{"id":1167,"date":"2019-05-26T22:44:17","date_gmt":"2019-05-26T20:44:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=1167"},"modified":"2019-05-26T22:44:17","modified_gmt":"2019-05-26T20:44:17","slug":"miod-szalencow-z-najpiekniejszego-krzewu-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/miod-szalencow-z-najpiekniejszego-krzewu-polski\/","title":{"rendered":"Mi\u00f3d szale\u0144c\u00f3w z najpi\u0119kniejszego krzewu Polski"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Popijawa w Armenii by\u0142a przednia! Po tym, co przeszli, ludziom nale\u017ca\u0142 si\u0119 wypoczynek, a ich dow\u00f3dcy tym bardziej. Ale i kac Ksenofonta by\u0142 potworniejszy ni\u017c kiedykolwiek przedtem! Niech Tartar poch\u0142onie t\u0119 wied\u017am\u0119 Mede\u0119, kt\u00f3ra zabi\u0142a pi\u0119kne dziatki zrodzone z Jazona, a ho\u0142ubi\u0142a i wyprowadzi\u0142a na wielkiego wodza Medosa, praprzodka perskich siepaczy! Trzy dni i trzy noce wstrz\u0105sa\u0142y Ksenofontem torsje. M\u0142odzie\u0144cze dyskusje z Sokratesem, flirty z Aspazj\u0105, bitwa pod Kunaks\u0105 \u2013 triumf, kt\u00f3ry zdrada barbarzy\u0144c\u00f3w zmieni\u0142a w kl\u0119sk\u0119 \u2013 kompanionowie wyr\u017cni\u0119ci jak wieprze wbrew warunkom rozejmu, wreszcie trzydzie\u015bci cztery tysi\u0105ce sze\u015b\u0107set pi\u0119\u0107dziesi\u0105t stadi\u00f3w odwrotu przez s\u0142one pustynie i niebosi\u0119\u017cne g\u00f3ry pe\u0142ne dzikich ludzi \u2013 wszystko to non stop wraca\u0142o mu przed oczy. Ksenofont nie w\u0105tpi\u0142, \u017ce okryje si\u0119 nie\u015bmierteln\u0105 chwa\u0142\u0105 niczym Argonauci wyniesieni na niebiosa pod postaci\u0105 znak\u00f3w zodiaku, a po tysi\u0105cleciach kolejni poeci szuka\u0107 b\u0119d\u0105 inspiracji w jego \u017co\u0142nierskich wspomnieniach.<\/p>\n

Kondotierzy Cyrusa legia cudzoziemska
\n<\/em>przebiegli bezwzgl\u0119dni \u2013 tak jest \u2013 mordowali
\n<\/em>dwie\u015bcie pi\u0119tna\u015bcie marsz\u00f3w dziennych
\n<\/em>\u2013 zabijcie nas nie mo\u017cemy i\u015b\u0107 dalej \u2013
\n<\/em>trzydzie\u015bci cztery tysi\u0105ce sze\u015b\u0107set pi\u0119\u0107dziesi\u0105t stadi\u00f3w
\n<\/em>rozj\u0105trzeni bezsenno\u015bci\u0105 szli przez dzikie kraje
\n<\/em>niepewne brody prze\u0142\u0119cze w \u015bniegu i s\u0142one p\u0142aszczyzny
\n<\/em>wyr\u0105buj\u0105c swoj\u0105 drog\u0119 w \u017cywym ciele lud\u00f3w
\n<\/em>na szcz\u0119\u015bcie nie k\u0142amali \u017ce broni\u0105 cywilizacji
\n<\/em>s\u0142ynny okrzyk na g\u00f3rze Teches
\n<\/em>b\u0142\u0119dnie interpretuj\u0105 sentymentalni poeci
\n<\/em>znale\u017ali po prostu morze to znaczy wyj\u015bcie z lochu
\n<\/em>odbyli podr\u00f3\u017c bez Biblii prorok\u00f3w krzak\u00f3w p\u0142on\u0105cych
\n<\/em>bez znak\u00f3w na ziemi
\n<\/em>bez znak\u00f3w na niebie
\n<\/em>z okrutn\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105<\/em> 
\n\u2013 \u017ce \u017cycie jest wielkie\u201d.<\/em><\/p>\n

(\u201eAnabaza\u201d Z. Herbert)<\/p>\n

Na razie jednak marzy\u0142 tylko o chwili snu i gar\u015bci kleiku na zn\u0119kany \u017co\u0142\u0105dek.<\/p>\n

