{"id":1567,"date":"2019-09-19T12:03:31","date_gmt":"2019-09-19T10:03:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=1567"},"modified":"2019-09-19T12:03:31","modified_gmt":"2019-09-19T10:03:31","slug":"dzien-jabloni-w-powsinie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/dzien-jabloni-w-powsinie\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 Jab\u0142oni w Powsinie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Zapraszamy do Ogrodu Botanicznego w Powsinie na Dzie\u0144 Jab\u0142oni, kt\u00f3ry w tym roku odb\u0119dzie si\u0119 28 wrze\u015bnia. W godzinach 11-15 odb\u0119d\u0105 si\u0119 wyk\u0142ady dotycz\u0105ce ochrony starych odmian tego rodzaju w ramach kolekcji Ogrodu oraz warsztaty technik u\u017cywanych do rozmna\u017cania drzew owocowych. Odb\u0119dzie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spacer po sadzie kolekcyjnym prowadzony przez jego kuratora i wizyta w Banku Gen\u00f3w, gdzie od 10 lat przechowywane s\u0105 tkanki odmian historycznych jab\u0142oni. Dla najwytrwalszych go\u015bci przygotowane zosta\u0142y dwuletnie doniczkowane drzewka, kt\u00f3re przekazane zostan\u0105 nieodp\u0142atnie jako zach\u0119ta do rozpocz\u0119cia przygody z ochron\u0105 cennych, cz\u0119sto ju\u017c zapomnianych na danym terenie takson\u00f3w jab\u0142oni.<\/p>\n

Tegoroczny Dzie\u0144 Jab\u0142oni \u0142\u0105czy si\u0119 z przypadaj\u0105cym w tym czasie \u015awiatowym Dniem Jab\u0142ka, promuj\u0105cym spo\u017cywanie ich jako jednej z pi\u0119ciu zalecanych ka\u017cdego dnia porcji owoc\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie w kraju b\u0119d\u0105cym liderem ich produkcji w Europie (ok. 4 mln ton w 2018 r.) trudno szuka\u0107 zast\u0119pstwa dla tego gatunku, dost\u0119pnego przez ca\u0142y rok w postaci \u015bwie\u017cej. Jab\u0142ka to tak\u017ce du\u017cy potencja\u0142 przerobowy i wygodniejsze formy dost\u0119pu i przechowywania, jak cho\u0107by koncentrat, owoce suszone, przetwory termizowane czy coraz popularniejsze tak\u017ce u nas cydry i pojawiaj\u0105ce si\u0119 nie\u015bmia\u0142o polskie calvadosy. Bogactwo odmian szacowane na ok. 10 tys. sprawia, \u017ce ka\u017cdy ze sposob\u00f3w wykorzystania jab\u0142ek ma odpowiednio liczne i sprawdzone \u201ezaplecze\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>W duchu zachowania go i pewnej odpowiedzialno\u015bci za przysz\u0142o\u015b\u0107 gromadzimy od lat stare odmiany. To kultywary nieobecne w produkcji towarowej, cz\u0119sto ust\u0119puj\u0105ce ju\u017c nawet z upraw amatorskich, babcinych sad\u00f3w, okolic dawnych gospodarstw, poboczy zatartych przez czas szlak\u00f3w\u2026 Ze wzgl\u0119du na d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia drzew jab\u0142oni domowej w ci\u0105gu kilku pokole\u0144 mo\u017cemy zatraci\u0107 je ca\u0142kowicie, co naukowcy Ogrodu Botanicznego obserwuj\u0105 niejednokrotnie, inwentaryzuj\u0105c r\u00f3\u017cne zak\u0105tki Polski i kraj\u00f3w o\u015bciennych w ramach ekspedycji terenowych. Znajduj\u0105 drzewa zm\u0119czone ju\u017c \u017cyciem, dziuplaste, pochylone lub pok\u0142adaj\u0105ce si\u0119, wysychaj\u0105ce, a cz\u0119sto tak\u017ce rugowane z zajmowanych od lat stanowisk przez drapie\u017cn\u0105 cywilizacj\u0119 lub bezmy\u015blnych ludzi. \u201eIch cz\u0105stki\u201d w formie jednorocznych p\u0119d\u00f3w przenoszone s\u0105 do Ogrodu, okulizowane, cz\u0119sto bez znajomo\u015bci nawet przynale\u017cno\u015bci odmianowej, i obserwowane w kolejnych latach. Dopiero, gdy wydadz\u0105 owoce, odzyskuj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i zasiedlaj\u0105 kolekcj\u0119 polow\u0105, kt\u00f3ra liczy ju\u017c ponad 500 odmian tych podr\u00f3\u017cnik\u00f3w w czasie\u2026<\/p>\n

