{"id":1338,"date":"2019-07-20T16:19:57","date_gmt":"2019-07-20T14:19:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=1338"},"modified":"2019-08-07T17:53:39","modified_gmt":"2019-08-07T15:53:39","slug":"w-malinowym-chrusniaku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/w-malinowym-chrusniaku\/","title":{"rendered":"W malinowym chru\u015bniaku"},"content":{"rendered":"

W malinowym chru\u015bniaku, przed ciekawych wzrokiem<\/em>
\nZapodziani po g\u0142owy, przez d\u0142ugie godziny<\/em>
\nZrywali\u015bmy przyby\u0142e tej nocy maliny.<\/em>
\nPalce mia\u0142a\u015b na o\u015blep skrwawione ich sokiem.<\/em><\/p>\n

Boles\u0142aw Le\u015bmian<\/em><\/p>\n


\n<\/strong>\"\"<\/a>Lato <\/strong>w ca\u0142ej swojej krasie zwiastuj\u0105 nam dojrzewaj\u0105ce w ko\u0144cu czerwca owoce maliny w\u0142a\u015bciwej (Rubus idaeus<\/em>). Dobrze znany owoc maliny jest owocem zbiorowym z\u0142o\u017conym z licznych soczystych, pachn\u0105cych pestkowc\u00f3w w kolorze czerwonym. Owoce odmian uprawnych s\u0105 wi\u0119ksze, ale te zbierane w lesie maj\u0105 niepowtarzalny aromat.<\/p>\n

Nast\u0119pnym symptomem lata jest kwitnienie lipy drobnolistnej (Tilia cordata<\/em>). To okaza\u0142e drzewo mo\u017cna spotka\u0107 na naturalnych siedliskach w ca\u0142ej Polsce, ale r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto sadzona jest w parkach i miejskich zadrzewieniach. Lipa drobnolistna kwitnie zwykle na prze\u0142omie czerwca i lipca. Drobne, \u017c\u00f3\u0142tawe kwiaty zebrane w wierzchotkowaty kwiatostan maj\u0105 silny miodowy zapach i masowo odwiedzane s\u0105 przez pszczo\u0142y miodne. Mi\u00f3d lipowy to znany domowy specyfik na problemy zdrowotne zwi\u0105zane z przezi\u0119bieniem. Cz\u0119sto, zanim zobaczymy kwitn\u0105ce ro\u015bliny, to zapach og\u0142asza nam, \u017ce ju\u017c zakwit\u0142y lipy, ale nie zawsze oznacza to, \u017ce zacz\u0119\u0142o si\u0119 fenologiczne lato, poniewa\u017c dwa tygodnie przed lip\u0105 drobnolistn\u0105 kwitnie lipa szerokolistna, kt\u00f3ra jest podobna i r\u00f3wnie pi\u0119knie miodowo pachnie. Obserwator fenologicznych p\u00f3r roku musi dok\u0142adnie sprawdzi\u0107 z jakim gatunkiem drzewa ma do czynienia, aby og\u0142osi\u0107 nadej\u015bcie lata.<\/p>\n

Oko\u0142o po\u0142owy lipca mo\u017cemy obserwowa\u0107 nast\u0119pne wyznaczniki lata, takie jak dojrzewaj\u0105ce owoce jarz\u0119ba pospolitego (Sorbus aucuparia<\/em>) popularnie zwanego jarz\u0119bin\u0105. Kuliste, pomara\u0144czowe, dobrze wszystkim znane owoce biolodzy okre\u015blili jako szupinki, czyli owoce pozorne. Szupinki powstaj\u0105 z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci kwiatu poza zal\u0105\u017cni\u0105, na przyk\u0142ad ze zmi\u0119\u015bnia\u0142ego dna kwiatowego. Dawniej, gdy dojrzewa\u0142y \u201ejagody jarz\u0119biny\u201d dziewczynki naniza\u0142y je na nitki i stroi\u0142y si\u0119 w pi\u0119kne korale.<\/p>\n

Ostatnim przejawem lata jest dojrzewanie owoc\u00f3w bzu czarnego (Sambucus nigra<\/em>). Zielone, kuliste pestkowce, zebrane po kilkadziesi\u0105t w owocostany zaczynaj\u0105 dojrzewa\u0107, przebarwiaj\u0105c si\u0119 na kolor czarny w pierwszej po\u0142owie sierpnia. Dojrza\u0142e owoce po obr\u00f3bce termicznej i pozbyciu si\u0119 substancji szkodliwych wykorzystuje si\u0119 do przygotowywania syropu, kt\u00f3ry stosuje si\u0119 w przezi\u0119bieniach i przy problemach trawiennych. <\/p>\n

I tak niepostrze\u017cenie, obserwuj\u0105c letnie ro\u015bliny, zbli\u017camy si\u0119 do wczesnej jesieni, r\u00f3wnie urokliwej pory roku, kiedy przyroda potrafi wygl\u0105da\u0107 tak\u017ce bardzo malowniczo.<\/p>\n

