{"id":4145,"date":"2023-03-17T07:03:50","date_gmt":"2023-03-17T06:03:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=4145"},"modified":"2023-03-18T19:16:54","modified_gmt":"2023-03-18T18:16:54","slug":"rozne-oblicza-kory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/rozne-oblicza-kory\/","title":{"rendered":"R\u00f3\u017cne oblicza kory"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Na terenie naszego ogrodu, w Arboretum, znajduje si\u0119 wiele takson\u00f3w, kt\u00f3rych atrakcyjno\u015b\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c podziwia\u0107 w okresie zimy. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca u niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w mo\u017ce by\u0107 kora. Nie tylko ze wzgl\u0119du na kolorystyk\u0119, tak jak to bywa na przyk\u0142ad w przypadku naszej rodzimej <strong>brzozy brodawkowatej<\/strong> (<em>Betula pendula<\/em> Roth), kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie w m\u0142odym wieku posiada bardzo atrakcyjn\u0105 bia\u0142aw\u0105 kor\u0119, jednak wraz z wiekiem ciemnieje i staje si\u0119 bardziej sp\u0119kana, szczeg\u00f3lnie w ni\u017cszych partiach pnia. Ust\u0119puje tym faktem znacznie bardziej atrakcyjnemu gatunkowi, pochodz\u0105cemu z Azji, posiadaj\u0105cego wiele form po\u015brednich i szeroko rozumianego jako <strong>brzoza u\u017cyteczna<\/strong> (<em>Betula utilis<\/em> D.Don agg.).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W naszym Arboretum posiadamy podgatunek tej brzozy [<em>Betula utilis<\/em> subsp. <em>jacquemontii<\/em> (Spach.) Kitam], kt\u00f3ry cechuje si\u0119 niezwykle kredowobia\u0142\u0105 kor\u0105, z\u0142uszczaj\u0105c\u0105 si\u0119 silnie du\u017cymi oraz cienkimi p\u0142atami. Innym gatunkiem o jasnej korze, o kt\u00f3rym nale\u017cy wspomnie\u0107, jest <strong>topola bia\u0142a<\/strong> (<em>Populus alba<\/em> L.). Gatunek rodzimy o bardzo szerokim zasi\u0119gu wyst\u0119powania \u2013 od Europy przez p\u00f3\u0142nocno-zachodni\u0105 Afryk\u0119 a\u017c po Azj\u0119. Topola bia\u0142a jest niezwykle zmiennym gatunkiem pod wzgl\u0119dem morfologicznym, co utrudnia szczeg\u00f3\u0142owy opis. Najcz\u0119\u015bciej jednak w przypadku kory mo\u017cna spotka\u0107 okazy o kredowobia\u0142ym kolorze i g\u0142adkim pniu z niewielkimi przetchlinkami, kt\u00f3ra wraz z wiekiem ciemnieje i staje si\u0119 g\u0142\u0119boko sp\u0119kana \u2013 szczeg\u00f3lnie w ni\u017cszych partiach pnia. Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 tu wi\u0119c szczeg\u00f3lnie m\u0142odsze egzemplarze, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 atrakcyjne ze wzgl\u0119du na g\u0142adk\u0105, szarobia\u0142\u0105 do kredowobia\u0142ej kory.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Arboretum mo\u017cemy spotka\u0107 odmian\u0119 topoli bia\u0142ej (<em>Populus alba<\/em> L. \u2018Raket\u2019). Utrzymuje d\u0142ugo szarawobia\u0142\u0105 kor\u0119 i ro\u015bnie kolumnowo, co dodatkowo uwydatnia ca\u0142y pie\u0144. Jest odmian\u0105 \u017ce\u0144sk\u0105, a otrzymano j\u0105 w Holandii w 1956 roku ze skrzy\u017cowania topoli bia\u0142ej (<em>Populus alba<\/em> L.) z topol\u0105 bia\u0142\u0105 w odmianie piramidalnej (<em>Populus