{"id":3417,"date":"2021-09-08T01:57:44","date_gmt":"2021-09-07T23:57:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=3417"},"modified":"2021-09-15T22:32:30","modified_gmt":"2021-09-15T20:32:30","slug":"borsuki-w-powsinie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/borsuki-w-powsinie\/","title":{"rendered":"Borsuki w Powsinie"},"content":{"rendered":"

Przez kilka letnich tygodni \u201ego\u015bcili\u015bmy\u201d w ogrodzie niechcianego go\u015bcia: borsuka <\/span><\/span>Meles meles<\/i><\/span><\/span>. W\u0142a\u015bciwie ca\u0142\u0105 park\u0119. Cho\u0107 borsuk (ja\u017awiec) zaliczany jest do rodziny \u0142asicowatych i rz\u0119du drapie\u017cnych nie jest on tylko mi\u0119so\u017cerc\u0105. Znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w jego diecie mog\u0105 odgrywa\u0107 najrozmaitsze ro\u015bliny, od kukurydzy, ows\u00f3w i j\u0119czmieni po \u017co\u0142\u0119dzie, zw\u0142aszcza w latach masowego obradzania \u201ekr\u00f3la las\u00f3w\u201d. A tego towaru najwi\u0119cej nasza parka mia\u0142a w Kolekcji Warzyw, gdzie ro\u015bnie i d\u0105b, i wiele egzotycznych, aczkolwiek nie\u017ale znosz\u0105cych polski klimat warzyw, i mn\u00f3stwo arcyciekawych zb\u00f3\u017c, coraz rzadziej sianych w naszych wsiach. Badania polskich naukowc\u00f3w wykaza\u0142y, \u017ce <\/span><\/span>M. meles<\/i><\/span><\/span> nie gardzi tak\u017ce szeregiem ro\u015blin silnie truj\u0105cych dla wi\u0119kszo\u015bci ssak\u00f3w jak kruszyna zwyczajna, bez koralowy, kokoryczki czy konwalia majowa. Zjada je w ma\u0142ych dawkach w\u0142a\u015bnie po to, by pozby\u0107 si\u0119 paso\u017cytniczych nicieni i p\u0142azi\u0144c\u00f3w. Wszystkie te ro\u015bliny znale\u017a\u0107 m\u00f3g\u0142 u nas w Kolekcji Drzewiastych albo we Florze Polskiej. <\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W Polsce sezon polowa\u0144 na tego czy\u015bciocha rozpocznie si\u0119 wraz z rokiem szkolnym 1 wrze\u015bnia by sko\u0144czy\u0107 si\u0119 30 listopada. Inaczej b\u0119dzie tylko w obwodach \u0142owieckich, gdzie zachowa\u0142y si\u0119 lub pieczo\u0142owicie odbudowano populacje naszego najwi\u0119kszego le\u015bnego kuraka: g\u0142uszca. Tu na ja\u017awca poluje si\u0119 okr\u0105g\u0142y rok. Ustrzeli\u0107 go ci\u0119\u017cko, zwykle chwyta si\u0119 go w pu\u0142apki. W PAN Ogrodzie Botanicznym nie chcieli\u015bmy zrobi\u0107 mu najl\u017cejszej krzywdy. Wypo\u017cyczyli\u015bmy zatem pu\u0142apk\u0119 z O\u015brodka Rehabilitacji Zwierz\u0105t Las\u00f3w Miejskich w Warszawie (ul. Korkowa 170a) <\/span><\/span>https:\/\/www.lasymiejskie.waw.pl\/index.php\/dzikie-zwierzeta\/osrodek-rehabilitacji-zwierzat<\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><\/p>\n

Cze\u015b\u0107 z Pa\u0144stwa pami\u0119ta, \u017ce O\u015brodek ten niegdy\u015b znajdowa\u0142 si\u0119 na terenie naszego Ogrodu Botanicznego w Powsinie. Wszystkim naszym mi\u0142o\u015bni(cz)kom maj\u0105cym problem z tym najwi\u0119kszym z polskich \u0142asicowatych (wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, bo do XVII w. na naszych ziemiach trafia\u0142y si\u0119 pono\u0107 i rosomaki\u2026) r\u00f3wnie\u017c polecamy to rozwi\u0105zanie. \u017bywo\u0142\u00f3wk\u0119 mo\u017cna po\u017cyczy\u0107 za darmo na 30 dni. Uwaga! To nie jest zabawka! Nale\u017cy zachowa\u0107 przy niej ostro\u017cno\u015b\u0107! Pe\u0142n\u0105 klatk\u0119 oddali\u015bmy fachowcom z Las\u00f3w Miejskich. Oboje nasi niechciani go\u015bcie przeszli kwarantann\u0119, po czym ca\u0142e i zdrowe (na pewno zdrowsze ni\u017c przed osadzeniem) zosta\u0142y wypuszczone na wolno\u015b\u0107 w lasach z dala od ludzkich siedzib.