![\"\"](\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1460x616.jpg\")
<\/a>2 lutego 1971 r. w ira\u0144skim uzdrowisku Ramsar, podpisano z inicjatywy UNESCO \u201eKonwencj\u0119 o obszarach wodno-b\u0142otnych maj\u0105cych znaczenie mi\u0119dzynarodowe, zw\u0142aszcza jako \u015brodowisko \u017cyciowe ptactwa wodnego\u201d, zwan\u0105 po prostu \u201eK. Ramsarsk\u0105\u201d. Przyst\u0105pi\u0142o do niej 172 pa\u0144stwa (10 pa\u017adziernika 2020 r. przyst\u0105pi\u0142a do niej Angola, czego nie odnotowa\u0142a polska Wiki). Pozostaje otwarta na czas nieokre\u015blony do podpisania, dla pozosta\u0142ych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, jak r\u00f3wnie\u017c dla kt\u00f3rejkolwiek z wyspecjalizowanych agencji ONZ b\u0105d\u017a dla strony Statutu Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci nie b\u0119d\u0105cej formalnie niepodleg\u0142ym pa\u0144stwem. Depozytariuszem Konwencji zosta\u0142 Dyrektor Generalny ONZ ds. Wychowania, Nauki i Kultury (art. 9). Wersje oryginalne zredagowano w j\u0119zykach: angielskim, rosyjskim, francuskim oraz niemieckim. Od 3 grudnia 1982 r. za jednakowo miarodajne uznaje si\u0119 wszystkie cztery j\u0119zyki dokumentu, nie tylko angielski.<\/p>\nTo jak dot\u0105d jedyna umowa mi\u0119dzyrz\u0105dowa po\u015bwi\u0119cona jednej tylko kategorii \u015brodowisk: mokrad\u0142om. Art. 1 niniejszego porozumienia zdefiniowa\u0142 \u201eobszary wodno-b\u0142otne\u201d w tym \u201e\u015brodowisko ptactwa wodnego\u201d nader szeroko, jako wszelkie \u201etereny bagien, b\u0142ot i torfowisk lub zbiorniki wodne, tak naturalne jak i sztuczne, sta\u0142e i okresowe, o wodach stoj\u0105cych lub p\u0142yn\u0105cych, s\u0142odkich, s\u0142onawych lub s\u0142onych, \u0142\u0105cznie z wodami morskimi, kt\u00f3rych g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 podczas odp\u0142ywu nie przekracza 6 metr\u00f3w\u201d. Ze swoimi 51 latami K. Ramsarska sta\u0142a si\u0119 najbardziej szacownym porozumieniem ONZ po\u015bwi\u0119conym sprawom zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, wsp\u00f3lnym wzorcem m.in. dla unijnej Dyrektywy Wodnej, D. Ptasiej i D. Siedliskowej.<\/p>\n
Sygnatariusze K. Ramsarskiej zobowi\u0105zali si\u0119 dobrowolnie do szeregu dzia\u0142a\u0144 dla dobra ekosystem\u00f3w wodno-b\u0142otnych:<\/p>\n
- \n
- \u201eracjonalnego u\u017cytkowania\u201d wszystkich krajowych mokrade\u0142;<\/li>\n
- wskazania najcenniejszych bagien, w\u00f3d p\u0142yn\u0105cych i stoj\u0105cych etc. w swoim pa\u0144stwie, po czym umieszczenia ich na li\u015bcie obszar\u00f3w wodno-b\u0142otnych o znaczeniu mi\u0119dzynarodowym (w skr\u00f3cie: \u201eobszar\u00f3w Ramsar\u201d);<\/li>\n
- opracowania, a potem wprowadzenia w \u017cycie plan\u00f3w ochrony dla \u201eobszar\u00f3w Ramsar\u201d;<\/li>\n
- wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej przy implementacji Konwencji, zw\u0142aszcza do wymiany informacji nt. mokrade\u0142 i ptak\u00f3w migruj\u0105cych.<\/li>\n<\/ul>\n
![\"\"](\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Swamp1.jpg\")
