![\"\"](\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Warsaw_1944_by_Baluk_-_26246.jpg\")
<\/a><\/p>\nPomimo barbarzy\u0144skiego spalenia miasta wi\u0119kszo\u015b\u0107 zbior\u00f3w zielnikowych, podobnie jak ksi\u0119gozbi\u00f3r Zak\u0142adu Systematyki i Geografii Ro\u015blin ocala\u0142a. By\u0142o to mo\u017cliwe przede wszystkim dzi\u0119ki po\u015bwi\u0119ceniu i sprytowi Aliny Skirgie\u0142\u0142o \u201eLali\u201d (1911-2007). <\/strong>Po upadku Powstania b\u0119dzie sanitariuszk\u0105 w Piastowie. Ani Gestapo, ani NKWD nie odkryj\u0105 jej roli w kontrwywiadzie AK, tote\u017c spokojnie wr\u00f3ci 1 kwietnia 1945 na przedwojenne stanowisko. \u015awiatow\u0105 s\u0142aw\u0119 przynios\u0105 jej badania nad grzybami kapeluszowymi Polski i kraj\u00f3w s\u0105siednich, w tym nad ich przystosowywaniem si\u0119 do zupe\u0142nie nowych, antropogenicznych siedlisk, tudzie\u017c prekursorskie dzia\u0142ania na rzecz ochrony gatunk\u00f3w i siedlisk tej grupy organizm\u00f3w, uznawanych dawniej za ro\u015bliny.<\/p>\n W tym samym Piastowie, w gospodarstwach matki i te\u015bciowej Wac\u0142aw Gajewski (1911-1997)<\/strong> uprawia pracowicie swoje kwiatki, zapewne zawilce, bodziszki i orliki, ocalone z Ogrodu Botanicznego UW w Alejach Ujazdowskich. Z wynik\u00f3w przeprowadzonych na nich eksperyment\u00f3w i obserwacji polowych habilituje si\u0119 w 1945. Mimo terminowego zdobywania kolejnych tytu\u0142\u00f3w jako otwarty krytyk \u0142ysenkizmu-miczurinizmu nie b\u0119dzie powo\u0142any do nowo za\u0142o\u017conej PAN. Obejmie go r\u00f3wnie\u017c zakaz pracy dydaktycznej na uczelni. Po \u015bmierci Stalina szybko odzyska akademick\u0105 pozycj\u0119 w kraju i zagranic\u0105, m.in. stanie na czele Pracowni Systematyki Eksperymentalnej PAN (1953). Droga zawodowa Gajewskiego stanowi odbicie, czy te\u017c streszczenie rozwoju ca\u0142ej, \u015bwiatowej biologii ro\u015blin w wieku XX: od bada\u0144 nad flor\u0105 i zbiorowiskami ro\u015blin przez fizjologi\u0119 ro\u015blin (zar\u00f3wno tych typowych, jak i nietypowych, chocia\u017cby paso\u017cytniczych) do analizy gen\u00f3w i bia\u0142ek.<\/p>\n Ju\u017c 1 sierpnia rusza do akcji w okolicach ul. Tamki, Radnej i Cichej Zbigniew Doma\u0144ski \u201eKis\u201d (1920-2012)<\/strong>, elew tajnej podchor\u0105\u017c\u00f3wki i student medycyny. Czeka go m.in. zdobycie Elektrowni i obrona Poczty G\u0142\u00f3wnej, a potem ob\u00f3z jeniecki w O\u017carowie i stalag pod Hanowerem. Wyzwolony przez Amerykan\u00f3w doko\u0144czy studia lekarskie w Edynburgu. Jego prawdziw\u0105 pasj\u0105 od dzieci\u0144stwa s\u0105 grzyby. Starsi z Pa\u0144stwa kojarz\u0105 jego przewodnik \u201eGrzyb jadalny czy truj\u0105cy\u201d, wydawany w ogromnych nak\u0142adach w ramach serii \u201eZdrowie dla wszystkich\u201d. Podczas urlop\u00f3w od prac w szpitalach i przychodniach znajdzie szereg gatunk\u00f3w dot\u0105d nie podawanych w Polski. Co najmniej sze\u015bciu z nich nie uda\u0142o si\u0119 mimo poszukiwa\u0144 odnale\u017a\u0107 ponownie. Wiemy jednak, \u017ce by\u0142y i \u017ce Doma\u0144ski prawid\u0142owo je oznaczy\u0142, albowiem pozosta\u0142o po nim fungarium, czyli kolekcja grzyb\u00f3w.