{"id":4049,"date":"2023-02-08T13:38:30","date_gmt":"2023-02-08T12:38:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=4049"},"modified":"2023-02-11T20:15:52","modified_gmt":"2023-02-11T19:15:52","slug":"buki-srebrne-kolumny-lesnej-swiatyni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/buki-srebrne-kolumny-lesnej-swiatyni\/","title":{"rendered":"Buki \u2013 srebrne kolumny le\u015bnej \u015bwi\u0105tyni"},"content":{"rendered":"<p>Powiedz, dok\u0105d zn\u00f3w w\u0119drujesz<br \/>\nCzy daleko jest tw\u00f3j sad<br \/>\nHen w krainy buczynowe<br \/>\nZe mn\u0105 tam uk\u0142ada pie\u015bni wiatr\u2026<\/p>\n<p>Aleksandra Kie\u0142b<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To drzewo nawet w czasie, gdy nie posiada li\u015bci, zwraca nasz\u0105 uwag\u0119 strzelistym, g\u0142adkim, wysokim pniem i pl\u0105tanin\u0105 ga\u0142\u0119zi z ostro zako\u0144czonymi p\u0105kami. Zimowy buczynowy las przywodzi na my\u015bl kolumnady greckich lub rzymskich budowli ustawionych w\u015br\u00f3d mchu i paproci.<\/p>\n<p>W Bukowinie g\u00f3ry w niebie postrz\u0119pionym a<br \/>\nW Bukowinie rosn\u0105 skrzyd\u0142a \u015bwi\u0119tym bukom<br \/>\nMin\u0105\u0142 dzie\u0144 wiatrem z hal rozdzwoniony<\/p>\n<p>Wolna Grupa Bukowina<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buk zwyczajny (<em>Fagus sylvatica<\/em>) to gatunek, kt\u00f3rego og\u00f3lny zasi\u0119g obejmuje \u015brodkow\u0105 i zachodni\u0105 Europ\u0119. Najlepsze warunki siedliskowe znajduje w \u015brodkowej Francji, zachodniej cz\u0119\u015bci Niemiec, by\u0142ej Jugos\u0142awii i Rumunii. Pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na po\u0142udniowych zboczach Alp. P\u00f3\u0142nocnowschodnia granica zasi\u0119gu buka przebiega przez tereny Polski. Zwarty zasi\u0119g naturalnych las\u00f3w bukowych nie obejmuje wi\u0119kszo\u015bci wojew\u00f3dztwa mazowieckiego, podlaskiego i lubelskiego i tylko cz\u0119\u015b\u0107 wojew\u00f3dztwa warmi\u0144sko-mazurskiego, \u0142\u00f3dzkiego, kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego. W Karpatach buk, opr\u00f3cz jod\u0142y i jaworu, jest g\u0142\u00f3wnym drzewem le\u015bnym w pi\u0119trze dolnoreglowym. Optimum rozwoju buczyn w Karpatach przypada na g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 regla dolnego, tj. oko\u0142o 800-1150 m n.p.m. (w Tatrach buk dochodzi maksymalnie do 1250 m).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buk zwyczajny osi\u0105ga wysoko\u015b\u0107 30, a nawet 50 m, jego kora jest g\u0142adka, cienka, jasnoszara i nie \u0142uszcz\u0105ca si\u0119, czasem u starych drzew w dole nieco sp\u0119kana. Wykszta\u0142ca g\u0119st\u0105 koron\u0119 \u2013 u osobnik\u00f3w rosn\u0105cych pojedynczo jest ona roz\u0142o\u017cysta i nisko osadzona, natomiast gdy ro\u015bnie w\u015br\u00f3d innych drzew, korona staje si\u0119 wyd\u0142u\u017cona i jest wysoko osadzona na pniu. Pie\u0144 u buk\u00f3w rosn\u0105cych w zwarciu ma wyra\u017an\u0105 o\u015b g\u0142\u00f3wn\u0105, widoczn\u0105 a\u017c do wierzcho\u0142ka. Na stanowiskach otwartych pie\u0144 jest kr\u00f3tki, ma charakter k\u0142ody przechodz\u0105cej w grube konary. Drzewa rosn\u0105ce wysoko w g\u00f3rach tworz\u0105 formy \u201ekrzywulcowe\u201d, kt\u00f3re s\u0105 najcz\u0119\u015bciej wielopniowe, a pnie s\u0105 fantastycznie powyginane. M\u0142ode ga\u0142\u0105zki buka s\u0105 pocz\u0105tkowo ow\u0142osione, p\u00f3\u017aniej nagie i po\u0142yskuj\u0105ce, oliwkowo-br\u0105zowe, zygzakowate. P\u0105ki u\u0142o\u017cone w dw\u00f3ch szeregach, wrzecionowate, ostre, do 2 cm d\u0142ugo\u015bci, odstaj\u0105ce od ga\u0142\u0105zek \u2013 taki obraz uka\u017ce si\u0119 obserwatorowi w czasie zimy, gdy tylko tych kilka cech charakteryzuje gatunek drzewa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W czasie wegetacji mo\u017cna b\u0119dzie zobaczy\u0107 li\u015bcie