{"id":3595,"date":"2021-12-15T11:14:35","date_gmt":"2021-12-15T10:14:35","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=3595"},"modified":"2021-12-17T23:15:10","modified_gmt":"2021-12-17T22:15:10","slug":"kto-wypil-cala-wode-z-morza-rzecz-o-bawelnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/kto-wypil-cala-wode-z-morza-rzecz-o-bawelnie\/","title":{"rendered":"Kto wypi\u0142 ca\u0142\u0105 wod\u0119 z morza? Rzecz o bawe\u0142nie"},"content":{"rendered":"

Odwiecznym zadaniem ogrod\u00f3w botanicznych jest prezentacja \u017cywych okaz\u00f3w ro\u015blin egzotycznych w danym miejscu, acz bardzo wa\u017cnych dla \u015bwiatowej gospodarki, znanych Publiczno\u015bci g\u0142\u00f3wnie ze szko\u0142y i \u015brodk\u00f3w masowego przekazu. Nasza szklarnia znakomicie wywi\u0105zuje si\u0119 z tego obowi\u0105zku od lat. Go\u015bcie od lat mog\u0105 podziwia\u0107 liczne gatunki drzew owocowych, ciekawe kaktusy z opuncj\u0105 figow\u0105 na czele, jedno z nielicznych pn\u0105czy i przypraw w\u015br\u00f3d orchidei \u2013 wanili\u0119 lekarsk\u0105 oraz wiele innych, ciekawych gatunk\u00f3w. Niedawno do grona ro\u015blin decyduj\u0105cych o losach ludzko\u015bci, obficie kwitn\u0105cych i obradzaj\u0105cych w \u201eZielonym Raju\u201d do\u0142\u0105czy\u0142a bawe\u0142na drzewiasta (b. afryka\u0144ska Gossypium arboreum<\/em> L.).<\/p>\n

Spory, obsypany kwieciem i owocami egzemplarz bawe\u0142ny drzewiastej posadzono w korytarzu mi\u0119dzy hallem a cz\u0119\u015bci\u0105 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105 oran\u017cerii. Zaliczany do rodziny \u015blazowatych Malvaceae<\/em> rodzaj bawe\u0142na obejmuje ponad czterdzie\u015bci gatunk\u00f3w ro\u015blin zielnych, krzew\u00f3w i drzew, rosn\u0105cych dziko niemal wsz\u0119dzie tam, gdzie gor\u0105co i sucho! Wbrew temu co podaje polska Wiki, nie brak gatunk\u00f3w rodzimych dla Australii, takich jak cho\u0107by \u201er\u00f3\u017ca znad rzeki Darling\u201d czyli b. australijska (b. Sturta G. sturtianum<\/em> J.H.Wills). Mimo tak r\u00f3\u017cnego pokroju \u0142\u0105czy je wiele innych cech, ze skr\u0119toleg\u0142ym u\u0142o\u017ceniem oraz d\u0142oniasto klapowanym kszta\u0142tem li\u015bci na p\u0119dzie, tudzie\u017c stosunkowo okaza\u0142ymi kwiatami na czele. Dla \u015bwiatowej ekonomii oraz dla dziej\u00f3w ludzko\u015bci najwa\u017cniejsze pozostaj\u0105 jednak owoce bawe\u0142ny: du\u017cymi torebkami o niezliczonych nasionach z \u0142upinami wyposa\u017conymi w d\u0142ugachne (do 60 mm), cho\u0107 jednokom\u00f3rkowe w\u0142oski stanowi\u0105ce ich aparat lotny, a zarazem niezast\u0105piony surowiec w\u0142\u00f3kienniczy.<\/p>\n