<\/p>\n A propos trudno dost\u0119pnych puszcz: na odsiecz walcz\u0105cej Stolicy przedziera\u0142 si\u0119 z Republiki Kampinoskiej Stefan Liwski \u201eTopola\u201d (1921-2019),<\/strong> p\u00f3\u017aniejszy profesor torfoznawstwa, jeden z tw\u00f3rc\u00f3w Wydzia\u0142u Melioracji na SGGW. Na czele swojej dru\u017cyny ostrzeliwa\u0142 niemieckie ci\u0119\u017car\u00f3wki w okolicach Izabelina i Niepor\u0119tu. We wrze\u015bniu 1944 omal nie polegnie, gdy hitlerowcy z najbardziej mi\u0119dzynarodowej jednostki Waffen SS: \u201eWiking\u201d z\u0142api\u0105 go podczas pr\u00f3by podj\u0119cia zasobnik\u00f3w z broni\u0105 ze zrzut\u00f3w alianckich. Liwski nie by\u0142 wprawdzie botanikiem, aczkolwiek jako jeden z pierwszych zwraca\u0142 uwag\u0119 na niezwyk\u0142e bogactwo szaty ro\u015blinnej Bagien Biebrza\u0144skich.<\/p>\n Powstanie zatrzyma\u0142o w Warszawie Chaj\u0119 (Helen\u0119) Bromberg (1905-1990).<\/strong> Dosz\u0142a ju\u017c do siebie po samob\u00f3jczym skoku z c\u00f3reczk\u0105 z mostu do Wis\u0142y, tote\u017c upadek obu Powsta\u0144 (w Getcie i Warszawskiego) jej nie za\u0142amie. Po zburzeniu stolicy trafi do Tarnowa, po czym ju\u017c jako Aniela Makarewicz<\/strong> przyst\u0105pi do \u201eunowocze\u015bnienia\u201d polskiego rolnictwa, a przede wszystkim genetyki. Tytu\u0142 profesora nadzwyczajnego SGGW zdob\u0119dzie w nadzwyczajnym trybie jako mgr w 1954. Zas\u0142ynie forsowaniem jedynie s\u0142usznego w owych czasach miczurinizmu-\u0142ysenkizmu, odrzucaj\u0105cego \u201eklerykalno-bur\u017cuazyjne\u201d poj\u0119cie genu.<\/p>\n W dalekiej Kalifornii inna genetyczka ro\u015blin Czes\u0142awa Prywer-Lidzbarska<\/strong> (1900-1965)<\/strong>, kt\u00f3ra wcze\u015bniej wyleczy\u0142a z tyfusu dziesi\u0105tki \u017co\u0142nierzy Czerwonej Armii, a potem wyprowadzi\u0142a z nieludzkiej ziemi setki polskich sierot, daremnie oczekuje na statku na wiz\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Przyjmie j\u0105 Meksyk, w kt\u00f3rym jako pierwsza poprowadzi zaj\u0119cia z mikroskopii oraz genetyki ro\u015blin w ramach studi\u00f3w podyplomowych i doktoranckich, pierwsza wprowadzi nowoczesne metody hodowli ro\u015blin, by wreszcie ufundowa\u0107 stypendia dla m\u0142odzie\u017cy plus ca\u0142e osiedle domk\u00f3w dla profesury w Chapingo. W\u0142\u0105czy si\u0119 w nurt prac kierowanych przez N. Borlaugha, kt\u00f3re z czasem doprowadz\u0105 do Zielonej Rewolucji.<\/p>\n Przed Warszaw\u0105 by\u0142o Wilno. Smutny by\u0142 los polskich partyzant\u00f3w uczestnicz\u0105cych w operacji \u201eOstra Brama\u201d jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w odetchn\u0119\u0142a. Po wprowadzeniu w\u0142adzy radzieckiej nowym kierownikiem wile\u0144skiego Ogrodu Botanicznego oraz Katedry Geobotaniki zostaje dawny wolontariusz tej instytucji Jakub Mowszowicz (1901-1983). <\/strong>Shoah poch\u0142on\u0119\u0142a ca\u0142\u0105 jego rodzin\u0119. On sam przetrwa\u0142 m.in. dzi\u0119ki swojej fenomenalnej znajomo\u015bci dziko rosn\u0105cych gatunk\u00f3w jadalnych. Spopularyzuje j\u0105 potem w szeregu prac, jak \u201ePrzewodnik do oznaczania krajowych ro\u015blin zielarskich\u201d czy \u201eDziko rosn\u0105ce ro\u015bliny u\u017cytkowe\u201d. B\u0119dzie te\u017c jednym z ojc\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego.<\/p>\n Nowe ogrody botaniczne b\u0119d\u0105 tym potrzebniejsze, \u017ce w Powstaniu Warszawskim przepadnie Ogr\u00f3d Farmakognostyczny przy Krakowskim Przedmie\u015bciu, tak starannie piel\u0119gnowany przez innego s\u0142ynnego Jakuba, te\u017c zwykle branego za \u017byda, cho\u0107 katolik by\u0142 ze\u0144 najprzyk\u0142adniejszy: Jakuba Derynga (1897-1980)<\/strong>. P\u00f3\u017aniejszy profesor Wydzia\u0142u Farmacji Akademii Medycznej w Warszawie tu\u017c po wojnie skonstruuje sw\u00f3j s\u0142ynny aparat do mierzenia zawarto\u015bci olejk\u00f3w eterycznych w materiale ro\u015blinnym na u\u017cytek zio\u0142olecznictwa i perfumerii.