{"id":3890,"date":"2022-11-07T10:46:54","date_gmt":"2022-11-07T09:46:54","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=3890"},"modified":"2022-11-07T10:48:19","modified_gmt":"2022-11-07T09:48:19","slug":"chryzantemy-zlociste","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/chryzantemy-zlociste\/","title":{"rendered":"Chryzantemy z\u0142ociste"},"content":{"rendered":"

Jakie skojarzenia budz\u0105 u Pa\u0144stwa chryzantemy? Nazwa pochodzi od greckiego s\u0142owa chrysos<\/em> (z\u0142oty) i anthemon<\/em> (kwiat), a wi\u0119c polska nazwa z\u0142ocie\u0144 jest bardzo adekwatna. Wielu osobom od razu przychodzi do g\u0142owy s\u0142ynny utw\u00f3r \u201eChryzantemy z\u0142ociste\u201d (najpewniej w wulgarnej wersji, mimo \u017ce orygina\u0142 powsta\u0142 w 1939 roku), jednak zw\u0142aszcza w tym okresie roku, my\u015bl jest jedna \u2013 uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dla nas Europejczyk\u00f3w, chryzantemy to kwiaty s\u0142u\u017c\u0105ce niemal wy\u0142\u0105cznie do dekoracji nagrobk\u00f3w. Zalewaj\u0105 one okolice cmentarzy w ostatnim tygodniu pa\u017adziernika, a nast\u0119pnie znikaj\u0105 zaraz po pocz\u0105tku listopada. Wr\u0119czanie kwiat\u00f3w ci\u0119tych chryzantem, jako bukiet\u00f3w jest niezmiernie rzadkie, a czasami uwa\u017cane nawet za nietakt. We W\u0142oszech taki gest mo\u017ce zosta\u0107 odebrany, jako \u017cyczenie \u015bmierci dla obdarowanej osoby, a szkoda, bo kwiaty te nale\u017c\u0105 do najtrwalszych i potrafi\u0105 wytrzyma\u0107 w wazonie nawet 4 tygodnie. Ponadto, chryzantemy s\u0105 niezwykle r\u00f3\u017cnorodne pod wzgl\u0119dem typ\u00f3w kwiat\u00f3w jak i barw. Obecnie wyb\u00f3r odmian na rynku jest niezwykle bogaty, a z roku na rok przybywa odmian mrozoodpornych.<\/p>\n

Nasuwa si\u0119 pytanie: dlaczego te pi\u0119kne ro\u015bliny zosta\u0142y tak zaszufladkowane w naszej kulturze? Prawdopodobnie jest to zwi\u0105zane z terminem ich kwitnienia w naszym klimacie, kt\u00f3ry zbiega si\u0119 z katolickim \u015bwi\u0119tem. Do Europy trafi\u0142y one po raz pierwszy dopiero pod koniec XVII wieku, kiedy katolicyzm by\u0142 ju\u017c g\u0142\u0119boko zakorzeniony. A jak chryzantemy s\u0105 widziane w Azji Dalekowschodniej – swojej ojczy\u017anie? Ot\u00f3\u017c, zgo\u0142a inaczej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W Chinach uprawa chryzantem jest znana od co najmniej 2,5 tysi\u0105ca lat. Ro\u015bliny, kt\u00f3re osi\u0105ga\u0142y pe\u0142ni\u0119 kwitnienia tak p\u00f3\u017ano, kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ro\u015blin zaczyna\u0142a ju\u017c przygotowywa\u0107 si\u0119 do zimowego spoczynku, niejako sprzeciwia\u0142y si\u0119 naturze. Dla Azjat\u00f3w sta\u0142y si\u0119 one pe\u0142nym optymizmu symbolem nieugi\u0119to\u015bci, d\u0142ugowieczno\u015bci, a nawet nie\u015bmiertelno\u015bci, przede wszystkim jednak przywodz\u0105 na my\u015bl S\u0142o\u0144ce (ze wzgl\u0119du na promieniste u\u0142o\u017cenie j\u0119zyczkowych kwiat\u00f3w, zwanych \u201ep\u0142atkami\u201d), kt\u00f3rego o tej porze roku, coraz mniej.<\/p>\n