<\/a><\/p>\nDomy\u015blacie si\u0119 Pa\u0144stwo, \u017ce przez \u201eracjonalnego u\u017cytkowanie wszystkich krajowych mokrade\u0142\u201d ludzie r\u00f3\u017cnych zawod\u00f3w rozumiej\u0105 nierzadko wprost przeciwne dzia\u0142ania. Co tu rozwodzi\u0107 si\u0119 nad lud\u017ami r\u00f3\u017cnych \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w, gdy nawet w\u015br\u00f3d europejskich mi\u0142o\u015bnik\u00f3w przyrody brak konsensusu w wielu sprawach wodnob\u0142otnych. Jeden chce wznosi\u0107 elektrownie wodne by produkowa\u0107 pr\u0105d bez emisji CO2<\/sub>, drugi odwrotnie: domaga si\u0119 rozbi\u00f3rki zap\u00f3r i wa\u0142\u00f3w, ponownego zalewania polder\u00f3w etc. Jeden chce chroni\u0107 p\u0142aty trzciny i k\u0142oci dla wodniczki i w\u0105satki, drugi chce je wyci\u0105\u0107 celem ratowania niebielistki i bataliona. Jeden zarybia, drugi truje ryby rotenonem by przywr\u00f3ci\u0107 przezroczysto\u015b\u0107 wody. Jeden wypuszcza wodorosty do rzeki albo podrzuca \u017c\u00f3\u0142wia do sadzawki w \u201eZielonym Raju\u201d, drugi liczy rybom w\u0105sy by zabija\u0107 sumiki kar\u0142owate, ale nieg\u0142odowe formy naszych sum\u00f3w europejskich. Narady uczestnik\u00f3w Konwencji odbywaj\u0105 si\u0119 raz na trzy lata w siedzibie sekretariatu konwencji, w szwajcarskim Gland.<\/p>\n
Iran mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 dziwnym miejscem na podpisanie uk\u0142adu mi\u0119dzyrz\u0105dowego po\u015bwi\u0119conego mokrad\u0142om, a nie dajmy na to pustyniom, oazom lub g\u00f3rom. Jednak to nie zdrowi potrzebuj\u0105 lekarza, ale chorzy. Wy\u017cej ceni si\u0119 to czego brakuje ni\u017c to czego ma si\u0119 w nadmiarze. Ramsar, wcze\u015bniej zwany Sakhtsarem, to \u015bwietne miejsce na podpisanie konwencji dedykowanej wodom i b\u0142otom oraz ptactwu. Po\u0142o\u017cony u st\u00f3p wiecznie zielonych las\u00f3w Elbrusu, na wybrze\u017cach Morza Kaspijskiego, wci\u0105\u017c zasobny w gor\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a, dawniej tak\u017ce w \u0142owiska jesiotr\u00f3w i ptactwa, pozostaje popularnym kurortem. Pr\u00f3cz Konwencji i letniego pa\u0142acyku szacha s\u0142ynie tak\u017ce z jednej z najwy\u017cszych na Ziemi dawek naturalnej promieniotw\u00f3rczo\u015bci. Na organizowanym w tym roku przez Centrum Ochrony Mokrade\u0142 ewencie historia niejako zatoczy ko\u0142o, gdy\u017c jednym z najwa\u017cniejszych prelegent\u00f3w b\u0119dzie wiceprezydent Iranu, \u015bwiatowej s\u0142awy uczony i aktywista dr Kaveh Madani.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Swamp2.jpg\")
<\/a><\/p>\nStatusu \u201eobszaru Ramsar\u201d doczeka\u0142o si\u0119 obecnie 2431 mokrade\u0142 ca\u0142ej Ziemi, na \u0142\u0105cznej powierzchni 2 546 206,30 km\u00b2. Najwi\u0119cej takich teren\u00f3w wodno-b\u0142otnych wyznaczono w Zjednoczonym Kr\u00f3lestwie (175) oraz Meksyku (142). Pod wzgl\u0119dem powierzchni w\u00f3d p\u0142yn\u0105cych i stoj\u0105cych obj\u0119tych niniejszym porozumieniem przoduj\u0105 jednak: Boliwia (ze swoimi 148 424, 05 km\u00b2), Brazylia (tu przoduje Rio Negro ze swoimi 120.016,14 km\u00b2), Demokratyczna Republika Konga (same podmok\u0142e brzegi jeziora Tumba 65 696,24 km\u00b2 s\u0105 ponad dwa razy rozleglejsze od Belgii i Marylandu), Kanada (jedna tylko Zatoka Kr\u00f3lowej Maud to 62 782 km\u00b2), Sudan Po\u0142udniowy (ca\u0142y Sudd 57 000 km\u00b2), wreszcie Czad (doliny zalewowe rzek Aouk oraz Salamat 49 220 km\u00b2).<\/p>\n