<\/p>\n Wracaj\u0105c na chwil\u0119 do Wilna nie do ko\u0144ca wiadomo, co w latach 1943-45 dzia\u0142o si\u0119 z kierownikiem katedry chemii rolniczej i mikrobiologii na Oddziale Farmaceutycznym Uniw. S. Batorego, a jednocze\u015bnie Wielkim Muftim II Rzeczypospolitej, imamem Wilna Stefanem Bazarewskim (1871-1943? 1949?).<\/strong> Zdaniem prof. Mirka Bazarewski (1986) zmar\u0142 lub zosta\u0142 zamordowany ok. 1943 w Wilnie, tymczasem zdaniem Dumina i in. (2018) wojn\u0119 sp\u0119dzi\u0142 w Kownie, a potem emigrowa\u0142 do Szwajcarii i Belgii, gdzie zmar\u0142 w 1949.<\/p>\n Niewiele o polskim powstaniu mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 z radzieckich gazet w Nowosybirsku, gdzie przy \u017cywicowaniu sosen haruje Aleksandra Putrament (1926-2003),<\/strong> siostra znanego pisarza. Jako c\u00f3rka sanacyjnego oficera mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie, \u017ce w og\u00f3le prze\u017cy\u0142a. Mimo jej zaanga\u017cowania w prace PKWN do Polski wr\u00f3ci dopiero w 1945. Matur\u0119 zdob\u0119dzie na dwuletnich kursach dla doros\u0142ych w Krakowie. Po destalinizacji przyst\u0105pi wraz z wspomnianym ju\u017c na FB Wac\u0142awem Gajewskim<\/strong> do odbudowy i modernizacji polskiej genetyki. Pod jego wp\u0142ywem zajmie si\u0119 m\u0119sk\u0105 sterylno\u015bci\u0105 u bodziszka le\u015bnego Geranium sylvaticum<\/em>. Mo\u017cna si\u0119 zastanawia\u0107, czy w\u015br\u00f3d jej ro\u015blin by\u0142y okazy ukrywane przechowane podczas okupacji w Piastowie? SS Ahnenerbe na pewno by si\u0119 nimi \u201ezaopiekowa\u0142o\u201d podobnie jak historycznymi odmianami zb\u00f3\u017c z Instytutu Wawi\u0142owa, czy radzieckimi topolami, kt\u00f3re w ko\u0144cu wyl\u0105dowa\u0142y w K\u00f3rniku pod \u201epragerma\u0144skim\u201d Poznaniem. Podczas zagranicznych sta\u017cy (a mo\u017ce ju\u017c we Wroc\u0142awiu u Kunickiego-Goldfingera?) Putrament zwr\u00f3ci uwag\u0119 na jeden z gatunk\u00f3w kropidlaka, konkretnie Aspergillus nidulans<\/em> jako \u015bwietny organizm modelowy.<\/p>\n Sierpie\u0144 1944 r. zasta\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 polskich botanik\u00f3w nie tylko w \u0142agrach, ale i w niemieckich obozach koncentracyjnych. Nim Zygmunt Holcer (1925-2004)<\/strong> zda matur\u0119 przejdzie przez Auschwitz, Buchenwald, Ohrdruf oraz Flossenburg. Lagrowa gehenna sk\u0142oni go do wyboru zawodu mikrobiologa i walki z gru\u017alic\u0105, ale s\u0142aw\u0119 przynios\u0105 mu jego zbiory skamienia\u0142ych ro\u015blin.<\/p>\n 19-letni Stanis\u0142aw Lisowski (1924-2002) <\/strong>za pr\u00f3b\u0119 ucieczki z rob\u00f3t przymusowych ju\u017c na rok przed Powstaniem trafi do Natzweiler-Struthof. Spo\u015br\u00f3d 45 tysi\u0119cy osadzonych oko\u0142o po\u0142owy zostanie zagazowanych, powieszonych, zabitych zastrzykiem fenolu w serce albo po prostu zam\u0119czonych ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105. Lisowski prze\u017cyje, by bada\u0107 mchy najdzikszych teren\u00f3w Bieszczad, Tatr, Zairu oraz Czadu.