<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Borsuk europejski <\/span><\/span>Meles meles<\/i><\/span><\/span> to prawdziwy pedant w\u015br\u00f3d ssak\u00f3w. Utrzymuje zdecydowanie najwi\u0119kszy porz\u0105dek w swoich imponuj\u0105cych norach, a wypr\u00f3\u017cnia si\u0119 do specjalnych latryn obok nor mieszkalnych (za\u0142\u0105czamy zdj\u0119cia). Taka schludno\u015b\u0107 zdecydowanie odr\u00f3\u017cnia go od lisa. Tym niemniej twarde okoliczno\u015bci \u017cycia zmuszaj\u0105 niekiedy ja\u017awce do dzielenia swoich nor z mykit\u0105, szczeg\u00f3lnie podczas rozrodu. <\/span><\/span>Kiedy\u015b borsuk, a raczej wytwarzane ze\u0144 produkty, odgrywa\u0142y znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu cz\u0142owieka. Ma\u0142e borsuczki wybierano niekiedy z nor i przyuczano do polowa\u0144 pod ziemi\u0105, tak jak jamniki. Reumatyzm i inne starcze dolegliwo\u015bci leczono smaruj\u0105c sad\u0142em (smalcem) borsuczym, rzadziej dodaj\u0105c je do w\u00f3dek i nalewek. Jeszcze cenniejsza bywa\u0142a taksea: wydzielina gruczo\u0142\u00f3w podogonowych, nagminnie stosowana w perfumach i lekarstwach jako zamiennik dro\u017cszego stroju bobrowego, cywetu oraz importowanego z Afryki hyraceum. Jego w\u0142osiem strojono my\u015bliwskie kapelusze. Sk\u00f3ra mia\u0142a chroni\u0107 konie i wo\u017anic\u0119 przed czarami. Do dzi\u015b zreszt\u0105 najdro\u017csze p\u0119dzle malarskie i p\u0119dzle do golenia (dzi\u015b u\u017cywane g\u0142\u00f3wnie przez profesjonalnych barber\u00f3w i make upowc\u00f3w) robi si\u0119 z borsuczego w\u0142osia. Najwy\u017cej ceni si\u0119 delikatne w\u0142osie z okolic genitali\u00f3w, zwane \u201esilvertip\u201d. <\/span><\/span><\/p>\n

Z tymi na po\u0142y dzi\u015b zapomnianymi metodami wykorzystania ja\u017awc\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 powstanie i ewolucja terminu \u201eszmalcownik\u201d. Niemieckoj\u0119zyczni my\u015bliwi i k\u0142usownicy zwali borsuka nie \u201eDachs\u201d lecz \u201eSchmalzmann\u201d to jest \u201esmalcownikiem\u201d czy \u201esmalcorobem\u201d, gdy\u017c dostarcza\u0142 sad\u0142a i taksei. Ponadto zaprz\u0119gali go do pracy przy wykurzaniu i chwytaniu lis\u00f3w, zwierz\u0105t uwa\u017canych za niezwykle sprytne, a zarazem wyj\u0105tkowo brudne i szkodliwe. Podczas okupacji hitlerowskiej ziem polskich, a potem radzieckich nazw\u0119 \u201es(z)malcownika\u201d przeniesiono zatem na miejscowych kolaborant\u00f3w, specjalizuj\u0105cych si\u0119 w ukrywaj\u0105cych si\u0119, nierzadko w r\u00f3\u017cnych \u201enorach\u201d, \u017byd\u00f3w, Rom\u00f3w i partyzant\u00f3w.<\/span><\/span><\/p>\n

