{"id":1536,"date":"2019-08-28T19:02:55","date_gmt":"2019-08-28T17:02:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=1536"},"modified":"2019-11-29T11:41:33","modified_gmt":"2019-11-29T10:41:33","slug":"w-ogrodzie-pelnym-begonii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/w-ogrodzie-pelnym-begonii\/","title":{"rendered":"W ogrodzie pe\u0142nym begonii"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Begonia (Begonia<\/em>) to rodzaj reprezentowany przez oko\u0142o 1500 gatunk\u00f3w rosn\u0105cych we wszystkich rejonach \u015bwiata o klimacie tropikalnym i subtropikalnym, z wyj\u0105tkiem Australii. Begonie wyst\u0119puj\u0105 zwykle w lasach podzwrotnikowych i zwrotnikowych. To ro\u015bliny zielne, rzadziej krzewy, drzewa i pn\u0105cza, zazwyczaj wiecznie zielone, ale czasem tak\u017ce geofity o przetrwalnikowych organach podziemnych. Na jednej ro\u015blinie znajduj\u0105 si\u0119 kwiaty m\u0119skie i \u017ce\u0144skie, za\u015b asymetryczne li\u015bcie s\u0105 u\u0142o\u017cone naprzemiennie. Zr\u00f3\u017cnicowanie kszta\u0142tu i barwy li\u015bci oraz kwiat\u00f3w jest ogromne i z tego powodu liczne odmiany stanowi\u0105 cenne okazy ozdobne.<\/p>\n

Nazw\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105 nada\u0142 odkrywca begonii Charles Plumier (1646-1704) dla upami\u0119tnienia francuskiego patrona botaniki Michel\u2019a V. B\u00e9gona (1638-1710). Michel B\u00e9gon pochodzi\u0142 z rodziny urz\u0119dnik\u00f3w. Pracowa\u0142 dla marynarki wojennej, ale jego pasj\u0105 by\u0142o kolekcjonowanie ro\u015blin. Podr\u00f3\u017ce zanios\u0142y go m.in. na Antyle (gdzie pozna\u0142 w\u0142a\u015bnie Charlesa Plumiera), Polinezj\u0119 Francusk\u0105 (Wyspy Na Wietrze) i Haiti. By\u0142 tak\u017ce gubernatorem Indii Zachodnich.<\/p>\n

Polska, ma\u0142o znana nazwa tych ro\u015blin to uko\u015bnica. Powsta\u0142a ona ze wzgl\u0119du na asymetryczne li\u015bcie, wyst\u0119puj\u0105ce u tego rodzaju. Begonie to cenne ro\u015bliny ozdobne z li\u015bci i\/lub kwiat\u00f3w, posiadaj\u0105ce ogromn\u0105 liczb\u0119 odmian. W Polsce mog\u0105 by\u0107 uprawiane w pomieszczeniach zim\u0105 ogrzewanych lub sezonowo w ogrodach, na rabatach i w pojemnikach. Ich wymagania s\u0105 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane, od wymagaj\u0105cych \u017cyznej gleby, wysokiej wilgotno\u015bci powietrza i wysokiej temperatury (stale powy\u017cej 15\u00b0C), do toleruj\u0105cych suche gleby i pe\u0142ne s\u0142o\u0144ce. Ka\u017cde jednak niszczy nawet niewielki przymrozek\u2026<\/p>\n

\"\"<\/a>Sztandarow\u0105 ro\u015blin\u0105 rabatow\u0105 jest begonia stale kwitn\u0105ca (Begonia \u00d7semperflorens<\/em>), przy czym nazw\u0105 t\u0105 okre\u015bla si\u0119 grup\u0119 odmian. Posta\u0142a ona na skutek krzy\u017cowania brazylijskiego gatunku B. cucullata <\/em>var. cucullata<\/em>, ale trudno jednoznacznie okre\u015bli\u0107 jej pochodzenie, podobnie jak pochodzenie odmian. Z tych powod\u00f3w nazwa Begonia <\/em>\u00d7semperflorens<\/em> uznawana jest cz\u0119sto za b\u0142\u0119dn\u0105 i tej grupie odmian przypisuje si\u0119 nazw\u0119 B. cucullata <\/em>var. cucullata<\/em>. Znane s\u0105 liczne odmiany begonii stale kwitn\u0105cej o kwiatach pojedynczych i pe\u0142nych. Barwy kwiat\u00f3w mog\u0105 by\u0107 bia\u0142e, r\u00f3\u017cowe i \u0142ososiowe, koralowe i czerwone\u2026 R\u00f3wnie barwne potrafi\u0105 by\u0107 li\u015bcie: od jasnozielonych przez br\u0105zowe i ciemnopurpurowe po bordo. Mi\u0119siste kwiaty, \u0142odygi i b\u0142yszcz\u0105ce li\u015bcie tworz\u0105 niezliczon\u0105 liczb\u0119 kombinacji, o r\u00f3\u017cnej sile wzrostu i pokroju, a ka\u017cdego roku pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe odmiany. Ro\u015bliny docelowo osi\u0105gaj\u0105 przeci\u0119tnie od 10 do 50 centymetr\u00f3w wysoko\u015bci i s\u0105 uprawiane jako jednoroczne.<\/p>\n

