{"id":2666,"date":"2020-10-12T08:54:40","date_gmt":"2020-10-12T06:54:40","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=2666"},"modified":"2020-11-09T15:47:20","modified_gmt":"2020-11-09T14:47:20","slug":"jesien-w-przyrodzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/jesien-w-przyrodzie\/","title":{"rendered":"Jesie\u0144 w przyrodzie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Pa\u017adziernik w naszym Ogrodzie, podobnie jak w ca\u0142ej Europie Wschodniej, to czas radykalnej zmiany dekoracji w szacie ro\u015blinnej. Tylko olchy, robinia oraz jesion wynios\u0142y zachowaj\u0105 ciemn\u0105 ziele\u0144 swych li\u015bci a\u017c do ich opadni\u0119cia w listopadzie. Zielon\u0105 barw\u0119 listowia ca\u0142\u0105 zim\u0119 utrzyma za to wi\u0119kszo\u015b\u0107 iglak\u00f3w oraz nieliczne okrytozal\u0105\u017ckowe.<\/p>\n

W Arboretum zetkn\u0105 si\u0119 Pa\u0144stwo z paroma intryguj\u0105cymi drzewami szpilkowymi, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c przebarwi\u0105 si\u0119 na z\u0142oto lub spi\u017cowo, po czym zrzuc\u0105 ig\u0142y. B\u0119d\u0105 to nie tylko nasze oraz zamorskie modrzewie, lecz r\u00f3wnie\u017c rzadko eksponowane w Polsce modrzewniki, metasekwoje oraz cypry\u015bniki b\u0142otne. Nasze drzewozbiory to tak\u017ce \u201e\u017cywe muzeum\u201d mn\u00f3stwa drzew, krzew\u00f3w i pn\u0105czy li\u015bciastych, kt\u00f3rym zima nie straszna. Zachowuj\u0105 szmaragdow\u0105 ziele\u0144 swego listowia ca\u0142ych dwana\u015bcie miesi\u0119cy. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie rododendron\u00f3w, ale tak\u017ce wielu mniej znanych, drobniejszych przedstawicieli rodziny wrzosowatych: kalmii, golterii, tudzie\u017c pieris\u00f3w.<\/p>\n

Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w fotografii przyci\u0105ga do naszego Ogrodu niepowtarzalny pa\u017adziernikowy koloryt. Ujrze\u0107 mo\u017cna u nas zar\u00f3wno z\u0142ot\u0105 polsk\u0105 jesie\u0144, jak i przepych las\u00f3w Japonii oraz Kanady z ich feeriami purpurowych, karmazynowych i pomara\u0144czowych, a nawet r\u00f3\u017cowych i fio\u0142kowych li\u015bci. W sadzie pomologicznym z\u0142oc\u0105 si\u0119 pigwy i pigwowce. \u015alicznie przebarwiaj\u0105 si\u0119 aronie i derenie jadalne. Mocny pomara\u0144cz owoc\u00f3w rokitnika kontrastuje z biel\u0105 i srebrem ich li\u015bci. Wiele urok\u00f3w maj\u0105 te\u017c jarz\u0119by miczurinowskie, kt\u00f3rych fioletowe i purpurowe korale kontrastuj\u0105 ze z\u0142otym listowiem. Niesamowite wra\u017cenie na zwiedzaj\u0105cych sprawia te\u017c jarz\u0105b p\u00f3\u017any \u2018Joseph Rock\u2019 ze swoimi szupinami barwy ko\u015bci s\u0142oniowej. Wspaniale wygl\u0105da dere\u0144 kousa z jego r\u00f3\u017cowymi owocami z\u0142o\u017conymi o t\u0119pawych, nied\u0142ugich wypustkach. Na tle wci\u0105\u017c mocnej, szmaragdowej zieleni listowia prezentuj\u0105 si\u0119 niczym ma\u0142e je\u017cowce o kr\u00f3tkich kolcach rozrzucone w\u015br\u00f3d zoster i zielenic. Wiatr unosi zar\u00f3wno drobne, srebrne niteczki babiego lata, jak i niezliczone skrzydlaki klon\u00f3w, jesion\u00f3w, grab\u00f3w oraz parczelin. W ko\u0144cu miesi\u0105ca opad\u0142e li\u015bcie utworz\u0105 gruby, mi\u0119kki kobierzec.<\/p>\n

