{"id":3439,"date":"2021-09-19T23:47:18","date_gmt":"2021-09-19T21:47:18","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=3439"},"modified":"2021-09-20T10:48:00","modified_gmt":"2021-09-20T08:48:00","slug":"wrzesniowe-przeloty-w-ogrodzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wrzesniowe-przeloty-w-ogrodzie\/","title":{"rendered":"Wrze\u015bniowe przeloty w Ogrodzie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>We wrze\u015bniu ubywa stopniowa owad\u00f3w i drobnych kr\u0119gowc\u00f3w. Gdzie nie spojrze\u0107, wsz\u0119dzie wida\u0107 oznaki z\u0142otej, polskiej jesieni. \u0141atwo je dostrzec i us\u0142ysze\u0107 tak\u017ce w zachowaniu ptak\u00f3w naszego ogrodu. Masowo udaj\u0105 si\u0119 teraz na po\u0142udnie Europy, a czasem znacznie dalej, do \u015brodkowej, lub nawet po\u0142udniowej Afryki. Nie znaczy to wcale, by we wrze\u015bniu s\u0142ysza\u0142o si\u0119 ich i widzia\u0142o w naszym ogrodzie, mniej ni\u017c w sierpniu. Wr\u0119cz przeciwnie! Osobniki gniazduj\u0105ce u nas albo wyl\u0119g\u0142e si\u0119 w tym sezonie zast\u0119powane s\u0105 bowiem przez przedstawicieli tych samych gatunk\u00f3w, ci\u0105gn\u0105cych z p\u00f3\u0142nocy Europy.<\/p>\n

Wysoko na niebie wida\u0107 klucze dzikich g\u0119si oraz \u017curawi. Podczas warsztat\u00f3w fotograficznych \u201ePowsin \u2013 Pi\u0105ta Rano\u201d \u0142atwo te\u017c us\u0142ysze\u0107 odpowiednio klangor lub g\u0119ganie. Ju\u017c w pocz\u0105tkach wrze\u015bnia opu\u015bci\u0142y nas ostatnie trzciniaki oraz dziwonie. Ta ostatnia to prawdziwy wyj\u0105tek w polskiej faunie. Kieruje si\u0119 bowiem nie prosto na po\u0142udnie lub po\u0142udniowy zach\u00f3d ku Morzu \u015ar\u00f3dziemnemu, lecz bardziej na wsch\u00f3d, ku Persji, Indiom oraz Indochinom.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wieczorami nad Ogrodem niebo ciemnieje od wielkich stad gawron\u00f3w. Nasze powsi\u0144skie pewnie s\u0105 ju\u017c w Nadrenii albo Niderlandach. Ich miejsca zajm\u0105 ich pobratymcy z kraj\u00f3w ba\u0142tyckich, Bia\u0142orusi oraz zachodnich guberni Rosji. Podobnie rzecz wygl\u0105da w przypadku ich dalekich krewniaczek, a prawdziwych w\u0142adczy\u0144 naszego Ogrodu: s\u00f3jek. Wbrew znanemu porzekad\u0142u \u201ewybiera si\u0119 jak s\u00f3jka za morze\u201d osobniki gniazduj\u0105ce w Polsce potrafi\u0105 wyby\u0107 nad Morze \u015ar\u00f3dziemne, albo nawet za nie.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d pospolitych u nas gatunk\u00f3w na samo po\u0142udnie Afryki, sk\u0105d pochodz\u0105 prezentowane w Oran\u017cerii cykasy i pelargonie, zmierzaj\u0105 dzierzba g\u0105siorek i zaganiacz. Nieco bli\u017cej, gdy\u017c do \u015brodkowych prowincji Czarnego Kontynentu albo do \u201eArabii szcz\u0119\u015bliwej\u201d lec\u0105 inne gatunki nader cz\u0119sto s\u0142yszane w naszych kolekcjach polowych jak pleszka, pokrzewka ogrodowa, pieg\u017ca oraz ich paso\u017cyt l\u0119gowy: kuku\u0142ka. Zw\u0142aszcza kuku\u0142ki b\u0119dzie nam brakowa\u0142o, bo to jedna z nielicznych koneserek kud\u0142atych i parz\u0105cych g\u0105sienic motyli jak korow\u00f3dki czy nied\u017awiedzi\u00f3wka kaja.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Zi\u0119by i kulczyki opuszczaj\u0105 okoliczne lasy i nasze kolekcje gatunk\u00f3w drzewiastych, przenosz\u0105c si\u0119 do kolekcji bylin, zi\u00f3\u0142 leczniczych, warzywnika, na \u0142\u0105ki kwietne i poletka do\u015bwiadczalne, by \u017cerowa\u0107 na nasionach astrowatych i szczeci. Zaczynaj\u0105 si\u0119 w\u0119dr\u00f3wki przepi\u00f3rek. Je\u015bli jesie\u0144 oka\u017ce si\u0119 ciep\u0142a, to potrwaj\u0105 do pa\u017adziernika lub listopada.<\/p>\n