alba<\/em> L. \u2018Pyramidalis\u2019). Przechodz\u0105c do gatunk\u00f3w o ciemniejszym kolorze kory, ani\u017celi dwa poprzednie, warto zatrzyma\u0107 si\u0119 przy ma\u0142o znanym drzewie (du\u017cym krzewie), kt\u00f3rego w tym przypadku zasi\u0119g wyst\u0119powania rozchodzi si\u0119 we wschodnich terenach Stan\u00f3w Zjednoczonych; mowa o <strong>halezji karoli\u0144skiej<\/strong> (o\u015bnie\u017cy) \u2013 [<em>Halesia carolina<\/em> L. (syn. <em>Halesia monticola <\/em>Rehder)]. Jest to gatunek, kt\u00f3ry jest ozdobny g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na bardzo atrakcyjne, liczne dzwonkowate kwiaty oraz d\u0142ugo wisz\u0105ce owoce. Zim\u0105 jednak warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na faktur\u0119 kory, kt\u00f3ra posiada niezwyk\u0142e ubarwienie mieni\u0105ce si\u0119 szarozielonym odcieniem z pomara\u0144czowymi p\u0119kni\u0119ciami i ciemnymi mniej lub bardziej pionowymi smugami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jednym z mniej znanych gatunk\u00f3w jest <strong>heptakodium chi\u0144skie<\/strong> (<em>Heptacodium miconioides<\/em> Rehder) \u2013 niezwykle interesuj\u0105ca ro\u015blina tworz\u0105ca po wielu latach du\u017cy krzew. Wraz z wiekiem uwydatnia si\u0119 coraz bardziej atrakcyjna kora, kt\u00f3ra strz\u0119pi si\u0119 pod\u0142u\u017cnymi, pionowymi pasmami. W naturze wyst\u0119puje w lasach, zaro\u015blach i na klifach wschodnich Chin, obecnie endemit. Ro\u015bnie mi\u0119dzy innymi w chi\u0144skiej prowincji Hubei, gdzie zosta\u0142o odkryte w 1907 roku przez s\u0142ynnego podr\u00f3\u017cnika i botanika Ernesta H. Wilsona. Sprowadzone do Europy i Ameryki dopiero w latach 80. XX wieku, za\u015b do naszego Ogrodu r\u00f3wno 30 lat temu, w 1993 roku bezpo\u015brednio z Arboretum Arnolda w USA. Niew\u0105tpliwym atutem, o kt\u00f3rym nale\u017cy wspomnie\u0107, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c kwiaty tego gatunku, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 pod koniec lata, zwykle wtedy kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 krzew\u00f3w i drzew kwitnienie ma ju\u017c dawno za sob\u0105. Tworzy bia\u0142e kwiaty, przyjemnie pachn\u0105ce, skupione w wiechy. Same za\u015b owoce niestety u nas zwykle nie zd\u0105\u017c\u0105 dojrze\u0107 przed zim\u0105, ale zanim zaschn\u0105, zdobi\u0105 je rozpostarte, pod\u0142u\u017cne i cienkie czerwone dzia\u0142ki kielicha.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolejnym azjatyckim gatunkiem, wyst\u0119puj\u0105cym w Chinach, Japonii i na P\u00f3\u0142wyspie Korea\u0144skim, jest <strong>glediczja japo\u0144ska<\/strong> (<em>Gleditsia japonica<\/em> Miquel). Drzewo, kt\u00f3rego gatunek rzadko jest spotykany w Polsce, zwykle pojedyncze egzemplarze mo\u017cna spotka\u0107 w ogrodach botanicznych i arboretach. Cho\u0107 na my\u015bl mo\u017ce przyj\u015b\u0107 por\u00f3wnanie do znanej <strong>glediczii tr\u00f3jcierniowej<\/strong> (<em>Gleditsia triacanthos<\/em> L.), jednak ta druga sw\u00f3j zasi\u0119g wyst\u0119powania ma w \u015brodkowych i wschodnich rejonach Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Obie natomiast maj\u0105 nietypow\u0105 kor\u0119, kt\u00f3r\u0105 pokrywaj\u0105 czerwonobr\u0105zowe ciernie. Wyst\u0119puj\u0105 one r\u00f3wnie\u017c na konarach i p\u0119dach, silnie szpiczaste i twarde, co mo\u017ce powodowa\u0107, \u017ce mog\u0105 by\u0107 niebezpieczne. Gatunek jednak jest godny uwagi, szczeg\u00f3lnie jako ciekawostka dendrologiczna.