{"id":3723,"date":"2022-03-19T16:56:41","date_gmt":"2022-03-19T15:56:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=3723"},"modified":"2022-03-20T17:00:49","modified_gmt":"2022-03-20T16:00:49","slug":"jesienne-wedrowki-na-antypodach-patagonia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/jesienne-wedrowki-na-antypodach-patagonia\/","title":{"rendered":"Jesienne w\u0119dr\u00f3wki na antypodach: Patagonia."},"content":{"rendered":"

Najciekawsza jest r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Zr\u00f3\u017cnicowanie stref czasowych, klimatycznych czy ro\u015blinnych na Ziemi to fascynuj\u0105cy temat dla podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. Gdy mieszka\u0144cy p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej przygotowuj\u0105 si\u0119 na nadej\u015bcie wiosny i oczekuj\u0105 pierwszych kwitn\u0105cych ro\u015blin, po drugiej stronie Ziemi lato si\u0119 ko\u0144czy i nadchodzi jesie\u0144. Je\u017celi kto\u015b preferuje jesienne w\u0119dr\u00f3wki to proponuj\u0119 w kwietniu wybra\u0107 si\u0119 do wspania\u0142ych Park\u00f3w Narodowych Los Galciares i Torres del Paine w g\u00f3rach Kordyliery Patago\u0144skiej w Andach Po\u0142udniowych, maj\u0105 one wtedy do zaoferowania zupe\u0142nie unikatowe wra\u017cenia.<\/p>\n

Park Narodowy Los Glaciares, czyli Park Narodowy Lodowc\u00f3w le\u017cy w argenty\u0144skiej cz\u0119\u015bci Patagonii w Ameryce Po\u0142udniowej. W obr\u0119bie parku znajduj\u0105 si\u0119 m.in. lodowce Perito Moreno i Upsala, jeziora polodowcowe, takie jak Argentino i Viedma oraz spektakularne szczyty wznosz\u0105ce si\u0119 powy\u017cej 3 tys. m n.p.m. (np. Fitz Roy (3375 m n.p.m.) i Cerro Torre (3133 m n.p.m.). Park Narodowy Torres del Paine le\u017cy na terytorium Chile w Patagonii, a ochron\u0105 obj\u0119ta jest cz\u0119\u015b\u0107 masywu g\u00f3rskiego nale\u017c\u0105cego do grupy g\u00f3rskiej Cordillera del Paine. Najbardziej charakterystyczne szczyty to trzy skalne wie\u017ce kt\u00f3rych wysoko\u015b\u0107 dochodzi do 2500 m n. p. m. i kt\u00f3re s\u0105 symbolem Parku.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Droga do Los Glaciares, panorama<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Torres del Paine, Lago Grey, lodowiec Grey<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Torres del Paine, Wie\u017ce<\/figcaption><\/figure>\n

Podczas takiej jesiennej w\u0119dr\u00f3wki Parki witaj\u0105 nas stonowanymi kolorami \u017c\u00f3\u0142tawych i brunatnych traw i bylin puny. Puna jest to wysokog\u00f3rska formacja ro\u015blinna rozwijaj\u0105ca si\u0119 w suchym i ch\u0142odnym klimacie, wyst\u0119puj\u0105ca w Andach na wysoko\u015bci 3200\u20136600 m n.p.m. od Peru przez Boliwi\u0119 po Chile i Argentyn\u0119. Natomiast wspania\u0142ymi odcieniami pomara\u0144czu i czerwieni przebarwiaj\u0105 si\u0119 w lasach li\u015bcie drzew i krzew\u00f3w. Najpi\u0119kniej wygl\u0105daj\u0105 bukany, buki po\u0142udniowe (Notofagus<\/em>). W Patagonii s\u0105 to najcz\u0119\u015bciej Notofagus antarctica<\/em> i Notofagus pumilio<\/em>, oraz Notofagus betuloides <\/em> o li\u015bciach bardziej sk\u00f3rzastych i cz\u0119\u015bciowo zimozielonych.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Patagonia, pastwiska<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Krzewiaste formy bukan\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Los Glaciares, Lago Capri, Fiz Roy<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Torres del Paine, Frances Vaiiey<\/figcaption><\/figure>\n