Wp\u0142yw borsuka na gospodark\u0119 ludzk\u0105 do dzi\u015b budzi kontrowersje. Zdaniem wielu obro\u0144c\u00f3w przyrody to bardzo po\u017cyteczne zwierz\u0119, kt\u00f3re \u017cyj\u0105c przede wszystkim w lasach i prowadz\u0105c nocny tryb \u017cycia w og\u00f3le nie wchodzi cz\u0142owiekowi w drog\u0119. Zas\u0142uguj\u0119 zatem na \u015bcis\u0142\u0105, ca\u0142oroczn\u0105 ochron\u0119. Innego zdania bywaj\u0105 dzia\u0142kowcy, mieszka\u0144cy wsi, rolnicy i le\u015bnicy. Wed\u0142ug nich ja\u017awiec uleg\u0142 w ostatnich dekadach wyra\u017anej synantropizacji, coraz \u015bmielej poczyna sobie na polach uprawnych (zw\u0142aszcza kukurydzianych, cho\u0107 owsem i j\u0119czmieniem te\u017c nie pogardzi, podobnie jak gruszkami i jab\u0142kami ze starych, tradycyjnie u\u017cytkowanych sad\u00f3w), a nory kopie nawet w normalnie funkcjonuj\u0105cych stodo\u0142ach, oborach czy warsztatach. Stanowi\u0107 te\u017c ma \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla koci\u0105t, szczeni\u0105t, kr\u00f3lik\u00f3w czy drobiu. Zaatakowany mo\u017ce dotkliwie pogry\u017a\u0107 lub podrapa\u0107 cz\u0142owieka. W pa\u0144stwach kontynentalnej Europy redukcj\u0119 borsuk\u00f3w usprawiedliwia si\u0119 jednak walk\u0105 z w\u015bcieklizn\u0105. W Zjednoczonym Kr\u00f3lestwie naszemu znachorowi dolepiono tak\u017ce zara\u017cenie kr\u00f3w bydl\u0119c\u0105 gru\u017alic\u0105. Sposoby na rozwi\u0105zanie tego problemu bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne zale\u017cnie od regionu UK: o ile w Anglii po prostu cz\u0119\u015bciej si\u0119 je zabija, o tyle ju\u017c w Walii chwyta si\u0119 je \u017cywcem i leczy a\u017c do skutku. <\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dieta borsuka jest bardziej zr\u00f3wnowa\u017cona ni\u017c pozosta\u0142ych \u0142asicowatych Europy. Silnie zmienia si\u0119 wraz z por\u0105 roku oraz siedliskiem konkretnego zwierz\u0119cia. Wiosn\u0105 ponad po\u0142ow\u0119 ofiar stanowi\u0105 niestety jak\u017ce nam potrzebne w ogrodach d\u017cd\u017cownice. Latem i jesieni\u0105 zast\u0119puj\u0105 je t\u0142u\u015bciutkie p\u0119draki (larwy niekt\u00f3rych chrz\u0105szczy) i g\u0105sienice motyli, ale tak\u017ce owady trudne do schwytania i\/lub potrafi\u0105ce si\u0119 broni\u0107 np.: \u017c\u0105d\u0142\u00f3wki i doros\u0142e chrz\u0105szcze biegaczowate. Spory odsetek \u0142up\u00f3w stanowi\u0107 mog\u0105 norniki, myszy oraz inne gryzonie. Drobne ssaki owado\u017cerne jak ryj\u00f3wki, z\u0119bie\u0142ki i krety chwytane bywaj\u0105 rzadziej. Mimo to borsuk jako jeden z naszych nielicznych \u0142owc\u00f3w (obok puchacza) potrafi ubi\u0107 nawet je\u017ca, wk\u0142adaj\u0105c pysk w niewielk\u0105 szczelin\u0119 na brzuszku tego zwini\u0119tego w kolczast\u0105 kulk\u0119 zwierzaka. Przy braku innego \u017ceru ja\u017awiec si\u0119ga po padlin\u0119, jajka i pisklaki, zw\u0142aszcza te spore jak le\u015bnych kurak\u00f3w: jarz\u0105bka, cietrzewia oraz g\u0142uszca. Na moczarach, nad brzegami jezior i rzek borsuk staje si\u0119 rybakiem, \u0142api\u0105c ryby, p\u0142azy i zaskro\u0144ce, doprawiaj\u0105c ma\u0142\u017cami i \u015blimakami. Lata nasienne to czas bardziej jarskiej diety, opartej o bukwie, \u017co\u0142\u0119dzie, na po\u0142udniu Europy kasztany. Tereny rolnicze zapewniaj\u0105 ja\u017awcowi mn\u00f3stwo nowych sto\u0142\u00f3wek. Tu kartofle, tam buraki, do tego coraz wi\u0119cej i coraz p\u00f3\u017aniej sprz\u0105tanej z p\u00f3l kukurydzy. Dodajmy do tego sady pe\u0142ne jab\u0142ek i orzech\u00f3w, nie zapominaj\u0105c o ogrodach z malinami i truskawkami. Zapewne w\u0142a\u015bnie obfito\u015b\u0107 pokarm\u00f3w ro\u015blinnych, a nie tylko sen zimowy, oci\u0119\u017ca\u0142y ch\u00f3d i kr\u0119pa, misiowata sylwetka sk\u0142oni\u0142y Karola Linneusza by zaliczy\u0107 naszego bohatera do rodzaju nied\u017awied\u017a <\/span><\/span>Ursus<\/i><\/span><\/span>. Co wi\u0119cej pozosta\u0142e \u0142asicowate p\u00f3\u0142nocnej Europy tak\u017ce okaza\u0142y si\u0119 wi\u0119kszymi mi\u0142o\u015bniczkami mi\u0119sistych jag\u00f3d i pestkowc\u00f3w, a nie tylko mi\u0119siwa. My tak\u017ce niejednokrotnie si\u0119 o tym przekonujemy, obserwuj\u0105c kuny w naszym Sadzie.<\/span><\/span><\/p>\n