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Atrakcyjno\u015b\u0107 ze wzgl\u0119du na kor\u0119 to tak\u017ce jej \u201erysunek\u201d; taki za\u015b posiadaj\u0105 niew\u0105tpliwie klony z sekcji <em>Macrantha<\/em> Pax. \u2013 znane r\u00f3wnie\u017c jako klony o \u201ew\u0119\u017cowej korze\u201d. Warto tu wspomnie\u0107 o jedynym nieazjatyckim gatunku z tej sekcji, kt\u00f3rym jest <strong>klon pensylwa\u0144ski <\/strong>(<em>Acer pensylvanicum<\/em> L.), wyst\u0119puj\u0105cy we wschodnich i p\u00f3\u0142nocno-wschodnich rejonach Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Pnie, konary, a tak\u017ce grubsze p\u0119dy ubarwione pionowymi, bia\u0142awymi pr\u0105\u017ckami, kt\u00f3re kontrastuj\u0105 z zielonkaw\u0105 kor\u0105 to niezwyk\u0142a cecha, kt\u00f3ra rzuca si\u0119 w oczy szczeg\u00f3lnie w okresie zimowym i niezwykle ubarwia otoczenie. Opisu gatunku dokona\u0142 w 1753 roku K. Linneusz, nazywaj\u0105c w epitecie gatunkowym klon ten na cze\u015b\u0107 jednego ze stan\u00f3w, gdzie wyst\u0119puje \u2013 Pensylwanii. Dwa lata p\u00f3\u017aniej gatunek ten wprowadzono do Europy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u015bli chodzi o klony, nie mo\u017cna nie wspomnie\u0107 r\u00f3wnie\u017c o <strong>klonie strz\u0119piastokorym<\/strong> [(<em>Acer griseum<\/em> (Franch.) Pax] pochodz\u0105cym ze \u015brodkowych Chin, kt\u00f3ry posiada niezwykle atrakcyjn\u0105 i unikaln\u0105 cynamonowo-br\u0105zow\u0105 kor\u0119. Z\u0142uszcza si\u0119 ona bowiem papierzastymi strz\u0119pkami, podobnie jak u niekt\u00f3rych brz\u00f3z. Wprowadzony do uprawy przez Ernesta H. Wilsona w 1901 roku, a rozpowszechniony szczeg\u00f3lnie przez s\u0142ynne szk\u00f3\u0142ki Veitcha, st\u0105d wiele pi\u0119knych i starych okaz\u00f3w mo\u017cna obserwowa\u0107 zar\u00f3wno w ogrodach botanicznych, jak i parkach w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bardzo podobnym gatunkiem do opisywanego klonu jest <strong>wi\u015bnia tybeta\u0144ska<\/strong> (<em>Prunus serrula<\/em> Franch.). Cho\u0107 to zupe\u0142nie inny rodzaj, podobie\u0144stwa mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w korze, kt\u00f3ra w tym przypadku z\u0142uszcza si\u0119 wzd\u0142u\u017c poziomych przetchlinek, tworz\u0105c wisz\u0105ce na pniu, bardzo atrakcyjne papierzyste mahoniowo-br\u0105zowe strz\u0119pki kory. Pochodzi z Tybetu i zachodnich i po\u0142udniowo-\u015brodkowych Chin. Jest rzadko spotykana i cho\u0107 kwiaty nie s\u0105 opisywane jako bardzo atrakcyjne, warto rozwa\u017cy\u0107 upraw\u0119 tej wi\u015bni, cho\u0107by dla samej kory, kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie w okresie bezlistnym bardzo zdobi ogr\u00f3d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">My\u015bl\u0105c o korze, jej fakturze, kolorystyce i rysunku, jaki tworzy na pniu, nie mo\u017cna zapomnie\u0107 o <strong>platanie klonolistnym<\/strong> (<em>Platanus<\/em> \u00d7<em>hispanica<\/em> Mill. Ex M\u00fcnchh.). Nazywany dawniej