<\/p>\n Wspominaj\u0105c tragedi\u0119 stolicy nie mo\u017cna zapomina\u0107 o pozosta\u0142ych dzielnicach Polski, gdzie w 1944 przyst\u0119powano ju\u017c do odbudowy lub kontynuowano konspiracyjn\u0105 walk\u0119 z okupantem. Na ziemiach p\u00f3\u0142nocnego Mazowsza wcielonych bezpo\u015brednio do III Rzeszy Jan Kazimierz Radomski \u201eSocha, Przygroda\u201d (1898-1977) <\/strong>prowadzi tajne nauczanie, a jednocze\u015bnie pe\u0142ni s\u0142u\u017cb\u0119 kwatermistrza obwodu AK. Po wyzwoleniu Radomski tworzy\u0142 b\u0119dzie polskie szkolnictwo \u015brednie, potem wy\u017csze na Dolnym \u015al\u0105sku oraz Pomorzu Zachodnim. Jako wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Telewizyjnego Technikum Rolniczym w latach 1972-76 stanie si\u0119 pionierem zdalnego nauczania. Jego \u201eBotanika dla kl. II gimnazjum\u201d s\u0142u\u017cy\u0142a jako podr\u0119cznik \u017co\u0142nierzom Armii Andersa (wyd. 4 Jerozolima 1942; wyd. 5 Bari we W\u0142oszech 1945).<\/p>\n W tej\u017ce armii, ca\u0142y czas w stopniu szeregowca, przejdzie ca\u0142y szlak bojowy W\u0142adys\u0142aw<\/strong> Kunicki-Goldfinger (1916-1995)<\/strong>. O ile Putrament pozostanie do ko\u0144ca \u017cycia wierna genetyce kropidlaka, o tyle Kunicki-Goldfinger skieruje swe zainteresowania w stron\u0119 bakterii. Jego \u201e\u017bycie bakterii\u201d doczeka si\u0119 szeregu wyda\u0144, a on sam przyjmie jako kurier Solidarno\u015bci pseudonim \u201eProkariont\u201d. Jego przyjaciel Gajewski b\u0119dzie jak \u0142atwo si\u0119 Pa\u0144stwo domy\u015blacie \u201eEukariontem\u201d.<\/p>\n mgr Adam Kapler <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Obchodzona niedawno rocznica godziny W to czas by przypomnie\u0107 losy szeregu polskich biolog\u00f3w ro\u015blin w prze\u0142omowych czasach sierpnia 1944. Dzi\u015b \u0142atwo krytykowa\u0107 tamt\u0105 decyzj\u0119, nie zapominajmy jednak, \u017ce wielu starszych warszawian pami\u0119ta\u0142o rozbrajanie Niemc\u00f3w w 1918. Po pokoju brzeskim i ustabilizowaniu si\u0119 sytuacji na froncie zachodnim w 1918 kajzerowskie Niemcy zdawa\u0142y si\u0119 bliskie wygranej, a…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3380,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[309,19],"tags":[432,313,427,428,430,429,435,233,436,434,431,426,424,437,425,433],"class_list":["post-3378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biografie","category-news","tag-aleksandra-putrament","tag-alina-skirgiello","tag-chaja-bromberg","tag-czeslawa-prywer-lidzbarska","tag-jakub-deryng","tag-jakub-mowszowicz","tag-jan-kazimierz-radomski-socha","tag-powstanie-warszawskie","tag-przygroda","tag-stanislaw-lisowski","tag-stefan-bazarewski","tag-stefan-liwski-topola","tag-waclaw-gajewski","tag-wladyslaw-kunicki-goldfinger","tag-zbigniew-domanski-kis","tag-zygmunt-holcer"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":309,"label":"Biografie"},{"value":19,"label":"Wydarzenia"}],"post_tag":[{"value":432,"label":"Aleksandra Putrament"},{"value":313,"label":"Alina Skirgie\u0142\u0142o"},{"value":427,"label":"Chaja Bromberg"},{"value":428,"label":"Czes\u0142awa Prywer-Lidzbarska"},{"value":430,"label":"Jakub Deryng"},{"value":429,"label":"Jakub Mowszowicz"},{"value":435,"label":"Jan Kazimierz Radomski \u201eSocha"},{"value":233,"label":"Powstanie Warszawskie"},{"value":436,"label":"Przygroda\u201d"},{"value":434,"label":"Stanis\u0142aw Lisowski"},{"value":431,"label":"Stefan Bazarewski"},{"value":426,"label":"Stefan Liwski \u201eTopola\u201d"},{"value":424,"label":"Wac\u0142aw Gajewski"},{"value":437,"label":"W\u0142adys\u0142aw Kunicki-Goldfinger"},{"value":425,"label":"Zbigniew Doma\u0144ski \u201eKis\u201d"},{"value":433,"label":"Zygmunt