{"id":4259,"date":"2023-05-11T07:00:14","date_gmt":"2023-05-11T05:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=4259"},"modified":"2023-05-11T12:57:52","modified_gmt":"2023-05-11T10:57:52","slug":"w-wiosenne-groszki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/w-wiosenne-groszki\/","title":{"rendered":"W wiosenne groszki"},"content":{"rendered":"

Pe\u0142nia wiosny to feeria kolor\u00f3w i zapach\u00f3w r\u00f3\u017cnych wspania\u0142ych ro\u015blin, ale w tej obfito\u015bci skromne groszki mog\u0105 mie\u0107 swoje \u201epi\u0119\u0107 minut\u201d.<\/p>\n

Rodzaj groszek (Lathyrus<\/em>) obejmuje swoim zasi\u0119giem Europ\u0119, Ameryk\u0119 Po\u0142udniow\u0105 i Afryk\u0119. W Polsce wyst\u0119puje 12 gatunk\u00f3w rodzimych i 3 trwale zadomowione oraz jeden gatunek, kt\u00f3rego status w polskiej florze nie jest do ko\u0144ca ustalony. Ro\u015bliny te rosn\u0105 zar\u00f3wno w miejscach podmok\u0142ych, jak i suchych zbiorowiskach trawiastych, na wydmach, w zaro\u015blach i lasach. Wiele gatunk\u00f3w jest uprawianych. Do popularnych ro\u015blin ozdobnych nale\u017c\u0105 groszek pachn\u0105cy i groszek szerokolistny.<\/p>\n

Groszek nale\u017cy do rodziny bobowatych (wcze\u015bniejsza nazwa to motylkowate albo str\u0105czkowe) i charakteryzuje go specyficznie zbudowany kwiat. U groszk\u00f3w wyst\u0119puje kwiat grzbiecisty, kt\u00f3rego kielich sk\u0142ada si\u0119 z 5 zro\u015bni\u0119tych dzia\u0142ek, za\u015b korona z 5 zachodz\u0105cych na siebie p\u0142atk\u00f3w o zr\u00f3\u017cnicowanej budowie. Dwa dolne p\u0142atki tworz\u0105 tzw. \u0142\u00f3deczk\u0119, dwa boczne skrzyde\u0142ka, a pi\u0105ty wzniesiony jest do g\u00f3ry, tworz\u0105c \u017cagielek. Wewn\u0105trz kwiatu jest jeden s\u0142upek i zwykle 10 pr\u0119cik\u00f3w, z kt\u00f3rych najcz\u0119\u015bciej dziewi\u0119\u0107 zro\u015bni\u0119tych jest nitkami, tworz\u0105c rurk\u0119 lub rynienk\u0119, jeden pr\u0119cik za\u015b jest wolny. Do rynienki utworzonej przez zro\u015bni\u0119te nitki pr\u0119cik\u00f3w \u015bcieka nektar. Owocem groszku jest str\u0105k.<\/p>\n

W maju na soczystej wiosennej zieleni pojawiaj\u0105 si\u0119 kolorowe groszki.<\/p>\n

\"GroszekGroszek wiosenny (Lathyrus vernus<\/em>)<\/strong> zakwita ju\u017c w ko\u0144cu kwietnia, w lasach li\u015bciastych i mieszanych na ich skrajach oraz w miejscach prze\u015bwietlonych w ca\u0142ej Polsce. Jest bylin\u0105 o wyprostowanych p\u0119dach, wysoko\u015bci 15-40 cm. Li\u015bcie maj\u0105 od 2 do 4 par listk\u00f3w, pod spodem s\u0105 jasnozielone, l\u015bni\u0105ce, nie czerniej\u0105 podczas suszenia. Listki maj\u0105 szeroko\u015b\u0107\u202f15-28\u202fmm i 3-10\u202fcm d\u0142ugo\u015bci. Kwiaty s\u0105 r\u00f3\u017cowo cyklamenowe<\/em>, kt\u00f3re<\/em> podczas przekwitania zmieniaj\u0105 odcie\u0144 na niebieski. Wspaniale wygl\u0105daj\u0105 polany poro\u015bni\u0119te \u0142anami groszku wiosennego, ale jego kwitnienie trwa dosy\u0107 kr\u00f3tko.<\/em><\/p>\n

