uprawa m\u0142odych ro\u015blin dotyczy wsp\u00f3\u0142pracy z Bankiem Nasion Ogrodu Botanicznego, sk\u0105d otrzymujemy siewki ro\u015blin z test\u00f3w prowadzonych nad zdolno\u015bci\u0105 kie\u0142kowania nasion przeznaczonych do d\u0142ugotrwa\u0142ego przechowywania ich w ciek\u0142ym azocie. Bank Nasion gromadzi gatunki bardzo cenne dla polskiej flory, o wysokim statusie konserwatorskim, wi\u0119c staramy si\u0119 jak najwi\u0119cej z nich wprowadzi\u0107 do kolekcji w Ogrodzie. Uprawa gatunk\u00f3w rzadkich i zagro\u017conych w warunkach ex situ,<\/em> czyli poza ich naturalnym miejscem wyst\u0119powania, daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wnikliwego poznania ich biologii i mo\u017ce stanowi\u0107 zaplecze do reintrodukcji, czyli przywracania ro\u015blin na naturalne stanowiska.<\/p>\n Nasiona ro\u015blin do\u015bwiadczalnych nie wysiewane s\u0105 do ziemi tylko na bibu\u0142\u0119 z po\u017cywk\u0105, w szklanych lub wykonanych z przezroczystych tworzyw sztucznych szalkach Petriego, czyli naczyniach laboratoryjnych w kszta\u0142cie okr\u0105g\u0142ej podstawki (spodka) o szerokim, p\u0142askim dnie i niskich (w stosunku do \u015brednicy) \u015bcianach bocznych, kt\u00f3re zosta\u0142y wymy\u015blone w 1887 roku przez niemieckiego mikrobiologa Juliusa Richarda Petriego. Ro\u015bliny z tak wysianych nasion s\u0105 w\u0105t\u0142e i delikatne, wi\u0119c trzeba post\u0119powa\u0107 z nimi bardzo ostro\u017cnie, \u017ceby dalej mog\u0142y si\u0119 prawid\u0142owo rozwija\u0107. Siewki ro\u015blin przenosimy z pojemnik\u00f3w, gdzie by\u0142y wysiane, do doniczek lub skrzynek w przygotowane dla nich pod\u0142o\u017ce. Najcz\u0119\u015bciej jest to czysty, odka\u017cony piasek lub piasek z przesian\u0105 ziemi\u0105. M\u0142ode ro\u015bliny wyj\u0119te ze szklanych szalek musz\u0105 si\u0119 stopniowo przyzwyczaja\u0107 do normalnej gleby, ich subtelne korzonki musz\u0105 okrzepn\u0105\u0107 i nauczy\u0107 si\u0119 koegzystowa\u0107 z r\u00f3\u017cnymi grzybami i bakteriami glebowymi. W pocz\u0105tkowej fazie uprawy konieczne jest utrzymywanie sta\u0142ej wilgotno\u015bci substratu podczas uprawy oraz monitorowanie chor\u00f3b.<\/p>\n Obecnie uprawiamy siewki tak pi\u0119knych ro\u015blin jak dziewi\u0119\u0107si\u0142y pop\u0142ocholistne (Carlina onopordifolia<\/em>), gatunek obj\u0119ty ochron\u0105 prawn\u0105 i zagro\u017cony wygini\u0119ciem, u kt\u00f3rego od razu mo\u017cna rozpozna\u0107 pierwsze kolczaste listki pokryte kutnerem, dzwoneczniki wonne (Adenophora lilifolia<\/em>), gatunek pod ochron\u0105 prawn\u0105 i krytycznie zagro\u017cony, kt\u00f3rego siewki s\u0105 tak delikatne jak nici paj\u0119cze oraz starodub \u0142\u0105kowy (Ostericum palustre<\/em>), kt\u00f3ry w Polsce jest gatunkiem zagro\u017conym wygini\u0119ciem i chocia\u017c jest to ro\u015blina do\u015b\u0107 okaza\u0142a to jednak na \u0142\u0105ce nikt, opr\u00f3cz botanik\u00f3w, nie zwr\u00f3ci na niego uwagi, poniewa\u017c podobny jest do wielu gatunk\u00f3w ro\u015blin z rodziny selerowatych. Podczas pikowania wymaga szczeg\u00f3lnej troski, gdy\u017c jego d\u0142ugie, wyci\u0105gni\u0119te siewki trudno utrzyma\u0107 w pionie, ca\u0142y czas si\u0119 pok\u0142adaj\u0105, co sprzyja infekcjom grzybowym.<\/p>\n Spos\u00f3b w jaki w kolekcji flory Polski uprawiamy ro\u015bliny jest zapewne nieefektywny, bardzo pracoch\u0142onny i k\u0142opotliwy, ale mamy satysfakcj\u0119, \u017ce nie marnujemy wysi\u0142ku matki natury i cieszymy si\u0119, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci wszyscy b\u0119dziemy mogli podziwia\u0107 kwitn\u0105ce okazy tych ro\u015blin w Ogrodzie, albo mo\u017ce gdzie\u015b na stanowiskach naturalnych, wi\u0119c aby je zobaczy\u0107 zapraszamy do kolekcji.<\/p>\n Anna Gasek<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gdy za oknem bywa jeszcze zimowa aura, a ro\u015bliny rodzimej flory \u015bpi\u0105 nadal zimowym snem, pracownicy kolekcji flory Polski ju\u017c zaczynaj\u0105 \u201egra\u0107 w zielone\u201d i przyspiesza\u0107 nieuchronne nadej\u015bcie wiosny. W kolekcji flory Polski uprawiamy ro\u015bliny, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 naturalnie na terenie Polski, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w s\u0105 one niepozorne i niezbyt atrakcyjne dla aran\u017cacji ogrodniczych, dlatego te\u017c…<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":4848,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[18,8,1],"tags":[],"class_list":["post-4832","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-edukacja","category-rozne"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":18,"label":"Blog"},{"value":8,"label":"Edukacja"},{"value":1,"label":"R\u00f3\u017cne"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/005.-Mlode-rosliny-po-testach-na-sile-kielkowania-1024x724.jpg",1024,724,true],"author_info":{"display_name":"login_ap","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/agnieszka-pfeiffer\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":18,"name":"Blog","slug":"blog","term_group":0,"term_taxonomy_id":18,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":56,"filter":"raw","cat_ID":18,"category_count":56,"category_description":"","cat_name":"Blog","category_nicename":"blog","category_parent":0},{"term_id":8,"name":"Edukacja","slug":"edukacja","term_group":0,"term_taxonomy_id":8,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":30,"filter":"raw","cat_ID":8,"category_count":30,"category_description":"","cat_name":"Edukacja","category_nicename":"edukacja","category_parent":18},{"term_id":1,"name":"R\u00f3\u017cne","slug":"rozne","term_group":0,"term_taxonomy_id":1,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":45,"filter":"raw","cat_ID":1,"category_count":45,"category_description":"","cat_name":"R\u00f3\u017cne","category_nicename":"rozne","category_parent":18}],"tag_info":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4832"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4832\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}