Pierwsze co zwraca uwag\u0119 w patago\u0144skich Parkach to monumentalne g\u00f3ry i formacje skalne, wchodz\u0105c g\u0142\u0119biej cz\u0119sto mo\u017cemy dostrzec ciekawe zwierz\u0119ta np. gwanako andyjskie, puchacza wirginijskiego albo wrzeszcz\u0105ce stada papug krasnogonek kr\u00f3tkodziobych. W miar\u0119 oswajania si\u0119 z tymi niezwyk\u0142ymi widokami, mi\u0142o\u015bnik ro\u015blin zaczyna zwraca\u0107 uwag\u0119 na to co ma pod nogami, czyli na ro\u015bliny.<\/p>\n

\"\"<\/a>
PN Torres del Paine, Frances Vaiiey, Los Quernos<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Guanaco (Lama guanicoe)<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Puchacz patago\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Los Glaciares<\/figcaption><\/figure>\n

Ro\u015bliny na pierwszy rzut oka s\u0105 podobne do tych kt\u00f3re widujemy, ale wystarczy przyjrze\u0107 si\u0119 uwa\u017cniej i okazuje si\u0119, \u017ce jednak s\u0105 zupe\u0142nie inne. Wiele z nich nie ma nazw polskich wi\u0119c czasami, \u017ceby lepiej zapami\u0119ta\u0107 nowe nazwy mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 te naukowe. Misodendrum punctulatum<\/em><\/strong> (z j\u0119zyka greckiego – p\u00f3\u0142drzew kropkowany) pochodzi z wilgotnych las\u00f3w w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Ameryki Po\u0142udniowej, gdzie ro\u015bnie na drzewach na po\u0142udniowych stokach i w miejscach lekko zacienionych. Jest to gatunek p\u00f3\u0142paso\u017cytniczej ro\u015bliny, kt\u00f3ra ro\u015bnie podobnie jak znana nam z polskich las\u00f3w jemio\u0142a na r\u00f3\u017cnych gatunkach drzew z rodzaju Nothofagus<\/em>, zw\u0142aszcza na gatunkach li\u015bciastych, takich jak N. antarctica<\/em> i N. pumilio<\/em>, ale tak\u017ce na wiecznie zielonych N. dombeyi<\/em> i N. betuloides<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a>
PN Torres del Paine, Frances Vaiiey<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Torres del Paine<\/figcaption><\/figure>\n

