{"id":4461,"date":"2023-07-26T09:22:39","date_gmt":"2023-07-26T07:22:39","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=4461"},"modified":"2024-02-06T08:45:08","modified_gmt":"2024-02-06T07:45:08","slug":"botanizowanie-na-gorskim-szlaku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/botanizowanie-na-gorskim-szlaku\/","title":{"rendered":"Botanizowanie na g\u00f3rskim szlaku."},"content":{"rendered":"

Wakacje s\u0105 na p\u00f3\u0142metku, a wi\u0119c jeszcze mamy czas na wycieczki piesze i rowerowe w okolice bli\u017csze i mo\u017ce troch\u0119 dalsze. Sierpie\u0144 to wspania\u0142y termin na wyprawy g\u00f3rskie w Karkonosze, Tatry, Beskid \u017bywiecki, Beskid Niski czy Bieszczady, gdzie mamy gwarancj\u0119 pi\u0119knych widok\u00f3w oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyjrzenia si\u0119 otaczaj\u0105cej przyrodzie. Dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w ro\u015blin zawsze znajdzie si\u0119 co\u015b ciekawego, id\u0105c \u015bcie\u017ck\u0105 lub szlakiem, jad\u0105c rowerem nawet przy drodze mo\u017cna znale\u017a\u0107 interesuj\u0105ce ro\u015bliny.<\/p>\n

Botanizowa\u0107 to wed\u0142ug S\u0142ownika J\u0119zyka Polskiego zbiera\u0107 ro\u015bliny w celu ich badania, inaczej herboryzowa\u0107. Z tym zbieraniem ro\u015blin do zielnik\u00f3w w \u015brodowisku naturalnym jest pewna trudno\u015b\u0107, poniewa\u017c nie mo\u017cemy tego robi\u0107 na terenach obj\u0119tych ochron\u0105 czyli w Parkach Narodowych, Parkach Krajobrazowych czy rezerwatach. W innych miejscach natomiast musimy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce ro\u015blina nie jest obj\u0119ta ochron\u0105 prawn\u0105 i oczywi\u015bcie dobrze by by\u0142o, \u017ceby nie by\u0142a zagro\u017cona wygini\u0119ciem. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie teraz ka\u017cdy ma pod r\u0119k\u0105 aparat fotograficzny, wi\u0119c swoje znalezisko zawsze mo\u017cna obfotografowa\u0107 i nie niszcz\u0105c \u017cywej ro\u015bliny zabra\u0107 jej obraz ze sob\u0105. Niew\u0105tpliwie przyjemnie jest wiedzie\u0107 co si\u0119 fotografuje. Obecnie mamy du\u017ce u\u0142atwienia w rozpoznawaniu gatunk\u00f3w, poniewa\u017c nie musimy wozi\u0107 ze sob\u0105 ksi\u0105\u017ckowych kluczy do oznaczania ro\u015blin tylko mo\u017cna mie\u0107 odpowiedni\u0105 aplikacj\u0119 w telefonie. Tu odsy\u0142am do artyku\u0142u, w kt\u00f3rym Magdalena Bederska-B\u0142aszczyk, botaniczka z kolekcji flory Polski, przetestowa\u0142a r\u00f3\u017cne dost\u0119pne aplikacje do oznaczania ro\u015blin https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/aplikacje-do-rozpoznawania-roslin\/<\/a> . Dla lepszego poznania gatunk\u00f3w ro\u015blin dobrze jest te\u017c posiada\u0107 internetowy atlas ro\u015blin w kt\u00f3rym mo\u017cna znale\u017a\u0107 bardzo przydatne informacje i zdj\u0119cia https:\/\/www.atlas-roslin.pl<\/a> .<\/p>\n

A wi\u0119c w drog\u0119.<\/p>\n

Naszym celem s\u0105 Karkonosze najwy\u017csze pasmo g\u00f3rskie Sudet\u00f3w i zarazem Czech rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 na przestrzeni ok. 40 km. Karkonosze zajmuj\u0105 powierzchni\u0119 ok. 650 km\u00b2, z czego do Polski nale\u017cy 185 km\u00b2 czyli 28,46%. Najwy\u017cszym szczytem jest \u015anie\u017cka (1603 m n. p. m.). Karkonosze nale\u017c\u0105 do \u015awiatowej Sieci Rezerwat\u00f3w Biosfery UNESCO i s\u0105 chronione poprzez utworzenie na ich terenie Karkonoskiego Parku Narodowego po stronie polskiej oraz Krkono\u0161sk\u00e9ho n\u00e1rodn\u00ed parku<\/a> po stronie czeskiej Karkonoszy.<\/p>\n