\"\"<\/a>Dekad\u0119 temu w Ogrodzie Botanicznym w Powsinie rozpocz\u0119to prace nad drug\u0105 form\u0105 i dalszym poziomem ochrony starych odmian jab\u0142oni. Pocz\u0105tkowo w ramach projektu badawczo-rozwojowego Narodowego Centrum Bada\u0144 i Rozwoju, a w p\u00f3\u017aniejszych latach Programu Wieloletniego Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgromadzono 240 kultywar\u00f3w tego gatunku. To ma\u0142o w konfrontacji z kolekcj\u0105 polow\u0105, ale i tak paradoksalnie wiele. Ta kolekcja bowiem opiera si\u0119 o nieco inne podstawy i gromadzi odmiany w nietypowej formie. S\u0105 to tkanki, kt\u00f3re przechowywane s\u0105 w bardzo niskich temperaturach. Dok\u0142adniej rzecz ujmuj\u0105c, zbierane s\u0105 p\u0105ki z jednorocznych p\u0119d\u00f3w drzew rosn\u0105cych w kolekcjach polowych w okresie zimowym. Dokonywane to jest tak nietypowo po to, by uzyska\u0107 materia\u0142 maksymalnie odwodniony na skutek naturalnych proces\u00f3w przygotowywania si\u0119 ro\u015blin do wyst\u0119powania niskich temperatur, a tak\u017ce znajduj\u0105cy si\u0119 w spoczynku fizjologicznym. Nast\u0119pnie p\u0119dy ci\u0119te s\u0105 na odcinki jednop\u0105kowe o maksymalnie zbli\u017conej d\u0142ugo\u015bci i \u015brednicy i suszone do 30 procent zawarto\u015bci wody w tkankach. Po odwodnieniu s\u0105 bardzo wolno zamra\u017cane do -40o<\/sup>C, tj. z szybko\u015bci\u0105 nie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c 0,1o<\/sup>C\/min. Gdy pr\u00f3bki osi\u0105gn\u0105 t\u0119 warto\u015b\u0107, s\u0105 gotowe do szybkiego przeniesienia do warunk\u00f3w docelowych, a wi\u0119c temperatury par ciek\u0142ego azotu (-160o<\/sup>C). W ten spos\u00f3b zgromadzono ju\u017c 240 dawnych odmian jab\u0142oni, tworz\u0105c najwi\u0119ksz\u0105 w Polsce i jedn\u0105 z wi\u0119kszych w Europie kolekcj\u0119 tego typu dla Malus domestica. <\/em>Ma\u0142o kto ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 jej zobaczenia, a wyj\u0105tek nasi naukowcy czyni\u0105 tylko raz w roku. Tym bardziej zapraszamy Was na Dzie\u0144 Jab\u0142oni i skorzystania z tej wyj\u0105tkowej okazji!<\/p>\n

Tekst: Konrad Woli\u0144ski, fot. Jaros\u0142aw Deluga<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zapraszamy do Ogrodu Botanicznego w Powsinie na Dzie\u0144 Jab\u0142oni, kt\u00f3ry w tym roku odb\u0119dzie si\u0119 28 wrze\u015bnia. W godzinach 11-15 odb\u0119d\u0105 si\u0119 wyk\u0142ady dotycz\u0105ce ochrony starych odmian tego rodzaju w ramach kolekcji Ogrodu oraz warsztaty technik u\u017cywanych do rozmna\u017cania drzew owocowych. Odb\u0119dzie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spacer po sadzie kolekcyjnym prowadzony przez jego kuratora i wizyta w…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1568,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[19],"tags":[137,134,136,135],"class_list":["post-1567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","tag-dzien-jabloni","tag-jablka","tag-jablonie","tag-owoce"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":19,"label":"Wydarzenia"}],"post_tag":[{"value":137,"label":"Dzie\u0144 Jab\u0142oni"},{"value":134,"label":"Jab\u0142ka"},{"value":136,"label":"Jab\u0142onie"},{"value":135,"label":"Owoce"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Sigma_24-105_001-1024x711.jpg",1024,711,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":19,"name":"Wydarzenia","slug":"news","term_group":0,"term_taxonomy_id":19,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":27,"filter":"raw","cat_ID":19,"category_count":27,"category_description":"","cat_name":"Wydarzenia","category_nicename":"news","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":137,"name":"Dzie\u0144 Jab\u0142oni","slug":"dzien-jabloni","term_group":0,"term_taxonomy_id":137,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":3,"filter":"raw"},{"term_id":134,"name":"Jab\u0142ka","slug":"jablka","term_group":0,"term_taxonomy_id":134,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":3,"filter":"raw"},{"term_id":136,"name":"Jab\u0142onie","slug":"jablonie","term_group":0,"term_taxonomy_id":136,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":5,"filter":"raw"},{"term_id":135,"name":"Owoce","slug":"owoce","term_group":0,"term_taxonomy_id":135,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1567"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1567\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}