Borsuki zwykle \u017cyj\u0105 w klanach rodzinnych, zamieszkuj\u0105cych razem system nor i latryn. Panuje tam poliandria czyli jedna samica kopuluje z kilkoma samcami po kolei. Z drugiej strony wielu borsuczych pan\u00f3w opuszcza rodzinne ziemie, by szuka\u0107 partnerek na boku. Ja\u017awce uprawiaj\u0105 seks niemal ca\u0142y rok, najcz\u0119\u015bciej jednak po urodzeniu m\u0142odych czyli od lutego do maja, tote\u017c ten okres traktuje si\u0119 jako ich gody. Parzenie poprzedzone bywa \u201e\u015bpiewem\u201d, zadzieraniem ogona ku g\u00f3rze oraz wzajemnym znakowaniem si\u0119 takse\u0105. Sama kopulacja zwykle odbywa si\u0119 poza nor\u0105, a trwa\u0107 mo\u017ce od kilku minut do niemal godziny. U borsuka podobnie jak u wi\u0119kszo\u015bci \u0142asicowatych wyst\u0119puje okres swoistej przerwy pomi\u0119dzy powstaniem blastocysty a jej zagnie\u017cd\u017ceniem si\u0119 w \u015bluz\u00f3wce macicy i dalszym rozwojem p\u0142odowym. Zwykle blastocysta \u201e\u015bpi sobie\u201d od wiosny do zimy, a dopiero od pierwszych dni grudnia do po\u0142owy stycznia nast\u0119puje implantacja. Potem embrion ro\u015bnie ju\u017c jak na dro\u017cd\u017cach, \u017ceby po 45 dniach si\u0119 narodzi\u0107. Termin porodu r\u00f3\u017cni si\u0119 zale\u017cnie od strefy klimatycznej i od wysoko\u015bci nad poziomem morza, w Polsce najcz\u0119\u015bciej przypada na marzec. W jednym miocie bywa od jednego do pi\u0119ciu malc\u00f3w, zwykle dwoje lub troje. Borsucz\u0119ta przychodz\u0105 na \u015bwiat \u015blepe, aczkolwiek okryte futerkiem. Pocz\u0105tkowo ich futro jest delikatne i bia\u0142awe, dopiero z czasem nabiera kolor\u00f3w typowych dla gatunku. Niemowlaki ss\u0105 matk\u0119 co najmniej 3, zwykle 4 miesi\u0105ce, a jak ma\u0142o jest dooko\u0142a sta\u0142ego pokarmu to nawet rok. Cz\u0119\u015b\u0107 borsuk\u00f3w m\u0142odego pokolenia zostaje ju\u017c na zawsze z rodzicami, reszta idzie w \u015bwiat.<\/span><\/span><\/p>\n

Do niedawna przyjmowano, \u017ce borsuk zwyczajny <\/span><\/span>M. meles<\/i><\/span><\/span> jest jedynym, wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie zachowanym przedstawicielem swojego rodzaju. Oko\u0142o 20 lat temu, na podstawie analiz DNA mitochondrialnego oraz budowy z\u0119b\u00f3w trzonowych, podzielono go jednak na cztery odr\u0119bne gatunki: b. europejskiego <\/span><\/span>M. meles<\/i><\/span><\/span> w \u015bcis\u0142ym znaczeniu, b. zakaukaskiego <\/span><\/span>M. canescens<\/i><\/span><\/span>, b. azjatyckiego <\/span><\/span>M. lecurus<\/i><\/span><\/span> i b. japo\u0144skiego <\/span><\/span>M. anakuma<\/i><\/span><\/span>. Wyja\u015bnijmy od razu, \u017ce tak zwany borsuk ameryka\u0144ski zaliczany jest do odr\u0119bnego rodzaju jako <\/span><\/span>Taxidea taxus<\/i><\/span><\/span>, zreszt\u0105 tak\u017ce w Polsce promuje si\u0119 jego nowsz\u0105 nazw\u0119 \u201eborsucznik\u201d. \u201eBorsuk afryka\u0144ski\u201d to z kolei nieprawid\u0142owa nazwa ratela miodo\u017cernego <\/span><\/span>Mellivora capensis<\/i><\/span><\/span>, powsta\u0142a przez mechaniczny przek\u0142ad nazwy angielskiej \u201ehoney badger\u201d. Pochodz\u0105cy z Antypod\u00f3w \u201eborsuk workowaty\u201d czyli jamraj <\/span><\/span>Perameles<\/i><\/span><\/span> w og\u00f3le nie jest ssakiem \u0142o\u017cyskowym lecz torbaczem tak jak koala i kangury.<\/span><\/span><\/p>\n