Bawe\u0142na stanowi blisko 80% wszystkich w\u0142\u00f3kien naturalnych, tak ro\u015blinnych jak zwierz\u0119cych, u\u017cywanych w dzisiejszym przemy\u015ble odzie\u017cowym. W regionach, gdzie uprawia si\u0119 j\u0105 na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105, Gossypium<\/em> stanowi tak\u017ce podstawow\u0105 ro\u015blin\u0119 oleist\u0105, a jednocze\u015bnie kluczowe \u017ar\u00f3d\u0142o bia\u0142ka dla zwierz\u0105t gospodarskich. Ponad 90% \u015bwiatowej produkcji w\u0142\u00f3kien ludzko\u015b\u0107 zawdzi\u0119cza bawe\u0142nie zwyczajnej vel kosmatej G. hirsutum <\/em>L. Druga cz\u0142onkini rodzaju: b. barbadoska G. barbadense<\/em> L. dostarcza raptem 3-4% \u015bwiatowej produkcji. Zasadzona w \u201eZielonym Raju\u201d b. drzewiasta (afryka\u0144ska) G. arboreum<\/em> L. razem ze swoim gatunkiem siostrzanym, b. indyjsk\u0105 G. herbaceum<\/em> L. stanowi\u0105 ju\u017c tylko 2% \u015bwiatowej produkcji w\u0142\u00f3kna bawe\u0142nianego. W statystykach gospodarczych nie odr\u00f3\u017cnia si\u0119 zazwyczaj tych dwu gatunk\u00f3w, albowiem oba prowadzone s\u0105 na wsp\u00f3\u0142czesnych plantacjach jako do\u015b\u0107 niskie ro\u015bliny jednoroczne.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Bawe\u0142na drzewiasta w naszej szklarni<\/figcaption><\/figure>\n

Do niedawna bawe\u0142n\u0119 uprawiano na plantacjach jako wieloletnie krzewy, dorastaj\u0105ce do 3 m wysoko\u015bci. Dzi\u015b, podobnie jak w przypadku wielu zb\u00f3\u017c czy drzew miejskich, preferuje si\u0119 odmiany kar\u0142owe, a prowadzi jako niezdrewnia\u0142e ro\u015bliny jednoroczne, oko\u0142o 1 m wysoko\u015bci. Nasiona opatrzone s\u0105 aparatem lotnym w formie dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w w\u0142\u00f3kien: d\u0142u\u017cszych i kr\u00f3tszych. Przybieraj\u0105 one wielorakie odcienie zieleni, \u015bnie\u017cnej lub kremowej bieli b\u0105d\u017a br\u0105zu. Podczas tak zwanego odziarniania oddziela si\u0119 w\u0142\u00f3kna od w\u0142a\u015bciwych nasion. Te d\u0142u\u017csze, zwykle poskr\u0119cane ze sob\u0105 stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 prz\u0119dz\u0119 na ubrania o wy\u017cszej cenie. Kr\u00f3tsze pos\u0142u\u017c\u0105 do tkania mocniejszych, ale brzydszych i ta\u0144szych tkanin. Silne w\u0142asno\u015bci absorpcyjne (ch\u0142on\u0105ce) czyni\u0105 ze\u0144 tak\u017ce znakomity \u015brodek opatrunkowy. Z bawe\u0142ny produkuje si\u0119 tak\u017ce banknoty dolarowe i snobistyczne gatunki papieru, nie wspominaj\u0105c o prochu strzelniczym, sieciach rybackich i dawnych w\u0119\u017cach stra\u017cackich. Nowoczesne odmiany w\u0142\u00f3knodajne to zazwyczaj utrwalone miesza\u0144ce dwu lub wi\u0119cej wy\u017cej wymienionych gatunk\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142czesna hodowla (hodowla w \u015bcis\u0142ym, agrobiologicznym tego s\u0142owa znaczeniu czyli dob\u00f3r sztuczny) wykorzystuje tak\u017ce rozmaite, nierzadko dopiero niedawno odkryte, dzikie gatunki bawe\u0142ny jako dawczynie gen\u00f3w podwy\u017cszonej odporno\u015bci na susz\u0119, zasolenie gleby i\/lub rozmaite szkodniki zwierz\u0119ce.<\/p>\n