Jesieni\u0105 najbardziej widoczne s\u0105 ro\u015bliny z dorodnymi owocami. Na otwartych terenach ro\u015bnie niziutka krzewinka ba\u017cyna czerwona<\/strong> (Empetrum rubrum<\/em>)<\/strong> kuzynka wyst\u0119puj\u0105cej w Polsce ba\u017cyny czarnej (Empetrum nigrum<\/em>). W\u015br\u00f3d drobnych sk\u00f3rzastych listk\u00f3w czerwone kuliste jagody s\u0105 bardzo dobrze widoczne, chocia\u017c ro\u015blina wr\u0119cz \u015bcieli si\u0119 na ziemi. Nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107 tak\u017ce r\u00f3\u017cowych, b\u0142yszcz\u0105cych kulistych owoc\u00f3w, golteri chilijskiej (Gaultheria mucronata<\/em>)<\/strong> zimozielonej krzewinki, dorastaj\u0105cej naturalnie do 50 centymetr\u00f3w wysoko\u015bci, o bia\u0142ych dzwonkowatych kwiatach, b\u0142yszcz\u0105cych z\u0105bkowanych li\u015bciach i kolorowych ozdobnych torebkach przypominaj\u0105cych jagody. Gunera magella\u0144ska (Gunnera magellanica<\/em>)<\/strong> to ro\u015blina wieloletnia z podziemnym k\u0142\u0105czem, pochodzi z Chile, Argentyny i Falkland\u00f3w oraz andyjskich obszar\u00f3w Peru i Ekwadoru. W po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci zasi\u0119gu ro\u015bnie w wilgotnych lasach i zaro\u015blach do wysoko\u015bci 1500 m nad poziomem morza. Kwitn\u0105ce ro\u015bliny maj\u0105 wysoko\u015b\u0107 do 50 cm, li\u015bcie na 2 – 10 cm ogonkach s\u0105 w zarysie okr\u0105g\u0142e, falowane z karbowanymi brzegami. Owoce tej ro\u015bliny to jasnoczerwone jagody zebrane na p\u0119dzie w walcowaty owocostan. Niestety jesie\u0144 to nie jest najlepsza pora na podziwianie \u201eognistego krzewu\u201d Embothrium coccineum<\/em><\/strong>, w dos\u0142ownym t\u0142umaczeniu nale\u017ca\u0142oby nazwa\u0107 ten gatunek szkar\u0142atnym zarodkiem, ale mo\u017ce ciekawiej brzmia\u0142oby \u017cagiew szkar\u0142atna. Zwyczajowa nazwa \u201eognisty krzew\u201d odnosi si\u0119 do wspania\u0142ych intensywnie czerwonych rurkowatych kwiat\u00f3w, zebranych w lu\u017ane skupienia wzd\u0142u\u017c p\u0119d\u00f3w. Owocem jest suchy mieszek, kt\u00f3ry tak\u017ce zwraca uwag\u0119 ciekaw\u0105 struktur\u0105. Gatunek ten w naturze spotkamy w Patagonii, na po\u0142udniu Chile i Argentyny, na miejscach skalistych, ods\u0142oni\u0119tych i na skrajach las\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>
PN Torres del Paine, Frances Vaiiey<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Gaultheria mucronata (golteria chilijska)<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Torres del Paine<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Embothrium coccineum-ognisty krzew<\/figcaption><\/figure>\n

Patagonia to kraina o swoistym odr\u0119bnym charakterze, wiele z gatunk\u00f3w ro\u015blin ma tam swoje centrum wyst\u0119powania lub nawet s\u0105 one zwi\u0105zane wy\u0142\u0105cznie z tym obszarem, ma to odzwierciedlenie w gatunkowych nazwach ro\u015blin. Wiele z nich to gatunek patago\u0144ski lub magella\u0144ski od Cie\u015bniny Magellana. Cie\u015bnina Magellana rozdziela Patagoni\u0119, znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy kontynentem Ameryki Po\u0142udniowej, Wyspami Kr\u00f3lowej Adelajdy, wysp\u0105 Riesco, a wyspami Ziemi Ognistej, \u0142\u0105czy Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym. Na otwartych terenach Patagonii ro\u015bnie masowo starzec patago\u0144ski (Senecio patagonicus<\/em>)<\/strong>, charakterystyczna ro\u015blina o szarawych w\u0105skich li\u015bciach i \u017c\u00f3\u0142tych kwiatostanach. Na skalistych terenach w\u015br\u00f3d p\u0142o\u017c\u0105cych si\u0119 krzewinek ro\u015bnie Lycopodium magellanicum,<\/em><\/strong> czyli wid\u0142ak magella\u0144ski gatunek wyst\u0119puj\u0105cy w Patagonii oraz na wielu wyspach subantarktycznych. Pomi\u0119dzy ska\u0142y wciska si\u0119 Baccharis magellanica<\/em><\/strong> co mo\u017cna by t\u0142umaczy\u0107 jako pijak magella\u0144ski lub bachus magella\u0144ski, gatunek z rodziny astrowatych o p\u0142o\u017c\u0105cym pokroju, mi\u0119sistych li\u015bciach i bia\u0142awych kwiatostanach. Podobno korzenie tych ro\u015blin maj\u0105 specyficzny korzenny smak i stosowane by\u0142y w przesz\u0142o\u015bci do aromatyzowania wina.<\/p>\n

