{"id":2219,"date":"2020-05-09T12:35:31","date_gmt":"2020-05-09T10:35:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=2219"},"modified":"2020-05-12T15:51:39","modified_gmt":"2020-05-12T13:51:39","slug":"wspomnienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wspomnienie\/","title":{"rendered":"Wspomnienie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Zbiegaj\u0105ce si\u0119 w tym roku rocznice: 77. powstania w Getcie Warszawskim i 75. zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej sta\u0142y si\u0119 doskona\u0142\u0105 okazj\u0105 do przypomnienia sylwetek kilku znanych i mniej znanych botanik\u00f3w poleg\u0142ych i pomordowanych w czasie wojny. W sto\u0142ecznym getcie hitlerowcy zam\u0119czyli co najmniej trzy przyrodniczki, absolwentki Uniwersytetu Warszawskiego: Janin\u0119 Askenazy (14.06.1912 Warszawa \u2013 ? 1941 Warszawa), Go\u0142d\u0119 Flancer\u00f3wn\u0119 (? – ? 1942 Warszawa) oraz Tekl\u0119 Cygow\u0105 (1888 Warszawa \u2013 ? 1941 Warszawa). Janina Askenazy, c\u00f3rka s\u0142ynnego historyka Szymona, by\u0142a pierwowzorem Ireny Lilien z \u201eWielkiego Tygodnia\u201d Andrzejewskiego. Niemcy najpierw wyrzucili j\u0105 ze studi\u00f3w doktoranckich w Wiedniu, a potem dopadli w Warszawie. Go\u0142da Flancer\u00f3wna by\u0142a starsz\u0105 asystentk\u0105 u prof. Bassalika na sto\u0142ecznej wszechnicy. Jej najs\u0142ynniejsza publikacja to \u201eBadania nad natur\u0105 amylazy s\u0142odowej\u201d (1935). Tekla Cygowa uczy\u0142a fizyki i biologii w warszawskim Gimnazjum Felicji Buki-Cygielsztrajch na Orlej \u2013 jednym z pierwszych na \u015bwiecie koedukacyjnych gimnazj\u00f3w \u017cydowskich. Ponadto pracowa\u0142a w Ogrodzie Botanicznym UW i w urz\u0119dzie ds. zieleni miejskiej M. St. Warszawy. W Zielniku Wydzia\u0142u Biologii UW zachowa\u0142 si\u0119 jej zielnik paproci (tylko sze\u015b\u0107 kart zielnikowych) z Babiej G\u00f3ry z lat 1921-22.<\/p>\n

Aby si\u0119 przekona\u0107 ile polska i \u015bwiatowa botanika straci\u0142y wskutek Shoah, wystarczy zajrze\u0107 do Ogrodu Botanicznego w \u0141odzi. Stworzy\u0142 go od podstaw prof. Jakub Mowszowicz (5.12.1901 Wilno \u2013 18.12.1983 \u0141\u00f3d\u017a), niestrudzony florysta i popularyzator, autor wykorzystywanych do dzi\u015b kluczy do oznaczania, skrypt\u00f3w i atlasik\u00f3w, jeden z Ojc\u00f3w-Za\u0142o\u017cycieli Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego. Mowszowicz doktoryzowa\u0142 si\u0119 w 1936 r. na podstawie rozprawy pt. \u201eFlora i zespo\u0142y ro\u015blinne G\u00f3r Ponarskich\u201d. Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej w ukochanych przez niego Ponarach rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 seria masowych egzekucji \u017byd\u00f3w, Rom\u00f3w, Polak\u00f3w, je\u0144c\u00f3w radzieckich, os\u00f3b upo\u015bledzonych etc., trwaj\u0105cych a\u017c do ucieczki Niemc\u00f3w w 1944 r. W II Rzeczypospolitej Mowszowicz m.in. wzbogaci\u0142 kolekcje polowe Ogrodu Botanicznego, Herbarium i Muzeum Przyrodniczego, wskazywa\u0142 godne ochrony rezerwatowej moczary, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 te\u017c Park Przyrodniczy na Antokolu \u2013 a wszystko to jako asystent wolontariusz, bezrobotny bez prawa do zasi\u0142ku, utrzymuj\u0105cy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z korepetycji. Po wojnie opublikowa\u0142 oko\u0142o 800 prac naukowych, za\u0142o\u017cy\u0142, a potem regularnie bada\u0142 oko\u0142o 20 rezerwat\u00f3w, opisa\u0142 histori\u0119 ogrod\u00f3w botanicznych Krzemie\u0144cu, Grodnie oraz Wilnie, potem za\u015b wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 nowy.<\/p>\n

Bo\u017ce pe\u0142en mi\u0142osierdzia, kt\u00f3ry mieszkasz na wysoko\u015bciach, daj odpoczynek pod skrzyd\u0142ami Twojej Obecno\u015bci duszom zmar\u0142ych. Oby odpoczywa\u0142y one w Ogrodzie Edenu! Oby Dawca Mi\u0142osierdzia ukry\u0142 ich w cieniu Swych skrzyde\u0142 na wieki i oby zwi\u0105za\u0142 ich dusze z cia\u0142em ponownie w\u0119z\u0142em \u017cycia. B\u00f3g jest Ich dziedzictwem \u2013 oby wytchn\u0119li Oni w pokoju na miejscu swojego spoczynku<\/em>.<\/p>\n

mgr Adam Kapler<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zbiegaj\u0105ce si\u0119 w tym roku rocznice: 77. powstania w Getcie Warszawskim i 75. zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej sta\u0142y si\u0119 doskona\u0142\u0105 okazj\u0105 do przypomnienia sylwetek kilku znanych i mniej znanych botanik\u00f3w poleg\u0142ych i pomordowanych w czasie wojny. W sto\u0142ecznym getcie hitlerowcy zam\u0119czyli co najmniej trzy przyrodniczki, absolwentki Uniwersytetu Warszawskiego: Janin\u0119 Askenazy (14.06.1912 Warszawa \u2013 ? 1941…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2221,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[19],"tags":[235,234,232,233,236],"class_list":["post-2219","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","tag-golda-flancerowna","tag-janina-askenazy","tag-powstanie-w-getce-warszawskim","tag-powstanie-warszawskie","tag-tekla-cygowa"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":19,"label":"Wydarzenia"}],"post_tag":[{"value":235,"label":"Go\u0142da Flancer\u00f3wna"},{"value":234,"label":"Janina Askenazy"},{"value":232,"label":"Powstanie w Getce Warszawskim"},{"value":233,"label":"Powstanie Warszawskie"},{"value":236,"label":"Tekla Cygowa"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Powstanie-1024x683.jpg",1024,683,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":19,"name":"Wydarzenia","slug":"news","term_group":0,"term_taxonomy_id":19,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":27,"filter":"raw","cat_ID":19,"category_count":27,"category_description":"","cat_name":"Wydarzenia","category_nicename":"news","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":235,"name":"Go\u0142da Flancer\u00f3wna","slug":"golda-flancerowna","term_group":0,"term_taxonomy_id":235,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"},{"term_id":234,"name":"Janina Askenazy","slug":"janina-askenazy","term_group":0,"term_taxonomy_id":234,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":232,"name":"Powstanie w Getce Warszawskim","slug":"powstanie-w-getce-warszawskim","term_group":0,"term_taxonomy_id":232,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":233,"name":"Powstanie Warszawskie","slug":"powstanie-warszawskie","term_group":0,"term_taxonomy_id":233,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"},{"term_id":236,"name":"Tekla Cygowa","slug":"tekla-cygowa","term_group":0,"term_taxonomy_id":236,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2219"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2219\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}