Tak wa\u017cny dla gospodarki i kultury rodzaj jak Gossypium<\/em> od dawna przyci\u0105ga\u0142 uwag\u0119 naukowc\u00f3w, zar\u00f3wno tych znanych i cenionych ju\u017c za \u017cycia jak biskup Uppsali Karol Linneusz, jak i wegetuj\u0105cych gdzie\u015b na marginesie ekonomist\u00f3w i popularyzator\u00f3w w rodzaju Karola Marksa. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzikich bawe\u0142n posiada diploidalne genomy (o podw\u00f3jnym zestawie chromosom\u00f3w), a tylko pi\u0119\u0107 gatunk\u00f3w z Ameryki i Oceanii jest tetraploidalna (z poczw\u00f3rnym zestawem). Tych pi\u0119\u0107 anomalii w obr\u0119bie rodzaju jest dla nas o tyle wa\u017cne, \u017ce znajdziemy w\u015br\u00f3d nich gatunki najbardziej produktywne: nadzwyczajn\u0105 b. zwyczajn\u0105 oraz b. barbadosk\u0105. Bawe\u0142ny oddzieli\u0142y si\u0119 od reszty rodziny \u015blazowatych, w tym swoich kuzyn\u00f3w hibiskus\u00f3w (ketmii) Hibiscus<\/em>, tak\u017ce prezentowanych w powsi\u0144skiej Oran\u017cerii, oko\u0142o 5-10 milion\u00f3w lat temu. Ogromna niejednolito\u015b\u0107 opisywanego tu rodzaju sk\u0142oni\u0142a botanik\u00f3w i agrobiolog\u00f3w do podzielania go na co najmniej cztery podrodzaje:<\/p>\n

    \n
  1. bawe\u0142ny w\u0142a\u015bciwe Gossypium <\/em>(b. drzewiasta oraz indyjska. Mamy tu do czynienia z ciekawym zamieszaniem nazewniczym, albowiem wg najnowszych bada\u0144 cho\u0107 b. drzewiast\u0105 zwano afryka\u0144sk\u0105 to pochodzi z Indii, natomiast ta indyjska z nazwy by\u0142a rodzima dla Afryki)<\/li>\n
  2. hucingenie Houzingenia <\/em>(gatunki pustynne, ograniczone do jednej pustyni czyli ich endemity np.: pochodz\u0105ca z Sonory b. Thurbera thurberi<\/em> Tod. oraz wa\u017cna dla nowoczesnej hodowli, a rosn\u0105ca tylko w p\u00f3\u0142nocnym Peru b. Raimonda G. raimondii<\/em> Ulbr.)<\/li>\n
  3. bawe\u0142ny tetraploidalne Karpas <\/em>(pr\u00f3cz szeroko rozprzestrzenionej w stanie dzikim, najwa\u017cniejszej dla gospodarki b. kosmatej nale\u017cy tu m.in. ograniczona wy\u0142\u0105cznie do Galapagos b. Darwina darwinii<\/em> G.Watt)<\/li>\n
  4. australijskie (sturcje) Sturtia <\/em>(o kwieciu r\u00f3\u017cowym, nie \u017c\u00f3\u0142tym lub bia\u0142ym jak u poprzednich podrodzaj\u00f3w).<\/em><\/li>\n<\/ol>\n

    \u017beby kompletnie zamiesza\u0107 Pa\u0144stwu w g\u0142owach dodam, \u017ce dawniej do rodzaju Gossypium <\/em>zaliczano kilka gatunk\u00f3w przeniesionych dzi\u015b do innych rodzaj\u00f3w jak \u201ehawajska b. drzewiasta\u201d Kokia drynaroides<\/em> Lewton, wyst\u0119puj\u0105ca dziko wy\u0142\u0105cznie na g\u0142\u00f3wnej wyspie archipelagu (Big Island) albo afryka\u0144skie krzewy z rodzaju bawe\u0142nowiec Gossypioides <\/em>Hutch.<\/p>\n

    \"\"<\/a>
    Bawe\u0142na drzewiasta w naszej szklarni.<\/figcaption><\/figure>\n