\"\"<\/a>Co tak zmog\u0142o koleg\u0119 Platona, kt\u00f3remu nie da\u0142y rady tysi\u0105ce woj\u00f3w na s\u0142oniach i koniach? Ano deli bal, czyli mi\u00f3d szale\u0144c\u00f3w produkowany g\u0142\u00f3wnie z nektaru azalii pontyjskiej vel r\u00f3\u017canecznika \u017c\u00f3\u0142tego Rhododendron luteum<\/em>, najpi\u0119kniejszego krzewu Polski, dzikiego przodka i niezast\u0105pionej podk\u0142adki pod azalie gandawskie. Pszczo\u0142y miodne, pozyskuj\u0105ce nektar i py\u0142ek z rozmaitych wrzosowatych, nie tylko r\u00f3\u017canecznik\u00f3w, lecz tak\u017ce modrzewnic, kalmii czy agarist, produkuj\u0105 bowiem tak zwany \u201emi\u00f3d szale\u0144c\u00f3w\u201d (gr. i \u0142ac. mel maenomenon, tur. deli bal, ang. mad honey). Od ko\u0144ca XVIII w. eksportowano go z Turcji i Nepalu do Europy Zachodniej i Ameryki P\u00f3\u0142nocnej jako niezr\u00f3wnany afrodyzjak, lek na nadci\u015bnienie i cukrzyc\u0119, a tak\u017ce narkotyk rekreacyjny. W Nepalu do dzi\u015b odbiera si\u0119 go dzikim pszczo\u0142om, gnie\u017cd\u017c\u0105cym si\u0119 w rozpadlinach skalnych na niemal pionowych \u015bcianach. W Azji Mniejszej, jak przysta\u0142o na kolebk\u0119 cywilizacji, mi\u00f3d ten produkuje si\u0119 w nowoczesnych ulach, dbaj\u0105c jedynie o odpowiedni\u0105 diet\u0119 pszcz\u00f3\u0142. Przyczyn\u0105 truj\u0105cych w\u0142a\u015bciwo\u015bci tego miodu jest obecno\u015b\u0107 grajanotoksyny (rodotoksyny, andromedotoksyny, acetyloandromedolu) \u2013 polihydroksylowanego dwuterpenu \u0142\u0105cz\u0105cego si\u0119 z pompami sodowymi w b\u0142onie kom\u00f3rkowej. Bardzo podobny jest mechanizm dzia\u0142ania wielu innych trucizn ro\u015blinnych i zwierz\u0119cych, zw\u0142aszcza batrachotoksyny z amazo\u0144skich rzekotek i z nowogwinejskich ptak\u00f3w, akonityny z tojadu czy weratrydyny z ciemi\u0119\u017cyc (dwa ostatnie do obejrzenia w w Ogrodzie Botanicznym w Powsinie!): \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy jedli patok\u0119, wszyscy tracili przytomno\u015b\u0107, cierpieli na wymioty i na<\/em>biegunk\u0119, \u017caden z nich nie m\u00f3g\u0142 wsta\u0107. Ci, kt\u00f3rzy zjedli niewiele, przypominali ludzi bardzo pijanych, ci, kt\u00f3rzy zjedli du\u017co \u2013 szale\u0144c\u00f3w, a niekiedy nawet konaj\u0105cych. Le\u017celi pokotem jak po kl\u0119sce. […] Jednak\u017ce nikt nie umar\u0142 i nast\u0119pnego dnia, jako\u015b o tej samej porze, zacz\u0119li przychodzi\u0107 do siebie. W trzecim i czwartym dniu powstawali jak po za\u017cyciu lekarstwa<\/em>. Mniej szcz\u0119\u015bcia od Grek\u00f3w mieli Rzymianie Pompejusza \u015bcigaj\u0105cy Mitrydatesa. Spo\u017cyli tak du\u017co miodu, \u017ce wielu z nich zmar\u0142o jeszcze, zanim przyst\u0105pili do boju… Odporno\u015b\u0107 tak ludzi, jak i pszcz\u00f3\u0142 na zatrucie grajanotoksyn\u0105 jest kwesti\u0105 indywidualn\u0105 i rasow\u0105 pszcz\u00f3\u0142 oraz ludzi.<\/p>\n

Adam Kapler<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Popijawa w Armenii by\u0142a przednia! Po tym, co przeszli, ludziom nale\u017ca\u0142 si\u0119 wypoczynek, a ich dow\u00f3dcy tym bardziej. Ale i kac Ksenofonta by\u0142 potworniejszy ni\u017c kiedykolwiek przedtem! Niech Tartar poch\u0142onie t\u0119 wied\u017am\u0119 Mede\u0119, kt\u00f3ra zabi\u0142a pi\u0119kne dziatki zrodzone z Jazona, a ho\u0142ubi\u0142a i wyprowadzi\u0142a na wielkiego wodza Medosa, praprzodka perskich siepaczy! Trzy dni i trzy…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1169,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[14],"tags":[74,76,75],"class_list":["post-1167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","tag-azalia-pontyjska","tag-azalie","tag-rododendrony"],"acf":[],"taxonomy_info":{"category":[{"value":14,"label":"Ciekawostki"}],"post_tag":[{"value":74,"label":"Azalia pontyjska"},{"value":76,"label":"Azalie"},{"value":75,"label":"Rododendrony"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Azalia_Pontyjska_001-1024x692.jpg",1024,692,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":14,"name":"Ciekawostki","slug":"ciekawostki","term_group":0,"term_taxonomy_id":14,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":40,"filter":"raw","term_order":"0","cat_ID":14,"category_count":40,"category_description":"","cat_name":"Ciekawostki","category_nicename":"ciekawostki","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":74,"name":"Azalia pontyjska","slug":"azalia-pontyjska","term_group":0,"term_taxonomy_id":74,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"},{"term_id":76,"name":"Azalie","slug":"azalie","term_group":0,"term_taxonomy_id":76,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"},{"term_id":75,"name":"Rododendrony","slug":"rododendrony","term_group":0,"term_taxonomy_id":75,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1167"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1167\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}