Bardzo drobne nasiona odmian wysiewane s\u0105 w styczniu \u2013 lutym w szklarni, a siewki kilkukrotnie pikuje si\u0119. Po ok. 20-24 tygodniach, w maju, otrzymuje si\u0119 gotow\u0105, kwitn\u0105c\u0105 rozsad\u0119. Rozmna\u017canie z sadzonek jest rzadziej stosowane. Begonia stale kwitn\u0105ca posadzona na rabatach lub w pojemnikach kwitnie nieprzerwanie bardzo obficie do przymrozk\u00f3w. Przekwit\u0142ych kwiat\u00f3w nie usuwa si\u0119, opadaj\u0105 same.<\/p>\n

\"\"<\/a>Begoni\u0119 idealnie da si\u0119 wykorzysta\u0107 przy planowaniu kwietnik\u00f3w dywanowych, kolorowo kwitn\u0105cych kobierc\u00f3w, obw\u00f3dek rabat czy nasadze\u0144 w pojemnikach. Zastosowanie ma uniwersalne, odpowiednia jest zar\u00f3wno do za\u0142o\u017ce\u0144 parkowych, historycznych, jak i nowoczesnych ogrod\u00f3w miejskich oraz zwyk\u0142ych, balkonowych skrzynek. Odmiany wykazuj\u0105 du\u017ce zr\u00f3\u017cnicowanie i jednocze\u015bnie tolerancj\u0119 na warunki wzrostu. W zale\u017cno\u015bci od odmiany mo\u017ce to by\u0107 miejsce w pe\u0142ni nas\u0142onecznione lub p\u00f3\u0142cieniste. W cieniu ro\u015bliny te\u017c urosn\u0105, ale b\u0119d\u0105 mniej zwarte i mniej obficie kwitn\u0105ce. Najlepsze s\u0105 dla nich gleby \u015brednio \u017cyzne, lekko kwa\u015bne, przepuszczalne, umiarkowanie wilgotne (nie nale\u017cy podlewa\u0107 ,,z g\u00f3ry\u201d po li\u015bciach i kwiatach), cho\u0107 niekt\u00f3re z odmian toleruj\u0105 okresowo susze i gleby s\u0142absze. Zbyt intensywne nawo\u017cenie i \u017cyzna gleba powoduj\u0105 nadmierny wzrost ro\u015bliny i s\u0142abe kwitnienie. Begonie rzadko choruj\u0105 i niecz\u0119sto s\u0105 atakowane przez szkodniki. Nowe odmiany s\u0105 selekcjonowane pod k\u0105tem tolerancji tak na gor\u0105ce powietrze i upa\u0142y, jak i na podlewanie za pomoc\u0105 spryskiwaczy.<\/p>\n

Kwiaty begonii s\u0105 jadalne i znane w kuchni Ameryki \u015arodkowej, a tak\u017ce Indii, Japonii czy Chin. W smaku kwa\u015bne, dodawane s\u0105 do sa\u0142atek na surowo, s\u0142u\u017c\u0105 do ozdoby potraw, przyrz\u0105dzania deser\u00f3w, sos\u00f3w i octu. Jadalne s\u0105 tak\u017ce kwiaty innych gatunk\u00f3w begonii, w tym begonii bulwiastej. Kwiaty zawieraj\u0105 kwas szczawiowy, wi\u0119c ich spo\u017cywanie powinno by\u0107 umiarkowane u os\u00f3b z chorobami nerek.<\/p>\n

Tekst i fot. dr in\u017c. Marta Monder<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Begonia (Begonia) to rodzaj reprezentowany przez oko\u0142o 1500 gatunk\u00f3w rosn\u0105cych we wszystkich rejonach \u015bwiata o klimacie tropikalnym i subtropikalnym, z wyj\u0105tkiem Australii. Begonie wyst\u0119puj\u0105 zwykle w lasach podzwrotnikowych i zwrotnikowych. To ro\u015bliny zielne, rzadziej krzewy, drzewa i pn\u0105cza, zazwyczaj wiecznie zielone, ale czasem tak\u017ce geofity o przetrwalnikowych organach podziemnych. Na jednej ro\u015blinie znajduj\u0105 si\u0119 kwiaty…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1541,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[126,127,25,128],"class_list":["post-1536","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-notatnika-przyrodnika","tag-begonia","tag-begonia-xsemperflorens","tag-ogrod-botaniczny-pan-powsin","tag-rosliny-jednoroczne"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":26,"label":"Z notatnika przyrodnika"}],"post_tag":[{"value":126,"label":"Begonia"},{"value":127,"label":"Begonia \u00d7semperflorens"},{"value":25,"label":"Ogr\u00f3d Botaniczny PAN Powsin"},{"value":128,"label":"ro\u015bliny jednoroczne"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/XFBeg-1024x366.jpg",1024,366,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":26,"name":"Z notatnika przyrodnika","slug":"z-notatnika-przyrodnika","term_group":0,"term_taxonomy_id":26,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":95,"filter":"raw","cat_ID":26,"category_count":95,"category_description":"","cat_name":"Z notatnika przyrodnika","category_nicename":"z-notatnika-przyrodnika","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":126,"name":"Begonia","slug":"begonia","term_group":0,"term_taxonomy_id":126,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":127,"name":"Begonia \u00d7semperflorens","slug":"begonia-xsemperflorens","term_group":0,"term_taxonomy_id":127,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":25,"name":"Ogr\u00f3d Botaniczny PAN Powsin","slug":"ogrod-botaniczny-pan-powsin","term_group":0,"term_taxonomy_id":25,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":18,"filter":"raw"},{"term_id":128,"name":"ro\u015bliny jednoroczne","slug":"rosliny-jednoroczne","term_group":0,"term_taxonomy_id":128,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1536"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1536\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}