    Na r\u00f3\u017cnych kontynentach udomawiano miejscowe gatunki bawe\u0142n, pono\u0107 najpierw jako ro\u015bliny ozdobne, dopiero potem w\u0142\u00f3kniste i oleiste. W\u015br\u00f3d prekolumbijskich plemion Ameryki \u015arodkowej oraz po\u0142udniowego Meksyku mia\u0142o to nast\u0105pi\u0107 ju\u017c 7 lub 8 tysi\u0119cy lat temu, w Chinach oraz Indiach jakie\u015b 5 tys. lat temu, a w Egipcie jeszcze wcze\u015bniej. Bawe\u0142n\u0119 drzewiast\u0105, pochodz\u0105c\u0105 z ziem dzisiejszego Pakistanu oraz Indii, udomowili staro\u017cytni mieszka\u0144cy doliny Indusu oraz r\u00f3wnoleg\u0142ej do\u0144, a dzi\u015b wyschni\u0119tej i zapomnianej rzeki Saraswati, tw\u00f3rcy tzw. kultury harappa\u0144skiej. Ju\u017c trzy tysi\u0105ce lat przed nasz\u0105 er\u0105 powsta\u0142y tam miasta z prawdziwego zdarzenia (z \u0142a\u017aniami, toaletami i kanalizacj\u0105, o ulicach zbie\u017cnych ze stronami \u015bwiata, a przecinaj\u0105cymi si\u0119 pod k\u0105tem prostym) jak Harappa i Mohend\u017co Daro. Na wsiach uprawiano pr\u00f3cz gatunk\u00f3w rodzimych dla subkontynentu indyjskiego tak\u017ce sprowadzone z Afryki sorgo. Historyk\u00f3w do dzi\u015b nie przestaje intrygowa\u0107, jak miejscowej ludno\u015bci uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 tak oryginaln\u0105 kultur\u0119 miejsk\u0105 w tak zamierzch\u0142ych czasach? A przede wszystkim bez \u0142atwo dostrzegalnych, doskonale znanych z Egiptu i Mezopotamii, \u015blad\u00f3w przymusu wojskowo-urz\u0119dowego i religijnej przemocy symbolicznej? Niewielkie r\u00f3\u017cnice maj\u0105tkowe, daleko posuni\u0119ta standaryzacja budynk\u00f3w i narz\u0119dzi etc. nasuwaj\u0105 jednak niepokoj\u0105ce skojarzenia z nowoczesnymi ustrojami totalitarnymi oraz niemal r\u00f3wnie totalitarnym pa\u0144stwem dawnych Ink\u00f3w. Dop\u00f3ki pismo harappa\u0144skie pozostaje nieodczytane wci\u0105\u017c gubimy w spekulacjach na temat tej\u017ce cywilizacji.<\/p>\n

    Wiele si\u0119 zmieni\u0142o od tamtych czas\u00f3w do dzi\u015b na subkontynencie indyjskim jednak uprawa bawe\u0142ny oraz przemys\u0142 tkacki (plus powi\u0105zany z nim przemys\u0142 barwierski oparty g\u0142\u00f3wnie o uprawy indygo, dostarczaj\u0105cego trwa\u0142ego niebieskiego barwnika) zawsze stanowi\u0142y jedn\u0105 z podstawowych ga\u0142\u0119zi miejscowej gospodarki. Hindusi do dzi\u015b nie przebaczyli Brytyjczykom zdruzgotania swojego przemys\u0142u na rzecz angielskich szwalni.<\/p>\n

    Bawe\u0142na jako \u201ewe\u0142na drzewna\u201d (niem. Baumwolle) od wiek\u00f3w, je\u015bli nie tysi\u0105cleci ostro rywalizowa\u0142a z we\u0142n\u0105 owiec. W \u015bredniowiecznej Anglii (XIII wiek) stawiano na owce, tote\u017c kupiec importuj\u0105cy bawe\u0142n\u0119 p\u0142aci\u0142 20 funt\u00f3w kary, a zwyk\u0142e mi\u0142o\u015bniczki bawe\u0142nianych szat 5 funt\u00f3w. Z czasem \u201eowce zjad\u0142y Angli\u0119 i Szkocj\u0119\u201d: hodowl\u0119 intensyfikowano wyw\u0142aszczaj\u0105c rolnik\u00f3w (\u201egrodzenie p\u00f3l\u201d), a tym samym zmuszaj\u0105c ich do emigracji lub pobytu w specjalnych obozach pracy dla w\u0142\u00f3cz\u0119g\u00f3w. Jak ju\u017c Wyspy Brytyjskie si\u0119 wyludni\u0142y mo\u017cna by\u0142o pogodzi\u0107 si\u0119 z bawe\u0142n\u0105, nawet rozejrze\u0107 za nowymi, najlepiej darmowymi lub prawie darmowymi \u017ar\u00f3d\u0142ami tego w\u0142\u00f3kna. St\u0105d podb\u00f3j Indii, a potem nieformalny sojusz UK z niewolniczym Po\u0142udniem podczas Wojny Secesyjnej.<\/p>\n