d\u0142ugo\u015bci 5-10 cm, jajowate lub eliptyczne, ca\u0142obrzegie lub s\u0142abo z\u0105bkowane, na brzegach faliste, w pocz\u0105tkowej fazie rozwoju obustronnie jedwabisto ow\u0142osione, p\u00f3\u017aniej nagie i tylko na brzegach orz\u0119sione, z wierzchu \u017cywozielone i silnie b\u0142yszcz\u0105ce, od spodu ja\u015bniejsze. Jednocze\u015bnie z rozwojem li\u015bci w ko\u0144cu kwietnia lub na pocz\u0105tku maja pojawiaj\u0105 si\u0119 kwiaty. Zwisaj\u0105ce na d\u0142ugich szypu\u0142kach g\u0142\u00f3wkowate kwiatostany z kwiatami m\u0119skimi oraz kwiaty \u017ce\u0144skie siedz\u0105ce po dwa, os\u0142oni\u0119te srebrzysto ow\u0142osion\u0105 okryw\u0105, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej w miar\u0119 dojrzewania owoc\u00f3w drewnieje, brunatnieje, wytwarzaj\u0105c kolczaste wyrostki na powierzchni.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W pa\u017adzierniku li\u015bcie buka przebarwiaj\u0105 si\u0119 na \u017c\u00f3\u0142to i br\u0105zowo, ale w jesiennym s\u0142o\u0144cu lasy bukowe maj\u0105 czasami odcienie pomara\u0144czu i czerwieni, co zauwa\u017cyli autorzy poetyckich tekst\u00f3w popularnych piosenek turystycznych.<\/p>\n<p>Niechaj zal\u015bni Bukowina w barwie malin.<br \/>\nNiechaj zabrzmi Bukowina w wiatru szumie.<br \/>\nDzie\u0144 min\u0105\u0142, dzie\u0144 min\u0105\u0142, nadszed\u0142 wiecz\u00f3r.<br \/>\n\u015awiec\u0119 gwiazd zapali\u0142.<br \/>\nSiad\u0142 przy ogniu, pie\u015b\u0144 pos\u0142ysza\u0142 i umilk\u0142.<\/p>\n<p>Wolna Grupa Bukowina<\/p>\n<p>A w Beskidzie rozz\u0142ocony buk.<br \/>\nB\u0119d\u0119 chodzi\u0142 Bukowin\u0105 z d\u0142utem w r\u0119ku,<br \/>\nby w dziewcz\u0119cych twarzach u\u015bmiech rze\u017abi\u0107,<br \/>\nniech nie p\u0142acz\u0105 ju\u017c.<br \/>\nNiech si\u0119 ciesz\u0105 po kapliczkach moich dr\u00f3g.<\/p>\n<p>Andrzej Wierzbicki<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jesieni\u0105, we wrze\u015bniu lub pa\u017adzierniku, dojrzewaj\u0105 owoce buka. Z ka\u017cdego \u017ce\u0144skiego kwiatu rozwija si\u0119 tylko jeden owoc, tak \u017ce okrywa zamyka w sobie zwykle dwa, rzadziej trzy tr\u00f3jgraniaste orzeszki, zwane pospolicie <strong>\u201ebukwi\u0105\u201d<\/strong><strong>.<\/strong> Po dojrzeniu okrywa p\u0119ka czterema klapami i orzeszki wypadaj\u0105. Dojrza\u0142e brunatne orzeszki osi\u0105gaj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 do 1,5 cm i stanowi\u0105 po\u017cywienie dla le\u015bnych zwierz\u0105t takich jak dziki, wiewi\u00f3rki i myszy. Dawniej w Polsce mielone orzeszki bukwi ludzie dodawali do m\u0105ki na chleb, a nawet piekli je i przyrz\u0105dzali z nich nap\u00f3j na wz\u00f3r kawy. Dzi\u015b coraz wi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0105 cieszy si\u0119 olej z bukwi, za spraw\u0105 swoich cennych w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Orzeszki zawieraj\u0105 nienasycone kwasy t\u0142uszczowe, witaminy z grupy B, saponiny, kwasy organiczne oraz sk\u0142adniki mineralne, takie jak fosfor, magnez oraz wap\u0144, dlatego te\u017c olej t\u0142oczony z bukwi jest warto\u015bciowym produktem spo\u017cywczym. Pozytywnie wp\u0142ywa te\u017c na gospodark\u0119 lipidow\u0105 oraz zwi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 organizmu. Ponadto olej ten zawiera kwasy nienasycone, kt\u00f3re wspomagaj\u0105 dzia\u0142anie uk\u0142adu nerwowego oraz sercowo-naczyniowego. Saponiny zawarte w bukwi dzia\u0142aj\u0105 przeciwzapalnie i bakteriob\u00f3jczo. Olej taki mo\u017ce by\u0107 \u015bwietnym uzupe\u0142nieniem zdrowej i urozmaiconej diety.