Na \u015bwiadom\u0105 przyrodnicz\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 dobrze jest zaopatrzy\u0107 si\u0119 w wydawnictwa Karkonoskiego Parku Narodowego, na \u015bcie\u017ckach dydaktycznych pomog\u0105 nam zidentyfikowa\u0107 ro\u015bliny, zwierz\u0119ta i ska\u0142y.<\/p>\n

Czego mo\u017cemy oczekiwa\u0107 podczas sierpniowych w\u0119dr\u00f3wek w tych g\u00f3rach? Jest to czas wrzos\u00f3w, powy\u017cej g\u00f3rnej granicy lasu kr\u00f3luje wrzos pospolity (Calluna vulgaris<\/em>), znany wszystkim poniewa\u017c pospolicie wyst\u0119puje w ca\u0142ej Polsce od lask\u00f3w na wydmach ba\u0142tyckich po pi\u0119tro subalpejskie (powy\u017cej g\u00f3rnej granicy lasu) w g\u00f3rach. Wrzosowe kobierce w Karkonoszach wygl\u0105daj\u0105 naprawd\u0119 wspaniale.<\/p>\n

Wrzosowe kobierce w Karkonoszach<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W\u0119druj\u0105c g\u0142\u00f3wn\u0105 grani\u0105 Karkonoszy z zaro\u015bli sosny g\u00f3rskiej, kosodrzewiny co jaki\u015b czas wyrasta obsypany w tym czasie czerwieniej\u0105cymi owocami, jarz\u0105b pospolity g\u00f3rski (Sorbus aucuparia subsp. glabrata<\/em>). Na tej wysoko\u015bci w trudnych warunkach klimatycznych jarz\u0105b musia\u0142 wykszta\u0142ci\u0107 r\u00f3\u017cne przystosowania, np. ni\u017cszy, krzaczasty pokr\u00f3j i przez to r\u00f3\u017cni si\u0119 od jarz\u0119b\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na ni\u017cu.<\/p>\n

Jarz\u0105b pospolity g\u00f3rski na Szrenicy<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Przemieszczaj\u0105c si\u0119 stromymi szlakami, aby si\u0119 nie potkn\u0105\u0107 na kamieniach cz\u0119sto spogl\u0105damy pod nogi, a tam wci\u015bni\u0119ty pomi\u0119dzy g\u0142azy ro\u015bnie wid\u0142ak wroniec lub inaczej wroniec widlasty (Huperzia selago<\/em>). Wid\u0142aki to najstarsza przetrwa\u0142a linia rozwojowa ro\u015blin naczyniowych, kt\u00f3ra wyodr\u0119bni\u0142a si\u0119 ok. 400 milion\u00f3w lat temu, gdy niezr\u00f3\u017cnicowane by\u0142y jeszcze ro\u015bliny nasienne i paprotniki. Ponad 300 milion\u00f3w lat temu wid\u0142aki dominowa\u0142y na Ziemi, wykszta\u0142ci\u0142y wielk\u0105 rozmaito\u015b\u0107 form, w tym takie o wielkich rozmiarach, ale do naszych czas\u00f3w przetrwa\u0142y g\u0142\u00f3wnie ro\u015bliny niewielkie. Uwa\u017cajmy zatem, \u017ceby nie depta\u0107 tych wspania\u0142ych \u015bwiadk\u00f3w historii Ziemi, po pierwsze s\u0105 urocze, po drugie obj\u0119te s\u0105 cz\u0119\u015bciow\u0105 ochron\u0105, a po trzecie ich specyficzne wymagania powoduj\u0105, \u017ce w Polsce gatunek ten staje si\u0119 bliski zagro\u017cenia wygini\u0119ciem.<\/p>\n

Wid\u0142ak wroniec<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Id\u0105c dalej, na miejscach bardziej trawiastych zobaczymy kwitn\u0105ce pi\u0119knie o tej porze, dzwonki karkonoskie (Campanula bohemica subsp. bohemica<\/em>) oraz ich bardzo podobnych kuzyn\u00f3w dzwonki okr\u0105g\u0142olistne (Campanula rotundifolia<\/em>). R\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy tymi dwoma gatunkami wa\u017cne s\u0105 tylko dla botanik\u00f3w, a oba s\u0105 r\u00f3wnie czaruj\u0105ce. Warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce dzwonek karkonoski to endemit Karkonoszy czyli wyst\u0119puje tyko w Karkonoszach oraz na Wysokim Jesioniku w Czechach, gatunek jest obj\u0119ty ochron\u0105 prawn\u0105 oraz uznany za nara\u017cony na wygini\u0119cie.<\/p>\n