    R\u00f3wnie\u017c dzieje przemys\u0142u tkackiego, ba! ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa w Kr\u00f3lestwie Kongresowym i na s\u0105siednim \u015al\u0105sku postrzega\u0107 mo\u017cna jako rywalizacj\u0119 hodowli owiec-i-tkactwa-we\u0142nianego z importem oraz dalsz\u0105 przer\u00f3bk\u0105 bawe\u0142ny. Francuzi ostro gonili rewolucj\u0119 przemys\u0142ow\u0105 w Anglii, a ich sterowane kartami perforowanymi krosno Jacquarda zapocz\u0105tkowa\u0142o nie tylko kolejne generacje maszyn dziewiarskich lecz r\u00f3wnie\u017c kalkulatory i komputery.<\/p>\n

    Upraw\u0119 i zbi\u00f3r w\u0142\u00f3kien bawe\u0142nianych uda\u0142o si\u0119 jako tako zmechanizowa\u0107 dopiero w XX wieku. Przedtem z uwagi na jego pracoch\u0142onno\u015b\u0107 oraz wybitnie niesprzyjaj\u0105cy ci\u0119\u017ckiej pracy, upalny klimat optymalnym rozwi\u0105zaniem by\u0142y tu jakie\u015b formy pracy przymusowej. Na P\u00f3\u0142kuli Zachodniej pr\u00f3bowano pracy najemnej, pracy skaza\u0144c\u00f3w oraz je\u0144c\u00f3w wojennych np.: francuskich, by wreszcie si\u0119gn\u0105\u0107 po wzorce staro\u017cytnego niewolnictwa. Obecnie gros dawnej pracy ludzkiej przy bawe\u0142nie wykonuj\u0105 maszyny i chemikalia. Po c\u00f3\u017c r\u0119cznie skuba\u0107 krzewy z li\u015bci, gdy ma si\u0119 Czynnik Pomara\u0144czowy albo inne defolianty? Tylko owadzich zapylaczy i przysz\u0142ych pokole\u0144 ludzi \u017cal\u2026<\/p>\n

    \"\"<\/a>
    Morze Aralskie<\/figcaption><\/figure>\n

    Marks parokrotnie napomkn\u0105\u0142, \u017ce zast\u0105pienie w skali \u015bwiata we\u0142ny owczej bawe\u0142n\u0105, a europejskich zb\u00f3\u017c ry\u017cem wprowadzi\u0142o kapitalizm na nowy etap rozwoju, zarazem jednak przybli\u017cy\u0142o nadchodz\u0105c\u0105 rewolucj\u0119 proletariack\u0105. Kolejne rz\u0105dy ZSRR g\u0142\u0119boko wierzy\u0142y, \u017ce nie tylko kapitalizm, lecz tak\u017ce komunizm dozna ogromnego wzmocnienia jak tylko zabezpieczy sobie w\u0142asne \u017ar\u00f3d\u0142a tego \u201ebia\u0142ego z\u0142ota\u201d jakim od wiek\u00f3w zwano w\u0142\u00f3kna bawe\u0142ny. Od wczesnych lat 60-tych minionego wieku zaczyna si\u0119 zatem intensyfikacja upraw Gossypium<\/em> (ry\u017cu tak\u017ce) w dorzeczu Morza Aralskiego, gdzie i klimat, i miejscowe tradycje, i darmowa si\u0142a robocza najmocniej sprzyja\u0142y tym\u017ce uprawom. Wr\u00f3ci\u0142 entuzjazm pierwszych lat rewolucji, gdy kompartia by\u0142a pogromczyni\u0105 \u201ebur\u017cuazji, przyrody i \u015bmierci\u201d, nie wr\u00f3ci\u0142a za to woda, wyparowuj\u0105ca albo wsi\u0105kaj\u0105c w pustynne piachy. Na o\u0142tarzu wy\u017cszej produktywno\u015bci p\u00f3l bawe\u0142nianych z\u0142o\u017cono w ofierze aralskie rybo\u0142\u00f3wstwo i turystyk\u0119. Po raz pierwszy w dziejach ludzko\u015b\u0107 wysuszy\u0142a tak ogromne jezioro o powierzchni i bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci por\u00f3wnywalnej do prawdziwych m\u00f3rz. Ludzie, kt\u00f3rzy jeszcze pozostali zapadaj\u0105 na wiele chor\u00f3b z lekooporn\u0105 gru\u017alic\u0105 na czele, a szereg gatunk\u00f3w endemicznych (spotykanych tylko tam) dla Morza Aralskiego nie przetrwa\u0142 tego eksperymentu. Pomys\u0142\u00f3w na napraw\u0119 szk\u00f3d nie brakuje, jednak lekarstwo mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 gorsze od choroby. Ucich\u0142o na razie o pomys\u0142ach zawr\u00f3cenia wielkich rzek Syberii na nowo powsta\u0142\u0105 Pustyni\u0119 Aralsk\u0105 albo przekierowaniu Wo\u0142gi z Morza Kaspijskie ku resztkom Aralskiego. Ludno\u015b\u0107 miejscowa oraz jej zagraniczni doradcy koncentruj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na bawe\u0142nie, a dok\u0142adniej na zast\u0105pieniu jej jak\u0105\u015b inn\u0105 ro\u015blin\u0105 uprawn\u0105, a przynajmniej wyhodowaniu odmian mniej wra\u017cliwych na susz\u0119. Czy staro\u017cytn\u0105 rzek\u0119 Saraswati tak\u017ce wypi\u0142a bawe\u0142na? Na razie nie wiemy, ale sprawa jest rozwojowa.<\/p>\n