W <\/em>naszym <\/em>Ogrodzie Botanicznym groszek wyst\u0119puje naturalnie<\/em> \u2013<\/em> obecnie ro\u015bnie w <\/em>K<\/em>olekcji flory Polski na rabacie le\u015bnej wzd\u0142u\u017c drogi prowadz\u0105cej od bramy le\u015bnej, powy\u017cej zbiornik\u00f3w wodnych oraz w <\/em>l<\/em>e\u015bnym zak\u0105tku.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\"GroszekGroszek wschodni0karpacki (Lathyrus laevigatus<\/em><\/strong>) kwitnie od kwietnia do czerwca, w zale\u017cno\u015bci od miejsca wyst\u0119powania. Ro\u015bnie w lasach, zaro\u015blach i na \u0142\u0105kach. W Polsce ma stanowiska na wschodzie, od Bieszczad\u00f3w na po\u0142udniu po Suwalszczyzn\u0119 na p\u00f3\u0142nocy, ale s\u0105 one ograniczone obszarowo, dlatego groszek ten uzyska\u0142 status gatunku bliskiego zagro\u017ceniu wymarciem, jest r\u00f3wnie\u017c obj\u0119ty ochron\u0105 prawn\u0105. Groszek wschodniokarpacki jest bylin\u0105 z ciemnymi, niemal czarnymi guzowatymi k\u0142\u0105czami i cienkimi roz\u0142ogami. P\u0119dy s\u0105 wzniesione, 20-60\u202fcm wysoko\u015bci, sztywne, zwykle nie rozga\u0142\u0119zione. Li\u015bcie nie posiadaj\u0105 w\u0105s\u00f3w, maj\u0105 3-5 par listk\u00f3w. Korona kwiatu jest \u017c\u00f3\u0142ta, a nawet pomara\u0144czowa, ciemno \u017cy\u0142kowana, kwiaty zebrane s\u0105 w lu\u017any kwiatostan sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z kilkunastu kwiat\u00f3w.<\/p>\n

Ten okaza\u0142y groszek mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c podziwia\u0107 w Kolekcji flory Polski przy wschodniej granicy Ogrodu w le\u015bnym zak\u0105tku.<\/p>\n

\"\"Groszek wielkoprzylistkowy (Lathyrus pisiformis<\/em>)<\/strong> ma w Polsce zaledwie kilkana\u015bcie stanowisk, najliczniej wyst\u0119puje na Wy\u017cynie Kieleckiej, Wy\u017cynie Ma\u0142opolskiej, na Mazowszu, Pojezierzu Mazurskim i w okolicach Bydgoszczy. Rozproszone i pojedyncze stanowiska sprawi\u0142y, \u017ce gatunek zosta\u0142 obj\u0119ty \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 prawn\u0105 oraz uzyska\u0142 status nara\u017conego na wygini\u0119cie. Ro\u015blina jest bylin\u0105 o kr\u00f3tkim, grubym k\u0142\u0105czu. P\u0119dy s\u0105 pn\u0105ce, maj\u0105 50-100\u202fcm d\u0142ugo\u015bci, zwykle s\u0105 nierozga\u0142\u0119zione. Nazwa gatunkowa ro\u015bliny pochodzi od charakterystycznej cechy, przylistki (organ wykszta\u0142caj\u0105cy si\u0119 po obu stronach nasady ogonka li\u015bciowego lub li\u015bcia siedz\u0105cego u wielu przedstawicieli ro\u015blin okrytonasiennych) u tego gatunku s\u0105 przynajmniej tak d\u0142ugie jak listki lub od nich wi\u0119ksze, szerokie i  ca\u0142obrzegie, bardzo wyra\u017anie widoczne na ro\u015blinie. Kwiaty s\u0105 brudno r\u00f3\u017cowe, do\u015b\u0107 mocno skupione w kilkunastokwiatowym kwiatostanie.<\/p>\n