Dzwonek karkonoski<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W pobli\u017cu na trawiastych zboczach mo\u017cna spotka\u0107 inny rzadki, wysokog\u00f3rski gatunek, \u015bwietlika male\u0144kiego (Euphrasia minima<\/em>), kt\u00f3ry jest p\u00f3\u0142paso\u017cytem czyli posiada zielony chlorofil i przeprowadza fotosyntez\u0119, a z organizmu \u017cywiciela pobiera tylko niekt\u00f3re niezb\u0119dne do \u017cycia sk\u0142adniki, np. wod\u0119 i sole mineralne.<\/p>\n

\u015awietlik male\u0144ki<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W\u015br\u00f3d zaro\u015bli kosodrzewiny uwa\u017cne oko obserwatora mo\u017ce wypatrze\u0107 tojad sudecki (Aconitum plicatum <\/em>), okaza\u0142\u0105 bylin\u0119 o charakterystycznych granatowo fioletowych che\u0142miastych kwiatach, gatunek ten jest obj\u0119ty \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 prawn\u0105 a tak\u017ce nara\u017cony na wygini\u0119cie, poza tym lepiej go nie dotyka\u0107 poniewa\u017c ca\u0142a ro\u015blina jest silnie truj\u0105ca.<\/p>\n

Tojad sudecki<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W pobli\u017cu mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c rosn\u0105\u0107 niebielistka trwa\u0142a alpejska (Swertia perennis subsp. alpestris<\/em>) o ciekawych granatowych rozpostartych jak gwiazdy kwiatach, gatunek ten podlega \u015bcis\u0142ej ochronie prawnej.<\/p>\n

Niebielistka trwa\u0142a alpejska<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na mszystych \u0142\u0105kach, pastwiskach, w jasnych lasach, tak\u017ce w pi\u0119trze subalpejskim ro\u015bnie niesamowita papro\u0107 podej\u017arzon ksi\u0119\u017cycowy (Botrychium lunaria<\/em>), ro\u015blina dorastaj\u0105ca do 5-30 cm z podziemnym k\u0142\u0105czem z kt\u00f3rego wyrasta jeden li\u015b\u0107 podzielony na cz\u0119\u015b\u0107 p\u0142odn\u0105 i p\u0142onn\u0105. Gatunek obj\u0119ty jest \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 prawn\u0105 oraz nara\u017cony na wygini\u0119cie.<\/p>\n

Podej\u017arzon ksi\u0119\u017cycowy<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W Karkonoszach szlaki biegn\u0105 r\u00f3wnie\u017c przez podmok\u0142e \u0142\u0105ki i torfowiska, tam w sierpniu pi\u0119knie prezentuje si\u0119 we\u0142nianeczka alpejska (Baeothyrum alpinum<\/em>), ten relikt po epoce lodowcowej cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Polsce, poza tym ma pojedyncze stanowiska na ni\u017cu oraz w Karkonoszach i Tatrach, obj\u0119ty jest cz\u0119\u015bciow\u0105 ochron\u0105 prawn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c jest nara\u017cony na wygini\u0119cie. Okwiat w postaci g\u0142adkich, we\u0142nistych szczecinek, w czasie owocowania wyd\u0142u\u017caj\u0105cych si\u0119 do 2,5 cm sprawia wra\u017cenie faluj\u0105cego na wietrze bia\u0142ego woalu.<\/p>\n