\"\"<\/a>Obserwacje fenologiczne prowadzone przez wiele lat pomagaj\u0105 okre\u015bli\u0107, kiedy rozpoczynaj\u0105 si\u0119 kolejne fazy fenologiczne w r\u00f3\u017cnych miejscach w Polsce, a r\u00f3\u017cnice mog\u0105 by\u0107 du\u017ce, bo gdy w 2018 roku w okolicach Opola, Radzynia, Gorzowa Wielkopolskiego i Kielc lato rozpoczyna\u0142o si\u0119 21-31 maja, to w Gda\u0144sku, \u0141ebie, \u015awinouj\u015bciu i Zakopanem pocz\u0105tek lata wypada\u0142 dopiero 1-10 lipca.<\/p>\n

W naszym Ogrodzie pocz\u0105tek lata w 2018 roku zanotowali\u015bmy 13 czerwca i by\u0142a to data zbli\u017cona do notowa\u0144 dla obszaru Mazowsza. Jednak od samego pocz\u0105tku rok 2018 r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 zasadniczo w naszych ogrodowych obserwacjach od innych lat, co potwierdzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c badania prowadzone na terenie ca\u0142ego kraju. Lato w Polsce zaczyna\u0142o si\u0119 na przewa\u017caj\u0105cym obszarze kraju oko\u0142o miesi\u0105c wcze\u015bniej w por\u00f3wnaniu do \u015bredniej wieloletniej 2007-2017. Najwi\u0119ksze odchylenie zanotowano w okolicach Opola 26-35 dni, a najmniejsze w okolicach Katowic, Leska i P\u0142ocka, bo tylko kilka dni wcze\u015bniej rozpoczyna\u0142o si\u0119 lato w por\u00f3wnaniu do dziesi\u0119ciu poprzednich lat.<\/p>\n

Je\u017celi kogo\u015b interesuj\u0105 tego typu podsumowania obserwacji w Polsce, to mo\u017cna je znale\u017a\u0107 na stronie: http:\/\/agrometeo.pogodynka.pl\/fenologia<\/a> <\/p>\n

Anna Gasek<\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W malinowym chru\u015bniaku, przed ciekawych wzrokiem Zapodziani po g\u0142owy, przez d\u0142ugie godziny Zrywali\u015bmy przyby\u0142e tej nocy maliny. Palce mia\u0142a\u015b na o\u015blep skrwawione ich sokiem. Boles\u0142aw Le\u015bmian Lato w ca\u0142ej swojej krasie zwiastuj\u0105 nam dojrzewaj\u0105ce w ko\u0144cu czerwca owoce maliny w\u0142a\u015bciwej (Rubus idaeus). Dobrze znany owoc maliny jest owocem zbiorowym z\u0142o\u017conym z licznych soczystych, pachn\u0105cych pestkowc\u00f3w w…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1347,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[39,106,107,83,105,104,103],"class_list":["post-1338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-notatnika-przyrodnika","tag-fenologiczne-pory-roku","tag-jarzab-pospolity","tag-jarzebina","tag-lato","tag-lipa","tag-maliny","tag-pory-roku"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":26,"label":"Z notatnika przyrodnika"}],"post_tag":[{"value":39,"label":"Fenologiczne pory roku"},{"value":106,"label":"jarz\u0105b pospolity"},{"value":107,"label":"jarz\u0119bina"},{"value":83,"label":"Lato"},{"value":105,"label":"lipa"},{"value":104,"label":"maliny"},{"value":103,"label":"Pory roku"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/mala-1024x563.jpg",1024,563,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":26,"name":"Z notatnika przyrodnika","slug":"z-notatnika-przyrodnika","term_group":0,"term_taxonomy_id":26,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":95,"filter":"raw","cat_ID":26,"category_count":95,"category_description":"","cat_name":"Z notatnika przyrodnika","category_nicename":"z-notatnika-przyrodnika","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":39,"name":"Fenologiczne pory roku","slug":"fenologiczne-pory-roku","term_group":0,"term_taxonomy_id":39,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":7,"filter":"raw"},{"term_id":106,"name":"jarz\u0105b pospolity","slug":"jarzab-pospolity","term_group":0,"term_taxonomy_id":106,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":107,"name":"jarz\u0119bina","slug":"jarzebina","term_group":0,"term_taxonomy_id":107,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":83,"name":"Lato","slug":"lato","term_group":0,"term_taxonomy_id":83,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"},{"term_id":105,"name":"lipa","slug":"lipa","term_group":0,"term_taxonomy_id":105,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":104,"name":"maliny","slug":"maliny","term_group":0,"term_taxonomy_id":104,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":103,"name":"Pory roku","slug":"pory-roku","term_group":0,"term_taxonomy_id":103,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":4,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}