Polska sta\u0142a si\u0119 Stron\u0105 ww. uk\u0142adu mi\u0119dzynarodowego dnia 22 marca 1978 r. Na li\u015bcie obszar\u00f3w Ramsar trafi\u0142o 19 obszar\u00f3w chronionych o \u0142\u0105cznej powierzchni ponad 153 tys. hektar\u00f3w. Znajdziemy w\u015br\u00f3d nich:<\/p>\n
- \n
- sze\u015b\u0107 ca\u0142ych park\u00f3w narodowych (z nadmorskich S\u0142owi\u0144ski, a ze \u015br\u00f3dl\u0105dowych: Uj\u015bcie Warty, Narwia\u0144ski, Biebrza\u0144ski, Wigierski i Poleski);<\/li>\n
- wodne i b\u0142otne fragmenty innych park\u00f3w narodowych, niekiedy wcale nie kojarz\u0105cych si\u0119 nam z bagnami np.: polodowcowe stawy i torfowiska Tatrza\u0144skiego PN, jak r\u00f3wnie\u017c mszary Karkonoskiego PN;<\/li>\n
- rezerwaty przyrody ustanowione dla ochrony ca\u0142ych jezior i przyleg\u0142ych grz\u0119zawski (\u201e\u0141uknajno\u201d, \u201eJezioro siedmiu Wysp\u201d, \u201e\u015awidwie\u201d), rzadziej historycznych staw\u00f3w rybnych (\u201eStawy Milickie\u201d i \u201eStawy Przemkowskie\u201d) wreszcie torfowisk g\u00f3rskich (\u201eTorfowiska Doliny Izery\u201d w Sudetach, \u201eB\u00f3r na Czerwonem\u201d w Karpatach);<\/li>\n
- obszar Natura 2000 \u201eOstoja uj\u015bcie Wis\u0142y\u201d (wcze\u015bniej \u201eUj\u015bcie Wis\u0142y\u201d).<\/li>\n<\/ul>\n
Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami Konwencji wszystkie Strony zobowi\u0105zane s\u0105 chroni\u0107 nie tylko oficjalnie wyznaczone obszary Ramsar, lecz tak\u017ce pozosta\u0142e, cenne dla przyrody, szczeg\u00f3lnie dla migruj\u0105cych gatunk\u00f3w ptak\u00f3w obszary wodnob\u0142otne. Polska pami\u0119ta o innych bagnach, chronionych \u201ejedynie\u201d prawem unijnym i krajowym czy bardziej oddolnymi dzia\u0142aniami organizacji pozarz\u0105dowych. Nie dalej jak 17 stycznia tego roku skorygowano granice 19 teren\u00f3w Natura 2000, powi\u0119kszaj\u0105c je o m\u0142aki, bory bagienne i torfowiska. Mi\u0119dzy innymi podwarszawskie \u201eBagno Ca\u0142owanie\u201d rozros\u0142o si\u0119 o siedliska derkacza w dolinie Jagodzianki; \u201ePuszcza Sandomierska\u201d o \u017cerowiska bociana czarnego, orlika krzykliwego i b\u0142otniaka stawowego; \u201eGorce\u201d za\u015b o po\u0142udniowo-zachodnie stoki Turbacza, gdzie g\u0142uszce tokuj\u0105, a potem wodz\u0105 piskl\u0119ta. Z drugiej strony nawet najcenniejsze, badane i chronione od dekad, rozpoznawalne na arenie mi\u0119dzynarodowej tereny, do\u015bwiadczaj\u0105 niespodziewanych zagro\u017ce\u0144. Przyk\u0142ady z niedawnych lat to fedrowanie w\u0119gla obok i pod Poleskim PN, wojna hybrydowa i kryzys humanitarny w Puszczy Bia\u0142owieskiej czy po\u017cary i budowa trasy S16 (Via Carpatia) w Biebrza\u0144skim PN.<\/p>\n