{"id":1195,"date":"2019-06-06T12:11:48","date_gmt":"2019-06-06T10:11:48","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=1195"},"modified":"2019-06-06T12:11:48","modified_gmt":"2019-06-06T10:11:48","slug":"warzywa-w-ogrodzie-pan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/warzywa-w-ogrodzie-pan\/","title":{"rendered":"Warzywa w Ogrodzie PAN"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">W tym roku mija 40 lat od za\u0142o\u017cenia Kolekcji Ro\u015blin Warzywnych w Ogrodzie Botanicznym w Powsinie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/pole1987r..jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-1201 alignleft\" src=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/pole1987r.-300x189.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"126\" srcset=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/pole1987r.-300x189.jpg 300w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/pole1987r.-768x485.jpg 768w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/pole1987r.-1024x646.jpg 1024w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/pole1987r..jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>Pocz\u0105tkowo kolekcja by\u0142a zak\u0142adana na specjalnie przygotowanych zagonach w obr\u0119bie obecnego terenu (img.956), w pobli\u017cu \u00f3wczesnej kolekcji ro\u015blin leczniczych i przyprawowych. Pierwsz\u0105 kuratork\u0105 kolekcji by\u0142a Dorota Pankiewicz, a po niej kolekcj\u0119 przej\u0119\u0142a Jadwiga Litke.&nbsp;Uprawa warzyw odbywa\u0142a si\u0119 w kwaterze o powierzchni oko\u0142o 3900 m<sup>2<\/sup>,kt\u00f3ra by\u0142a podzielona na 9 poletek: 8 ze zmianowaniem i jedno bez zmianowania pod warzywa wieloletnie. Z warzyw wieloletnich uprawiano tam szczypiorek i siedmiolatk\u0119, cebul\u0119 kartoflank\u0119, szczaw, chrzan i pier\u015bcieniak, karczoch, rabarbar i szparagi. Jedno poletko p\u0142odozmianowe o wymiarach 2,5 na 3,2 m zawiera\u0142o po dwa d\u0142ugie zagony. Poletka p\u0142odozmianowe by\u0142y oddzielone od siebie \u015bcie\u017ck\u0105 (img. 954, 955). Ka\u017cde poletko p\u0142odozmianowe porasta\u0142a inna grupa warzyw: cebulowe, dyniowate, kapustne, korzeniowe, li\u015bciowe, psiankowate, rzepowate oraz str\u0105czkowe. Kolekcja by\u0142a tak zaplanowana, aby w ka\u017cdym roku inna grupa warzyw znajdowa\u0142a si\u0119 w innym miejscu zgodnie z zasadami zmianowania. W tamtym czasie w kolekcji starano si\u0119 prezentowa\u0107 wiele odmian warzyw w obr\u0119bie gatunku. Samych pomidor\u00f3w prezentowano co najmniej 40 odmian, kapusty g\u0142owiastej bia\u0142ej 12 odmian, 10 odmian cebuli, 8 \u2013 sa\u0142aty siewnej, 12 \u2013 fasoli i 13 \u2013 grochu. Od roku 1982-83 roku rozsad\u0119 warzyw przygotowywano w szklarni. Miejsce nie by\u0142o ograniczone, st\u0105d te\u017c mo\u017cna by\u0142o przygotowa\u0107 bez trudu 40 odmian pomidor\u00f3w. Na tym miejscu kolekcja by\u0142a zak\u0142adana przez 8 lat.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/img957.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1202 alignleft\" src=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/img957-300x218.jpg\" alt=\"\" width=\"201\" height=\"146\" srcset=\"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/img957-300x218.jpg 300w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/img957-768x558.jpg 768w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/img957-1024x744.jpg 1024w, https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/img957.jpg 1486w\" sizes=\"auto, (max-width: 201px) 100vw, 201px\" \/><\/a>W roku 1987 Kolekcja Warzyw zmieni\u0142a lokalizacj\u0119 na kwater\u0119 K36, gdzie mie\u015bci\u0142a si\u0119 przez kolejne 30 lat. Kuratorem by\u0142a Magdalena \u015awi\u0105der. Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 terenu zajmowa\u0142 trawnik, na kt\u00f3rym posadzono drzewa i krzewy u\u017cytkowe. Cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodkow\u0105 terenu o powierzchni 1125 m<sup>2&nbsp;<\/sup>przeznaczono na kolekcj\u0119 ro\u015blin warzywnych (img. 957 &#8211; uk\u0142ad kolekcji w pierwszym roku uprawy). W ci\u0105gu tych lat zmienia\u0142y si\u0119 sposoby uprawy warzyw. Pocz\u0105tkowo uprawiano je grupami, tak jak na zagonach ze zmianowaniem, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a uprawiana na zagonach wy\u015bcielonych czarn\u0105 foli\u0105 (img.964). Ka\u017cdego roku zmieniano uk\u0142ad nasadze\u0144 (zmianowanie), aby nie dochodzi\u0142o do zm\u0119czenia gleby. W pocz\u0105tkowych latach istnienia kolekcji w nowym miejscu starano si\u0119 w dalszym ci\u0105gu uprawia\u0107 du\u017c\u0105 liczb\u0119 odmian poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w. Dominowa\u0142y pomidory.