We\u0142nianeczka alpejska<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W niewielkim obni\u017ceniu w zr\u00f3wnaniu wierzchowinowym okolicy R\u00f3wni pod \u015anie\u017ck\u0105 na wysoko\u015bci 1400-1425 m n.p.m. znajduje si\u0119 Torfowisko \u00dapy przypominaj\u0105ce subarktyczn\u0105 tundr\u0119, kt\u00f3ra si\u0119ga\u0142a tutaj podczas ostatniego zlodowacenia. Swoje \u017ar\u00f3d\u0142a maj\u0105 tutaj rzeka \u00dapa i Bia\u0142a \u0141aba, jest to miejsce wyj\u0105tkowe pod wzgl\u0119dem przyrodniczym i dlatego znajduje si\u0119 w obszarze ochrony \u015bcis\u0142ej Karkonoskiego Parku Narodowego. W sierpniu pi\u0119knie wygl\u0105da w tym miejscu porastaj\u0105ca \u0142anowo teren i przebarwiaj\u0105ca si\u0119 na rudo, we\u0142nianeczka darniowa (Baeothryon cespitosum<\/em>), w Polsce wyst\u0119puj\u0105ca na Pomorzu Zachodnim, Pomorzu Gda\u0144skim, ko\u0142o Torunia, w Sudetach oraz ko\u0142o Tarnowskich G\u00f3r. Gatunek obj\u0119ty jest cz\u0119\u015bciow\u0105 ochron\u0105 prawn\u0105, a na Czerwonej li\u015bcie ro\u015blin i grzyb\u00f3w Polski z 2016 roku otrzyma\u0142 kategori\u0119 EN (zagro\u017cony). \u0179r\u00f3d\u0142em zagro\u017cenia gatunku jest osuszanie i eksploatacja torfowisk. Cz\u0119\u015b\u0107 stanowisk znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego oraz w rezerwatach torfowiskowych.<\/p>\n

We\u0142nianeczka darniowa<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Te wszystkie ro\u015bliny wydaj\u0105 si\u0119 male\u0144kie w por\u00f3wnaniu z ca\u0142ym majestatem g\u00f3r, s\u0105 jednak jego nieod\u0142\u0105cznym elementem i warto zwr\u00f3ci\u0107 na nie uwag\u0119.<\/p>\n

W\u0119druj\u0105c g\u00f3rskimi szlakami cieszmy oczy wspania\u0142ymi rozleg\u0142ymi panoramami, ale r\u00f3wnie\u017c podziwiajmy detale.<\/p>\n

Do zobaczenia na szlaku.<\/strong><\/p>\n

Anna Gasek<\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wakacje s\u0105 na p\u00f3\u0142metku, a wi\u0119c jeszcze mamy czas na wycieczki piesze i rowerowe w okolice bli\u017csze i mo\u017ce troch\u0119 dalsze. Sierpie\u0144 to wspania\u0142y termin na wyprawy g\u00f3rskie w Karkonosze, Tatry, Beskid \u017bywiecki, Beskid Niski czy Bieszczady, gdzie mamy gwarancj\u0119 pi\u0119knych widok\u00f3w oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyjrzenia si\u0119 otaczaj\u0105cej przyrodzie. Dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w ro\u015blin zawsze znajdzie si\u0119 co\u015b…<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":4459,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[18,14,330,1],"tags":[],"class_list":["post-4461","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-ciekawostki","category-podroze","category-rozne"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":18,"label":"Blog"},{"value":14,"label":"Ciekawostki"},{"value":330,"label":"Podr\u00f3\u017ce"},{"value":1,"label":"R\u00f3\u017cne"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/000.-Wydawnictwa-KPN.jpg",1024,768,false],"author_info":{"display_name":"login_ap","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/agnieszka-pfeiffer\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":18,"name":"Blog","slug":"blog","term_group":0,"term_taxonomy_id":18,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":56,"filter":"raw","cat_ID":18,"category_count":56,"category_description":"","cat_name":"Blog","category_nicename":"blog","category_parent":0},{"term_id":14,"name":"Ciekawostki","slug":"ciekawostki","term_group":0,"term_taxonomy_id":14,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":40,"filter":"raw","cat_ID":14,"category_count":40,"category_description":"","cat_name":"Ciekawostki","category_nicename":"ciekawostki","category_parent":18},{"term_id":330,"name":"Podr\u00f3\u017ce","slug":"podroze","term_group":0,"term_taxonomy_id":330,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":6,"filter":"raw","cat_ID":330,"category_count":6,"category_description":"","cat_name":"Podr\u00f3\u017ce","category_nicename":"podroze","category_parent":0},{"term_id":1,"name":"R\u00f3\u017cne","slug":"rozne","term_group":0,"term_taxonomy_id":1,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":45,"filter":"raw","cat_ID":1,"category_count":45,"category_description":"","cat_name":"R\u00f3\u017cne","category_nicename":"rozne","category_parent":18}],"tag_info":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4461"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4461\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}