Ro\u015bliny tego gatunku z nasion zebranych na Grzywach Korzeczkowskich w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich rosn\u0105 w Kolekcji flory Polski na rabacie s\u0142onecznej naprzeciwko kolekcji ro\u015blin g\u00f3rskich.<\/p>\n

\"\"Groszek skrzydlasty (Lathyrus montanus<\/em>) <\/strong>wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w p\u00f3\u0142nocno zachodniej cz\u0119\u015bci Polski, zasiedla widne lasy li\u015bciaste i ich skraje, pobocza dr\u00f3g le\u015bnych, zaro\u015bla i murawy, zwykle w miejscach cz\u0119\u015bciowo ocienionych. Jest bylin\u0105 o k\u0142\u0105czu z bulwiastymi zgrubieniami w w\u0119z\u0142ach. \u0141odyga podnosz\u0105ca si\u0119 lub wzniesiona jest stosunkowo kr\u00f3tka, 15-30\u202fcm d\u0142ugo\u015bci, kanciasta, w\u0105sko oskrzydlona. Li\u015bcie z 2-3 parami listk\u00f3w nie maj\u0105 w\u0105s\u00f3w, ale maj\u0105 ko\u0144czyk na szczycie osi li\u015bcia. Ko\u0144czyk to takie wyra\u017ane ostre zako\u0144czenie lub ostry wypustek na ko\u0144cu blaszki li\u015bciowej. Kwiatostan jest 2-5 kwiatowy. Korona kwiatowa ma zabarwienie purpurowe, o zielonej nasadzie, w p\u00f3\u017aniejszej fazie kwitnienia niebieszczej\u0105ca. Kwiaty mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c w kwietniu i rozwijaj\u0105 si\u0119 do czerwca.<\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n

Ro\u015bliny tego gatunku rosn\u0105 w kolekcji flory Polski na rabacie s\u0142onecznej, a tak\u017ce na skarpie nad stawem poni\u017cej magnolii i oczar\u00f3w.<\/p>\n

Majowe groszki maj\u0105 sw\u00f3j nieodparty urok, wi\u0119c dobrze jest je odnale\u017a\u0107 i podziwia\u0107, ale ju\u017c powoli do kwitnienia szykuj\u0105 si\u0119 nast\u0119pne \u2013 czerwcowe groszki.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Anna Gasek<\/p>\n

\"Budowa<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pe\u0142nia wiosny to feeria kolor\u00f3w i zapach\u00f3w r\u00f3\u017cnych wspania\u0142ych ro\u015blin, ale w tej obfito\u015bci skromne groszki mog\u0105 mie\u0107 swoje \u201epi\u0119\u0107 minut\u201d. Rodzaj groszek (Lathyrus) obejmuje swoim zasi\u0119giem Europ\u0119, Ameryk\u0119 Po\u0142udniow\u0105 i Afryk\u0119. W Polsce wyst\u0119puje 12 gatunk\u00f3w rodzimych i 3 trwale zadomowione oraz jeden gatunek, kt\u00f3rego status w polskiej florze nie jest do ko\u0144ca ustalony….<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":4262,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-4259","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-w-naszym-ogrodzie"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":34,"label":"W naszym Ogrodzie"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/003.-Groszek-wschodniokarpacki-1024x724.jpg",1024,724,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":34,"name":"W naszym Ogrodzie","slug":"w-naszym-ogrodzie","term_group":0,"term_taxonomy_id":34,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":65,"filter":"raw","cat_ID":34,"category_count":65,"category_description":"","cat_name":"W naszym Ogrodzie","category_nicename":"w-naszym-ogrodzie","category_parent":18}],"tag_info":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4259"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4259\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}