Taka podr\u00f3\u017c, gdy poznajemy nowe gatunki ro\u015blin to fascynuj\u0105ca przygoda i mo\u017cemy si\u0119 poczu\u0107 jak prawdziwi odkrywcy.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>
PN Torres del Paine. Senecio patagonicus (starzec patago\u0144ski)<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Los Glaciares. Baccharis magellanica<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
PN Los Glaciares. Lycopodium magellanicum (wid\u0142ak magella\u0144ski)<\/figcaption><\/figure>\n

Ka\u017cda pora roku jest dobra by poznawa\u0107 niezwyk\u0142o\u015b\u0107 natury, a tak\u017ce ka\u017cde miejsce, nie wa\u017cne czy na antypodach, czy na trawniku przed domem, wystarczy tylko uwa\u017cnie patrze\u0107.<\/p>\n

Tekst i zdj\u0119cia: Anna Gasek<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najciekawsza jest r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Zr\u00f3\u017cnicowanie stref czasowych, klimatycznych czy ro\u015blinnych na Ziemi to fascynuj\u0105cy temat dla podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. Gdy mieszka\u0144cy p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej przygotowuj\u0105 si\u0119 na nadej\u015bcie wiosny i oczekuj\u0105 pierwszych kwitn\u0105cych ro\u015blin, po drugiej stronie Ziemi lato si\u0119 ko\u0144czy i nadchodzi jesie\u0144. Je\u017celi kto\u015b preferuje jesienne w\u0119dr\u00f3wki to proponuj\u0119 w kwietniu wybra\u0107 si\u0119 do wspania\u0142ych Park\u00f3w Narodowych…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3729,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[35,1,26],"tags":[534,535,532,531,533],"class_list":["post-3723","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-po-drugiej-stronie-swiata","category-rozne","category-z-notatnika-przyrodnika","tag-ameryka-poludniowa","tag-cordillera-del-paine","tag-los-galciares","tag-patagonia","tag-torres-del-paine"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":35,"label":"Po drugiej stronie \u015bwiata"},{"value":1,"label":"R\u00f3\u017cne"},{"value":26,"label":"Z notatnika przyrodnika"}],"post_tag":[{"value":534,"label":"Ameryka Po\u0142udniowa"},{"value":535,"label":"Cordillera del Paine"},{"value":532,"label":"Los Galciares"},{"value":531,"label":"Patagonia"},{"value":533,"label":"Torres del Paine"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/004.-krzewiaste-formy-bukanow-1024x640.jpg",1024,640,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":35,"name":"Po drugiej stronie \u015bwiata","slug":"po-drugiej-stronie-swiata","term_group":0,"term_taxonomy_id":35,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":15,"filter":"raw","cat_ID":35,"category_count":15,"category_description":"","cat_name":"Po drugiej stronie \u015bwiata","category_nicename":"po-drugiej-stronie-swiata","category_parent":18},{"term_id":1,"name":"R\u00f3\u017cne","slug":"rozne","term_group":0,"term_taxonomy_id":1,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":46,"filter":"raw","cat_ID":1,"category_count":46,"category_description":"","cat_name":"R\u00f3\u017cne","category_nicename":"rozne","category_parent":18},{"term_id":26,"name":"Z notatnika przyrodnika","slug":"z-notatnika-przyrodnika","term_group":0,"term_taxonomy_id":26,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":95,"filter":"raw","cat_ID":26,"category_count":95,"category_description":"","cat_name":"Z notatnika przyrodnika","category_nicename":"z-notatnika-przyrodnika","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":534,"name":"Ameryka Po\u0142udniowa","slug":"ameryka-poludniowa","term_group":0,"term_taxonomy_id":534,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":535,"name":"Cordillera del Paine","slug":"cordillera-del-paine","term_group":0,"term_taxonomy_id":535,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":532,"name":"Los Galciares","slug":"los-galciares","term_group":0,"term_taxonomy_id":532,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":531,"name":"Patagonia","slug":"patagonia","term_group":0,"term_taxonomy_id":531,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":533,"name":"Torres del Paine","slug":"torres-del-paine","term_group":0,"term_taxonomy_id":533,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3723","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3723"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3723\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}