Ro\u015bnie liczba gatunk\u00f3w podejmuj\u0105cych pr\u00f3by zimowania w Polsce, w tym w naszym Ogrodzie z jego burzanami ost\u00f3w w Kolekcji Flory Polski, tudzie\u017c z mn\u00f3stwem jag\u00f3d i pestczak\u00f3w niespotykanych nigdzie indziej na Mazowszu. Od dekad zaprzesta\u0142y odlot\u00f3w kosy i kwiczo\u0142y. R\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 potrzeszczy, uwijaj\u0105cych si\u0119 teraz po naszych poletkach, gdzie regenerujemy formy lokalne \u017cyta z naszej najbogatszej na \u015bwiecie kolekcji, zostaje. Coraz cz\u0119\u015bciej zimuj\u0105 w Powsinie rudziki.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Od 15 sierpnia nasze zadrzewienia, tereny otwarte i sadzawki staj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie atrakcyjne dla ptak\u00f3w tak\u017ce z innego powodu. Rusza wtedy w Polsce sezon polowa\u0144 na naszych pierzastych braci. Lista gatunk\u00f3w \u0142ownych jest u nas bardzo kr\u00f3tka. Obejmuje ju\u017c tylko najcz\u0119stsze kuraki, dzikie g\u0119si i kaczki, poza tym go\u0142\u0119bia grzywacza, \u0142ysk\u0119 oraz s\u0142onk\u0119. Z kurak\u00f3w wolno strzela\u0107: ba\u017canta, kuropatw\u0119 i jarz\u0105bka. Spo\u015br\u00f3d blaszkodziobych legalnie poluje si\u0119 na trzy gatunki g\u0119si (zbo\u017cow\u0105, bia\u0142oczeln\u0105 i g\u0119gaw\u0119) oraz cztery gatunki kaczek (czernic\u0119, g\u0142owienk\u0105, cyraneczk\u0119 i krzy\u017c\u00f3wk\u0119). Polowania na ptaki budz\u0105 sprzeciw z wielu powod\u00f3w. Jako \u017ce \u0142owy odbywaj\u0105 si\u0119 zwykle o zmierzchu lub o \u015bwicie \u0142atwo o omy\u0142kowe trafienie gatunku chronionego prawem krajowym i unijnym na przyk\u0142ad cyranki zamiast cyraneczki albo siniaka zamiast grzywacza.<\/p>\n

Adam Kapler<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

We wrze\u015bniu ubywa stopniowa owad\u00f3w i drobnych kr\u0119gowc\u00f3w. Gdzie nie spojrze\u0107, wsz\u0119dzie wida\u0107 oznaki z\u0142otej, polskiej jesieni. \u0141atwo je dostrzec i us\u0142ysze\u0107 tak\u017ce w zachowaniu ptak\u00f3w naszego ogrodu. Masowo udaj\u0105 si\u0119 teraz na po\u0142udnie Europy, a czasem znacznie dalej, do \u015brodkowej, lub nawet po\u0142udniowej Afryki. Nie znaczy to wcale, by we wrze\u015bniu s\u0142ysza\u0142o si\u0119 ich…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3443,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[298,34,26],"tags":[297,129,454,25,453],"class_list":["post-3439","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pory-roku","category-w-naszym-ogrodzie","category-z-notatnika-przyrodnika","tag-adam-kapler","tag-jesien","tag-migracje","tag-ogrod-botaniczny-pan-powsin","tag-ptaki"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":298,"label":"Pory roku"},{"value":34,"label":"W naszym Ogrodzie"},{"value":26,"label":"Z notatnika przyrodnika"}],"post_tag":[{"value":297,"label":"Adam Kapler"},{"value":129,"label":"jesie\u0144"},{"value":454,"label":"Migracje"},{"value":25,"label":"Ogr\u00f3d Botaniczny PAN Powsin"},{"value":453,"label":"Ptaki"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/geese-505413_1920-1024x662.jpg",1024,662,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":298,"name":"Pory roku","slug":"pory-roku","term_group":0,"term_taxonomy_id":298,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":10,"filter":"raw","cat_ID":298,"category_count":10,"category_description":"","cat_name":"Pory roku","category_nicename":"pory-roku","category_parent":0},{"term_id":34,"name":"W naszym Ogrodzie","slug":"w-naszym-ogrodzie","term_group":0,"term_taxonomy_id":34,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":65,"filter":"raw","cat_ID":34,"category_count":65,"category_description":"","cat_name":"W naszym Ogrodzie","category_nicename":"w-naszym-ogrodzie","category_parent":18},{"term_id":26,"name":"Z notatnika przyrodnika","slug":"z-notatnika-przyrodnika","term_group":0,"term_taxonomy_id":26,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":95,"filter":"raw","cat_ID":26,"category_count":95,"category_description":"","cat_name":"Z notatnika przyrodnika","category_nicename":"z-notatnika-przyrodnika","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":297,"name":"Adam Kapler","slug":"adam-kapler","term_group":0,"term_taxonomy_id":297,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":20,"filter":"raw"},{"term_id":129,"name":"jesie\u0144","slug":"jesien","term_group":0,"term_taxonomy_id":129,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":11,"filter":"raw"},{"term_id":454,"name":"Migracje","slug":"migracje","term_group":0,"term_taxonomy_id":454,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":25,"name":"Ogr\u00f3d Botaniczny PAN Powsin","slug":"ogrod-botaniczny-pan-powsin","term_group":0,"term_taxonomy_id":25,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":18,"filter":"raw"},{"term_id":453,"name":"Ptaki","slug":"ptaki","term_group":0,"term_taxonomy_id":453,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3439"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3439\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}