Holcer"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Warsaw_1944_by_Baluk_-_26246-1024x640.jpg",1024,640,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":309,"name":"Biografie","slug":"biografie","term_group":0,"term_taxonomy_id":309,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":5,"filter":"raw","cat_ID":309,"category_count":5,"category_description":"","cat_name":"Biografie","category_nicename":"biografie","category_parent":0},{"term_id":19,"name":"Wydarzenia","slug":"news","term_group":0,"term_taxonomy_id":19,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":27,"filter":"raw","cat_ID":19,"category_count":27,"category_description":"","cat_name":"Wydarzenia","category_nicename":"news","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":432,"name":"Aleksandra Putrament","slug":"aleksandra-putrament","term_group":0,"term_taxonomy_id":432,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":313,"name":"Alina Skirgie\u0142\u0142o","slug":"alina-skirgiello","term_group":0,"term_taxonomy_id":313,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"},{"term_id":427,"name":"Chaja Bromberg","slug":"chaja-bromberg","term_group":0,"term_taxonomy_id":427,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":428,"name":"Czes\u0142awa Prywer-Lidzbarska","slug":"czeslawa-prywer-lidzbarska","term_group":0,"term_taxonomy_id":428,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":430,"name":"Jakub Deryng","slug":"jakub-deryng","term_group":0,"term_taxonomy_id":430,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":429,"name":"Jakub Mowszowicz","slug":"jakub-mowszowicz","term_group":0,"term_taxonomy_id":429,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":435,"name":"Jan Kazimierz Radomski \u201eSocha","slug":"jan-kazimierz-radomski-socha","term_group":0,"term_taxonomy_id":435,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":233,"name":"Powstanie Warszawskie","slug":"powstanie-warszawskie","term_group":0,"term_taxonomy_id":233,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"},{"term_id":436,"name":"Przygroda\u201d","slug":"przygroda","term_group":0,"term_taxonomy_id":436,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":434,"name":"Stanis\u0142aw Lisowski","slug":"stanislaw-lisowski","term_group":0,"term_taxonomy_id":434,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":431,"name":"Stefan Bazarewski","slug":"stefan-bazarewski","term_group":0,"term_taxonomy_id":431,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":426,"name":"Stefan Liwski \u201eTopola\u201d","slug":"stefan-liwski-topola","term_group":0,"term_taxonomy_id":426,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":424,"name":"Wac\u0142aw Gajewski","slug":"waclaw-gajewski","term_group":0,"term_taxonomy_id":424,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":437,"name":"W\u0142adys\u0142aw Kunicki-Goldfinger","slug":"wladyslaw-kunicki-goldfinger","term_group":0,"term_taxonomy_id":437,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":425,"name":"Zbigniew Doma\u0144ski \u201eKis\u201d","slug":"zbigniew-domanski-kis","term_group":0,"term_taxonomy_id":425,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":433,"name":"Zygmunt Holcer","slug":"zygmunt-holcer","term_group":0,"term_taxonomy_id":433,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3378"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3378\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nfot. Stefan Ba\u0142uk\/NAC
\n<\/strong><\/p>\n