jako \u201ejawor cudzoziemski\u201d, nie bez znaczenia, poniewa\u017c nasz rodzimy <strong>klon jawor<\/strong> (<em>Acer pseudo<u>platanus<\/u> <\/em>L.), przypomina\u0142 w\u0142a\u015bnie na tyle platana, \u017ce powodowa\u0142o to cz\u0119ste b\u0142\u0119dy w nazewnictwie. Sam za\u015b klon jawor jest naszym rodzimym gatunkiem, a jego kora tafelkowato \u0142uszczy si\u0119, cho\u0107 nie na tyle intensywnie co u platana. W naszym Ogrodzie mo\u017cna spo<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">tka\u0107 ciekaw\u0105 odmian\u0119 <strong>platana klonolistnego<\/strong> (<em>Platanus<\/em> \u00d7<em>hispanica<\/em> Mill. Ex M\u00fcnchh \u2018Suttneri\u2019), kt\u00f3ra obok pi\u0119knie \u0142aciato \u0142uszcz\u0105cej si\u0119 kory, zdobi r\u00f3wnie\u017c w okresie wegetacji swoimi kremowo upstrzonymi li\u015b\u0107mi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Spo\u015br\u00f3d gatunk\u00f3w, kt\u00f3re posiadaj\u0105 kor\u0119 z\u0142uszczaj\u0105c\u0105 si\u0119 tafelkowato, podobnie jak u platana, jest pochodz\u0105ca z japo\u0144skich wysp Honsiu, Kiusiu i Shikoku \u2013 <strong>stewarcja kameliowa<\/strong> (<em>Stewartia pseudocamellia<\/em> Maxim.) i cho\u0107 nie tworzy tak du\u017cych drzew jak platan, po wielu latach posiada wielopniow\u0105 form\u0119 niewielkiego drzewa. Nasz Ogr\u00f3d skrywa na swoim terenie kilka na tyle doros\u0142ych okaz\u00f3w, u kt\u00f3rych mo\u017cna z powodzeniem podziwia\u0107 kor\u0119. Bez w\u0105tpienia okres zimy mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie atrakcyjny jak pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 sezonu. Zach\u0119camy do poszukiwa\u0144 i zachwycania si\u0119 gatunkami, kt\u00f3re zdobi\u0105 swoj\u0105 kor\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dawid Andrzejczak<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na terenie naszego ogrodu, w Arboretum, znajduje si\u0119 wiele takson\u00f3w, kt\u00f3rych atrakcyjno\u015b\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c podziwia\u0107 w okresie zimy. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca u niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w mo\u017ce by\u0107 kora. Nie tylko ze wzgl\u0119du na kolorystyk\u0119, tak jak to bywa na przyk\u0142ad w przypadku naszej rodzimej brzozy brodawkowatej (Betula pendula Roth), kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie w m\u0142odym wieku posiada bardzo atrakcyjn\u0105&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":4159,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drzewa"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":4,"label":"Arboretum"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/7-768x1024.jpg",768,1024,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":4,"name":"Arboretum","slug":"drzewa","term_group":0,"term_taxonomy_id":4,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":10,"filter":"raw","cat_ID":4,"category_count":10,"category_description":"","cat_name":"Arboretum","category_nicename":"drzewa","category_parent":18}],"tag_info":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4145"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4145\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}