<\/p>\n<p>A je\u015bli dom b\u0119d\u0119 mia\u0142<br \/>\nTo b\u0119dzie bukowy koniecznie<br \/>\nPachn\u0105cy i s\u0142oneczny<br \/>\nWieczorem usi\u0105d\u0119 \u2013 wiatr gra\u2026<\/p>\n<p>Wojciech Belon<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bukowe drewno jest twarde, ci\u0119\u017ckie i spoiste o barwie r\u00f3\u017cowawej. Dostarcza doskona\u0142ego materia\u0142u meblowego, nadaje si\u0119 tak\u017ce na parkiety, sklejki i p\u0142yty wi\u00f3rowe. Produkuje si\u0119 z niego beczki, skrzynki, narz\u0119dzia, cz\u0119\u015bci maszyn i przyrz\u0105d\u00f3w sportowych oraz wiele przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku. Przemys\u0142 chemiczny wytwarza z niego papier i w\u0119giel drzewny. Z bali bukowych budowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c domy, ale cz\u0119\u015bciej u\u017cywa si\u0119 sosny, \u015bwierku lub modrzewia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Druidzi, kap\u0142ani celtyccy, wierzyli, \u017ce nad osobami, kt\u00f3re urodzi\u0142y si\u0119 w konkretnym czasie, opiek\u0119 sprawuj\u0105 przypisane im drzewa. Elegancki i silny buk zwi\u0105zany by\u0142 z osobami urodzonymi podczas przesilenia zimowego 21-22 grudnia. Nie nale\u017cy tego jednak bra\u0107 dos\u0142ownie! My\u015bl\u0119, \u017ce to pi\u0119kne drzewo mo\u017ce by\u0107 patronem ka\u017cdego mi\u0142o\u015bnika drzew, kt\u00f3ry przemierzaj\u0105c beskidzkie i karpackie bukowiny, ch\u0142onie ich moc. Oczywi\u015bcie z pie\u015bni\u0105 na ustach\ud83d\ude0a<\/p>\n<p>Anna Gasek<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder<!--themify_builder_static--><!--\/themify_builder_static--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Powiedz, dok\u0105d zn\u00f3w w\u0119drujesz Czy daleko jest tw\u00f3j sad Hen w krainy buczynowe Ze mn\u0105 tam uk\u0142ada pie\u015bni wiatr\u2026 Aleksandra Kie\u0142b To drzewo nawet w czasie, gdy nie posiada li\u015bci, zwraca nasz\u0105 uwag\u0119 strzelistym, g\u0142adkim, wysokim pniem i pl\u0105tanin\u0105 ga\u0142\u0119zi z ostro zako\u0144czonymi p\u0105kami. Zimowy buczynowy las przywodzi na my\u015bl kolumnady greckich lub rzymskich budowli&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":4078,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[553,551,552,554,555],"class_list":["post-4049","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drzewa","tag-buczyna","tag-buk","tag-buk-pospolity","tag-bukiew","tag-ogrod-botaniczny-w-powsinie"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":4,"label":"Arboretum"}],"post_tag":[{"value":553,"label":"buczyna"},{"value":551,"label":"buk"},{"value":552,"label":"buk pospolity"},{"value":554,"label":"bukiew"},{"value":555,"label":"ogr\u00f3d botaniczny w powsinie"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bukowa-kolumnada.png",768,615,false],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":4,"name":"Arboretum","slug":"drzewa","term_group":0,"term_taxonomy_id":4,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":10,"filter":"raw","cat_ID":4,"category_count":10,"category_description":"","cat_name":"Arboretum","category_nicename":"drzewa","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":553,"name":"buczyna","slug":"buczyna","term_group":0,"term_taxonomy_id":553,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":551,"name":"buk","slug":"buk","term_group":0,"term_taxonomy_id":551,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":552,"name":"buk pospolity","slug":"buk-pospolity","term_group":0,"term_taxonomy_id":552,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":554,"name":"bukiew","slug":"bukiew","term_group":0,"term_taxonomy_id":554,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":555,"name":"ogr\u00f3d botaniczny w powsinie","slug":"ogrod-botaniczny-w-powsinie","term_group":0,"term_taxonomy_id":555,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4049","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4049"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4049\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4049"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}