    mgr Adam Kapler<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Odwiecznym zadaniem ogrod\u00f3w botanicznych jest prezentacja \u017cywych okaz\u00f3w ro\u015blin egzotycznych w danym miejscu, acz bardzo wa\u017cnych dla \u015bwiatowej gospodarki, znanych Publiczno\u015bci g\u0142\u00f3wnie ze szko\u0142y i \u015brodk\u00f3w masowego przekazu. Nasza szklarnia znakomicie wywi\u0105zuje si\u0119 z tego obowi\u0105zku od lat. Go\u015bcie od lat mog\u0105 podziwia\u0107 liczne gatunki drzew owocowych, ciekawe kaktusy z opuncj\u0105 figow\u0105 na czele, jedno…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3601,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[14,35],"tags":[490,491,168],"class_list":["post-3595","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","category-po-drugiej-stronie-swiata","tag-bawelna-drzewiasta","tag-gossypium-arboreum","tag-pan-ogrod-botaniczny-w-powsinie"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":14,"label":"Ciekawostki"},{"value":35,"label":"Po drugiej stronie \u015bwiata"}],"post_tag":[{"value":490,"label":"Bawe\u0142na drzewiasta"},{"value":491,"label":"Gossypium arboreum"},{"value":168,"label":"PAN Ogr\u00f3d Botaniczny w Powsinie"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bawelna-drzewiasta25-1024x640.jpg",1024,640,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":14,"name":"Ciekawostki","slug":"ciekawostki","term_group":0,"term_taxonomy_id":14,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":40,"filter":"raw","cat_ID":14,"category_count":40,"category_description":"","cat_name":"Ciekawostki","category_nicename":"ciekawostki","category_parent":18},{"term_id":35,"name":"Po drugiej stronie \u015bwiata","slug":"po-drugiej-stronie-swiata","term_group":0,"term_taxonomy_id":35,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":15,"filter":"raw","cat_ID":35,"category_count":15,"category_description":"","cat_name":"Po drugiej stronie \u015bwiata","category_nicename":"po-drugiej-stronie-swiata","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":490,"name":"Bawe\u0142na drzewiasta","slug":"bawelna-drzewiasta","term_group":0,"term_taxonomy_id":490,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":491,"name":"Gossypium arboreum","slug":"gossypium-arboreum","term_group":0,"term_taxonomy_id":491,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":168,"name":"PAN Ogr\u00f3d Botaniczny w Powsinie","slug":"pan-ogrod-botaniczny-w-powsinie","term_group":0,"term_taxonomy_id":168,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":64,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3595","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3595"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3595\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}