Z Pa\u0144stwa \u015arodka, z\u0142ocienie rych\u0142o dotar\u0142y do Japonii, gdzie zosta\u0142y wyniesione do i\u015bcie cesarskiego poziomu, gdy\u017c z\u0142ota chryzantema o szesnastu p\u0142atkach sta\u0142a si\u0119 herbem cesarzy Japonii, a w\u0142adcy zasiadaj\u0105 na chryzantemowym tronie. Obok kwiatu wi\u015bni, jest najsilniej obecnym, ro\u015blinnym elementem kultury japo\u0144skiej. Ka\u017cdy japo\u0144ski paszport jest przyozdobiony w\u0142a\u015bnie cesarsk\u0105 chryzantem\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mo\u017cna by jeszcze d\u0142ugo pisa\u0107 o bardzo szerokim wykorzystaniu z\u0142ocieni, w kuchni, medycynie i kosmetyce, ale celem tego tekstu jest pokaza\u0107 Pa\u0144stwu inne, cieplejsze oblicze tych niezwyk\u0142ych ro\u015blin. Zatem spr\u00f3bujmy \u201eodczarowa\u0107\u201d chryzantemy, kt\u00f3re w\u0142a\u015bciwie wykorzystane, stan\u0105 si\u0119 niezast\u0105pion\u0105 ozdob\u0105 wielu ogrod\u00f3w, jak i parapet\u00f3w czy balkon\u00f3w \u2013 nie tylko nagrobk\u00f3w.<\/p>\n

W naszym Ogrodzie Botanicznym wci\u0105\u017c rozwijamy kolekcj\u0119 chryzantem. Obecnie mo\u017cna je znale\u017a\u0107 w Ogrodzie Bylinowym (odmiana \u2018Clara Curtis\u2019), w Ogrodach Zmys\u0142\u00f3w oraz w Ogrodzie Wi\u015bniowym Reiwa (odmiany \u2018Cottage Apricot\u2019 i \u2018Mei-kyo\u2019).<\/p>\n

Mgr Stefan So\u0142atan<\/p>\n

\"\"   \"\"    \"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jakie skojarzenia budz\u0105 u Pa\u0144stwa chryzantemy? Nazwa pochodzi od greckiego s\u0142owa chrysos (z\u0142oty) i anthemon (kwiat), a wi\u0119c polska nazwa z\u0142ocie\u0144 jest bardzo adekwatna. Wielu osobom od razu przychodzi do g\u0142owy s\u0142ynny utw\u00f3r \u201eChryzantemy z\u0142ociste\u201d (najpewniej w wulgarnej wersji, mimo \u017ce orygina\u0142 powsta\u0142 w 1939 roku), jednak zw\u0142aszcza w tym okresie roku, my\u015bl jest jedna…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3898,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[18,14,8],"tags":[],"class_list":["post-3890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-ciekawostki","category-edukacja"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":18,"label":"Blog"},{"value":14,"label":"Ciekawostki"},{"value":8,"label":"Edukacja"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/DSC03563.jpg",591,443,false],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":18,"name":"Blog","slug":"blog","term_group":0,"term_taxonomy_id":18,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":55,"filter":"raw","cat_ID":18,"category_count":55,"category_description":"","cat_name":"Blog","category_nicename":"blog","category_parent":0},{"term_id":14,"name":"Ciekawostki","slug":"ciekawostki","term_group":0,"term_taxonomy_id":14,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":40,"filter":"raw","cat_ID":14,"category_count":40,"category_description":"","cat_name":"Ciekawostki","category_nicename":"ciekawostki","category_parent":18},{"term_id":8,"name":"Edukacja","slug":"edukacja","term_group":0,"term_taxonomy_id":8,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":30,"filter":"raw","cat_ID":8,"category_count":30,"category_description":"","cat_name":"Edukacja","category_nicename":"edukacja","category_parent":18}],"tag_info":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3890"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3890\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}