Gdy Waga ust\u0119puje Skorpionowi \u015bwiat zwierz\u0119cy dalej przygotowuje si\u0119 do zimy. Na po\u0142udnie odlatuje wi\u0119kszo\u015b\u0107 ptak\u00f3w, a tak\u017ce niekt\u00f3re motyle z rusa\u0142k\u0105 admira\u0142em na czele. Ustaj\u0105 loty cytrynk\u00f3w, pazi kr\u00f3lowej i wa\u017cek. Pszczo\u0142y miodne pas\u0105 si\u0119 na naw\u0142ociach i astrach. Pod koniec pa\u017adziernika znikn\u0105 na d\u0142ugie miesi\u0105ce w ulu. Ko\u0144czy si\u0119 \u017cer g\u0105sienic wi\u0119kszo\u015bci motyli, w tym t\u0142u\u015bciutkich, ale kolorowych larw zawisaka topolowca. Na drzewach w Arboretum oraz sadzie pr\u00f3buj\u0105 zak\u0142ada\u0107 zimowe gniazda g\u0105sienice niestrz\u0119pa g\u0142ogowca oraz kupr\u00f3wki rudnicy, gin\u0105 jednak z r\u0105k naszych pracownik\u00f3w. Wiele innych gatunk\u00f3w w\u0142a\u015bnie si\u0119 przepoczwarza b\u0105d\u017a ma ju\u017c ten etap za sob\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a>Europejskie Dni Ptak\u00f3w nie bez powodu organizuje si\u0119 w pierwszy weekend pa\u017adziernika, bo w\u0142a\u015bnie teraz opuszczaj\u0105 nasz Ogr\u00f3d stali mieszka\u0144cy. S\u0142yszymy za to, niekiedy tak\u017ce widzimy niezliczonych go\u015bci z okolicznych las\u00f3w i trzcinowisk, a nawet pierwszych przybysz\u00f3w z Dalekiej P\u00f3\u0142nocy Eurazji. Gniazduj\u0105ce w naszym ogrodzie s\u00f3jki zmierzaj\u0105 do p\u00f3\u0142nocnej Afryki, lecz zast\u0105pi\u0142y je przedstawicielki tego samego gatunku ze Skandynawii i Syberii. Opuszczaj\u0105 nas swawolne pliszki siwe, kl\u0105skawki i mucho\u0142\u00f3wki oraz \u015bwiergotki \u0142\u0105kowe. Z wi\u0119kszych ptak\u00f3w odlatuj\u0105 w\u0142a\u015bnie go\u0142\u0119bie grzywacze. W \u015blad za nimi na po\u0142udnie ci\u0105gnie cz\u0119\u015b\u0107 drapie\u017cc\u00f3w (z urokliw\u0105 pustu\u0142k\u0105 i myszo\u0142owem zwyczajnym na czele) oraz jedyny w Polsce paso\u017cyt l\u0119gowy: kuku\u0142ka. Niekt\u00f3re szponiaki jak kobuz lecie\u0107 b\u0119d\u0105 a\u017c do RPA. Mi\u0142ym, rubinowym akcentem na tle \u017cywotnik\u00f3w s\u0105 gile. Po dwumiesi\u0119cznej przerwie znowu s\u0142yszymy kopciuszka. M\u0142ode szpaki staj\u0105 si\u0119 l\u015bni\u0105co czarne, a ich rodzice i dziadkowie wracaj\u0105 na moment do gniazd, koncertuj\u0105c jak na wiosn\u0119. Szczyg\u0142y i makol\u0105gwy zbijaj\u0105 si\u0119 w stadka, przenosz\u0105c z miejsce na miejsce po parkach i ogrodach. Zostan\u0105 jednak z nami ca\u0142\u0105 zim\u0119. Z zadrzewie\u0144 do Kolekcji Warzyw i dawnych Chwast\u00f3w przenosz\u0105 si\u0119 szczyg\u0142y. Dzwo\u0144ce uwijaj\u0105 si\u0119 wraz z makol\u0105gwami na polach i od\u0142ogach, do sad\u00f3w i ogrod\u00f3w zawin\u0105 si\u0119 dopiero w listopadzie. S\u0142ycha\u0107 niekiedy \u017curawie i dzikie g\u0119si. W ko\u0144cu pa\u017adziernika odlec\u0105 wodniki, zagl\u0105daj\u0105ce niekiedy z \u0141\u0119g\u00f3w Oborskich na nasze powsi\u0144skie sadzawki.<\/p>\n

Przygasa \u017cycie w wodach. W naszych najg\u0142\u0119bszych i najwi\u0119kszych stawach-odstojnikach oczyszczalni \u015bciek\u00f3w woda nawet teraz zachowuje do\u015b\u0107 wysok\u0105 ciep\u0142ot\u0119. Nie dziwi zatem wczesnopa\u017adziernikowa aktywno\u015b\u0107 licznych, du\u017cych bezkr\u0119gowc\u00f3w. Przy odrobinie skupienia w ciep\u0142e dni wypatrzymy jeszcze liczne owady wodne, nieco mi\u0119czak\u00f3w, skorupiak\u00f3w oraz pijawek.<\/p>\n