&nbsp;Na trawniku, wzd\u0142u\u017c prawej strony kolekcji, posadzono oko\u0142o 1990 roku szpaler wi\u015bni wschodniej, gatunek jadalny o dekoracyjnym pokroju, pi\u0119knie i obficie kwitn\u0105cy wiosn\u0105, o lekko r\u00f3\u017cowych kwiatach. W czerwcu pojawiaj\u0105 si\u0119 na drzewach drobne owoce, stanowi\u0105ce po\u017cywienie dla ch\u0119tnie odwiedzaj\u0105cych to miejsce ptak\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1992 r. teren kolekcji odpoczywa\u0142 od warzyw. Wysiano tam ro\u015bliny na naw\u00f3z zielony, a kolekcja zosta\u0142a na jeden sezon \u201eprzeniesiona\u201d na s\u0105siedni teren tak zwanych dzia\u0142ek (img. 962).&nbsp;W roku 1999 czarn\u0105 foli\u0119 zacz\u0119to u\u017cywa\u0107 na wi\u0119kszych powierzchniach, stosuj\u0105c j\u0105 do wszystkich warzyw uprawianych z rozsady. By\u0142o to bardzo korzystne dla os\u00f3b obs\u0142uguj\u0105cych kolekcj\u0119 (mniej pielenia), ale przynosi\u0142o te\u017c korzy\u015b\u0107 uprawianym ro\u015blinom. Czarna folia utrzymywa\u0142a wilgo\u0107 i szybko nagrzewa\u0142a si\u0119, co by\u0142o szczeg\u00f3lnie dobre dla ciep\u0142olubnych warzyw dyniowatych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po roku 2000 zacz\u0119to uprawia\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 warzyw w tzw. uprawie wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnej. W metodzie tej wykorzystuje si\u0119 pozytywne oddzia\u0142ywanie ro\u015blin na siebie, przez sadzenie ich w swoim s\u0105siedztwie. W tym czasie najliczniejsz\u0105 grup\u0105 pod wzgl\u0119dem ilo\u015bciowym by\u0142a grupa warzyw dyniowatych, ze wszystkimi przedstawicielami (gatunkami), jakie mo\u017cna uprawia\u0107 w warunkach polskiego klimatu. Poza kawonami i melonami, wybitnie ciep\u0142olubnymi gatunkami, pozosta\u0142e dyniowate uprawiano z siewu wprost na pole. Kawony i melony by\u0142y uprawiane z rozsady.&nbsp;Pozosta\u0142e grupy warzyw sadzono z rozsady lub wysiewano w pole, a ich ilo\u015b\u0107 zale\u017ca\u0142a od ilo\u015bci sprowadzonych nasion. Cz\u0119\u015b\u0107 nasion (g\u0142\u00f3wnie warzyw ma\u0142o znanych) pochodzi\u0142a z innych ogrod\u00f3w botanicznych w ramach wymiany nasion, pozosta\u0142e za\u015b ze sklep\u00f3w albo bezpo\u015brednio z firm nasiennych. Korzystano te\u017c z nasion odmian, kt\u00f3re nie mia\u0142y jeszcze nazwy odmianowej. Te oznaczane by\u0142y numerami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u015b dost\u0119p do nasion ciekawych odmian warzyw jest bardzo \u0142atwy, ale w latach 80. XX wieku, by umo\u017cliwi\u0107 zwiedzaj\u0105cym poznanie ciekawych odmian czy gatunk\u00f3w, sprowadzano&nbsp;materia\u0142 z Zachodu. Firmy na og\u00f3\u0142 po przes\u0142aniu pro\u015bby o ma\u0142e pr\u00f3bki nasion oferowanych gatunk\u00f3w dzieli\u0142y si\u0119 nimi bezp\u0142atnie w celach reklamowych.&nbsp;W 2019 r. kolekcja zn\u00f3w zmienia swoj\u0105 lokalizacj\u0119. O pracach zwi\u0105zanych z jej zak\u0142adaniem i rozwijaniem dowiedz\u0105 si\u0119 Pa\u0144stwo z kolejnych artyku\u0142\u00f3w.<\/p>\n<p><em><strong>dr in\u017c. Magdalena \u015awi\u0105der, Zesp\u00f3\u0142 Kolekcji Ro\u015blin U\u017cytkowych.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W tym roku mija 40 lat od za\u0142o\u017cenia Kolekcji Ro\u015blin Warzywnych w Ogrodzie Botanicznym w Powsinie. Pocz\u0105tkowo kolekcja by\u0142a zak\u0142adana na specjalnie przygotowanych zagonach w obr\u0119bie obecnego terenu (img.956), w pobli\u017cu \u00f3wczesnej kolekcji ro\u015blin leczniczych i przyprawowych. Pierwsz\u0105 kuratork\u0105 kolekcji by\u0142a Dorota Pankiewicz, a po niej kolekcj\u0119 przej\u0119\u0142a Jadwiga Litke.&nbsp;Uprawa warzyw odbywa\u0142a si\u0119 w kwaterze&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[81,79,80],"class_list":["post-1195","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-w-naszym-ogrodzie","tag-historia-ogrodu-pan","tag-ogrod-warzywny","tag-warzywa"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":34,"label":"W naszym Ogrodzie"}],"post_tag":[{"value":81,"label":"historia Ogrodu PAN"},{"value":79,"label":"Ogr\u00f3d warzywny"},{"value":80,"label":"warzywa"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Warzywa_001-1024x441.jpg",1024,441,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":34,"name":"W naszym Ogrodzie","slug":"w-naszym-ogrodzie","term_group":0,"term_taxonomy_id":34,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":65,"filter":"raw","cat_ID":34,"category_count":65,"category_description":"","cat_name":"W naszym Ogrodzie","category_nicename":"w-naszym-ogrodzie","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":81,"name":"historia Ogrodu PAN","slug":"historia-ogrodu-pan","term_group":0,"term_taxonomy_id":81,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":3,"filter":"raw"},{"term_id":79,"name":"Ogr\u00f3d warzywny","slug":"ogrod-warzywny","term_group":0,"term_taxonomy_id":79,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":80,"name":"warzywa","slug":"warzywa","term_group":0,"term_taxonomy_id":80,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1195\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}