mgr Adam Kapler<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przez kilka letnich tygodni \u201ego\u015bcili\u015bmy\u201d w ogrodzie niechcianego go\u015bcia: borsuka Meles meles. W\u0142a\u015bciwie ca\u0142\u0105 park\u0119. Cho\u0107 borsuk (ja\u017awiec) zaliczany jest do rodziny \u0142asicowatych i rz\u0119du drapie\u017cnych nie jest on tylko mi\u0119so\u017cerc\u0105. Znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w jego diecie mog\u0105 odgrywa\u0107 najrozmaitsze ro\u015bliny, od kukurydzy, ows\u00f3w i j\u0119czmieni po \u017co\u0142\u0119dzie, zw\u0142aszcza w latach masowego obradzania \u201ekr\u00f3la las\u00f3w\u201d. A…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3420,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[34,26],"tags":[297,447,448,168],"class_list":["post-3417","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-w-naszym-ogrodzie","category-z-notatnika-przyrodnika","tag-adam-kapler","tag-borsuki","tag-meles-meles","tag-pan-ogrod-botaniczny-w-powsinie"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":34,"label":"W naszym Ogrodzie"},{"value":26,"label":"Z notatnika przyrodnika"}],"post_tag":[{"value":297,"label":"Adam Kapler"},{"value":447,"label":"Borsuki"},{"value":448,"label":"Meles meles"},{"value":168,"label":"PAN Ogr\u00f3d Botaniczny w Powsinie"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Borsukkk2-1024x682.jpg",1024,682,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":34,"name":"W naszym Ogrodzie","slug":"w-naszym-ogrodzie","term_group":0,"term_taxonomy_id":34,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":65,"filter":"raw","cat_ID":34,"category_count":65,"category_description":"","cat_name":"W naszym Ogrodzie","category_nicename":"w-naszym-ogrodzie","category_parent":18},{"term_id":26,"name":"Z notatnika przyrodnika","slug":"z-notatnika-przyrodnika","term_group":0,"term_taxonomy_id":26,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":95,"filter":"raw","cat_ID":26,"category_count":95,"category_description":"","cat_name":"Z notatnika przyrodnika","category_nicename":"z-notatnika-przyrodnika","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":297,"name":"Adam Kapler","slug":"adam-kapler","term_group":0,"term_taxonomy_id":297,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":20,"filter":"raw"},{"term_id":447,"name":"Borsuki","slug":"borsuki","term_group":0,"term_taxonomy_id":447,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":448,"name":"Meles meles","slug":"meles-meles","term_group":0,"term_taxonomy_id":448,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":168,"name":"PAN Ogr\u00f3d Botaniczny w Powsinie","slug":"pan-ogrod-botaniczny-w-powsinie","term_group":0,"term_taxonomy_id":168,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":64,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3417","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3417"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3417\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}