\"\"<\/a>Pa\u017adziernik to czas dla wi\u0119kszo\u015bci z nas pora ostatnich grzybobra\u0144. Grzyb\u00f3w wielkoowocnikowych jest wyra\u017anie mniej ni\u017c w sierpniu i wrze\u015bniu, ale w ciep\u0142e poranki wci\u0105\u017c trafi\u0107 mo\u017cna na owocniki mn\u00f3stwa gatunk\u00f3w jesiennych, a nawet p\u00f3\u017anoletnich. W pobli\u017cu sosen i brz\u00f3z czerwieniej\u0105 muchomory czerwone. Wspinaj\u0105c si\u0119 po schodach and staw\u00f3w do Villi Botaniki dojrze\u0107 mo\u017cna muchomory zielonawe, dawniej zwane sromotnikowymi. Na pryzmach kompostu i korowiny mo\u017cna ujrze\u0107 urokliwe kubki kustrzebek oraz \u015bnie\u017cnobia\u0142e purchawki. Mi\u0119dzy \u015bwierkami i modrzewiami, spomi\u0119dzy kobiercy barwinka, runianki i bluszczu, wychylaj\u0105 si\u0119 ogromne, pstrokate kapelusze przepysznej czubajki kani oraz jej truj\u0105cego sobowt\u00f3ra: sinoblaszka. Pod okapem egzotycznych, japo\u0144skich i ameryka\u0144skich iglak\u00f3w wyrastaj\u0105 ostatnie gwiazdosze, uwa\u017cane dawniej za przybysz\u00f3w z kosmosu (spadaj\u0105ce gwiazdy). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 grzyb\u00f3w zniknie do nast\u0119pnego roku w po\u0142owie dziesi\u0105tego miesi\u0105ca, lecz par\u0119 innych smako\u0142yk\u00f3w b\u0119dzie zawi\u0105zywa\u0107 owocniki a\u017c do pocz\u0105tk\u00f3w listopada. Tu i \u00f3wdzie bielej\u0105 mleczaje, srebrz\u0105 si\u0119 te\u017c kapelusze g\u0105sek niekszta\u0142tnych.<\/p>\n

mgr Adam Kapler<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pa\u017adziernik w naszym Ogrodzie, podobnie jak w ca\u0142ej Europie Wschodniej, to czas radykalnej zmiany dekoracji w szacie ro\u015blinnej. Tylko olchy, robinia oraz jesion wynios\u0142y zachowaj\u0105 ciemn\u0105 ziele\u0144 swych li\u015bci a\u017c do ich opadni\u0119cia w listopadzie. Zielon\u0105 barw\u0119 listowia ca\u0142\u0105 zim\u0119 utrzyma za to wi\u0119kszo\u015b\u0107 iglak\u00f3w oraz nieliczne okrytozal\u0105\u017ckowe. W Arboretum zetkn\u0105 si\u0119 Pa\u0144stwo z paroma…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1557,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[298,34],"tags":[129,168],"class_list":["post-2666","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pory-roku","category-w-naszym-ogrodzie","tag-jesien","tag-pan-ogrod-botaniczny-w-powsinie"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":298,"label":"Pory roku"},{"value":34,"label":"W naszym Ogrodzie"}],"post_tag":[{"value":129,"label":"jesie\u0144"},{"value":168,"label":"PAN Ogr\u00f3d Botaniczny w Powsinie"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/WczesnaJesien_03-1024x683.jpg",1024,683,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":298,"name":"Pory roku","slug":"pory-roku","term_group":0,"term_taxonomy_id":298,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":10,"filter":"raw","cat_ID":298,"category_count":10,"category_description":"","cat_name":"Pory roku","category_nicename":"pory-roku","category_parent":0},{"term_id":34,"name":"W naszym Ogrodzie","slug":"w-naszym-ogrodzie","term_group":0,"term_taxonomy_id":34,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":65,"filter":"raw","cat_ID":34,"category_count":65,"category_description":"","cat_name":"W naszym Ogrodzie","category_nicename":"w-naszym-ogrodzie","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":129,"name":"jesie\u0144","slug":"jesien","term_group":0,"term_taxonomy_id":129,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":11,"filter":"raw"},{"term_id":168,"name":"PAN Ogr\u00f3d Botaniczny w Powsinie","slug":"pan-ogrod-botaniczny-w-powsinie","term_group":0,"term_taxonomy_id":168,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":64,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2666"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2666\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1557"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}