{"id":1031,"date":"2019-05-03T23:27:54","date_gmt":"2019-05-03T21:27:54","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=1031"},"modified":"2019-05-03T23:27:54","modified_gmt":"2019-05-03T21:27:54","slug":"od-lasow-bambusowych-do-podrozy-kon-tiki-czyli-krete-drogi-udomowienia-kury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/od-lasow-bambusowych-do-podrozy-kon-tiki-czyli-krete-drogi-udomowienia-kury\/","title":{"rendered":"Od las\u00f3w bambusowych do podr\u00f3\u017cy Kon-Tiki, czyli kr\u0119te drogi udomowienia kury"},"content":{"rendered":"

\"\"Dzieje drobiu kryj\u0105 w sobie nadal wiele tajemnic. Dzi\u0119ki genetyce molekularnej mo\u017cemy zweryfikowa\u0107 szereg domys\u0142\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105cych od staro\u017cytno\u015bci w\u015br\u00f3d rolnik\u00f3w i uczonych odno\u015bnie do udomowienia tych najwa\u017cniejszych gospodarczo i \u2013 jak si\u0119 Pa\u0144stwo przekonacie w Powsinie \u2013 jednych z najpi\u0119kniejszych ptak\u00f3w \u015bwiata. Od setek lat wiadomo, \u017ce przodkiem naszych kur i kogut\u00f3w jest jeden z indyjskich gatunk\u00f3w ba\u017canta, konkretnie kur bankiwa Gallus gallus<\/em>, z kt\u00f3rym kur\u0119 domow\u0105 \u0142\u0105czy si\u0119 w jeden gatunek.Warto wspomnie\u0107,\u017ce do dzikich przodk\u00f3w najbardziej podobna pozostaje s\u0142ynna polska rasa zielonon\u00f3\u017cka kuropatwiana s\u0142ynna z ma\u0142o alergizuj\u0105cych jajek, ale i sk\u0142onno\u015bci do kanibalizmu. Naj\u015bwie\u017csze analizy genetyczne ujawni\u0142y jednak, \u017ce przynajmniej gen \u017c\u00f3\u0142tej sk\u00f3ry na \u0142apach trafi\u0142 do naszych niosek i kogut\u00f3w od kura siwego G. sonneratii<\/em>, tako\u017c pochodz\u0105cego z Indii. Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce pierwsz\u0105 przyczyn\u0105 udomowienia kurczak\u00f3w by\u0142o zami\u0142owanie staro\u017cytnych lud\u00f3w do walk kogut\u00f3w, traktowanych \u201eod zawsze\u201d jako dochodowy biznes z bran\u017cy hazardowej, a zarazem ofiara dla b\u00f3stw wojny. Dopiero z czasem, w miar\u0119 upadku dawnych kult\u00f3w, si\u0119gni\u0119to po mi\u0119so i jaja.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Z kur\u0105 domow\u0105 jest troch\u0119 tak jak z herbat\u0105, bawe\u0142n\u0105 i cytrusami: naukowcy z Chin oraz Indii za\u017carcie rywalizuj\u0105 o palm\u0119 pierwsze\u0144stwa we wzi\u0119ciu z natury, wst\u0119pnym uszlachetnieniu i rozpowszechnieniu po innych krajach via Jedwabny Szlak tych gatunk\u00f3w. Nowsza, konkurencyjna hipoteza t\u0142umaczy, \u017ce to nieskr\u0119powany dost\u0119p do jaj by\u0142 od pocz\u0105tku celem zwolennik\u00f3w domestykacji kura bankiwa. Sk\u0105d jednak u kur wzi\u0119\u0142a si\u0119 ta rekordowa nieustaj\u0105ca p\u0142odno\u015b\u0107? Tu przechodzimy do las\u00f3w bambusowych z tytu\u0142u dzisiejszego wpisu. Ot\u00f3\u017c wiele gatunk\u00f3w bambus\u00f3w to tak zwane ro\u015bliny semelparyczne, czyli \u017cyj\u0105ce dziesi\u0105tki lat, ale rozmna\u017caj\u0105ce si\u0119 tylko raz w \u017cyciu, za to niezwykle obficie. (Podobnym cyklem \u017cyciowym odznaczaj\u0105 si\u0119 agawy z naszej Oran\u017cerii, tudzie\u017c nasz polski dziewi\u0119\u0107si\u0142 pop\u0142ocholistny, ratowany w ramach projektu \u201eFlorIntegral\u201d www. florintegral.pl\/gatunki\/dziewiecsil-poplocholistny<\/a>). Co kilkadziesi\u0105t lat nast\u0119puje masowe kwitnienie, a potem owocowanie bambus\u00f3w, a nast\u0119pnie rozpad ca\u0142ego drzewostanu. Jako \u017ce nasiona tych drzewiastych traw s\u0105 cz\u0119sto r\u00f3wnie po\u017cywne jak ry\u017c, to kur bankiwa wykszta\u0142ci\u0142 w toku ewolucji zdolno\u015b\u0107 do sk\u0142adania dodatkowych, ogromnych ilo\u015bci jaj w\u0142a\u015bnie w momencie owocowania bambus\u00f3w. Ludzie nauczyli si\u0119 po mistrzowsku wykorzystywa\u0107 t\u0119 sk\u0142onno\u015b\u0107 do sk\u0142adania dodatkowych jajek w sytuacji dost\u0119pu do obfitych \u017ar\u00f3de\u0142 ziarna.<\/p>\n

Agrobiolodzy i historycy od setek lat g\u0142owi\u0105 si\u0119 nad pochodzeniem prastarej rasy (a w\u0142a\u015bciwie ca\u0142ej grupy ras) kur araukana, hodowanej w po\u0142udniowym Chile przez szczep Mapucz\u00f3w. Zdaniem cz\u0119\u015bci naukowc\u00f3w Mapucze trzymali dr\u00f3b tej rasy (o prze\u015blicznych turkusowych jajkach, cz\u0119sto tak\u017ce o charakterystycznych k\u0119pkach pi\u00f3r ko\u0142o uszu) na d\u0142ugo przed przybyciem konkwistador\u00f3w. Znaczy\u0142oby to, \u017ce albo odziedziczyli dr\u00f3b po swoich przodkach w\u0119druj\u0105cych przez Beringi\u0119 do obu Ameryk, albo zapo\u017cyczyli hodowl\u0119 kurczak\u00f3w od Polinezyjczyk\u00f3w. Dzi\u015b stawia si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie na t\u0105 drug\u0105 hipotez\u0119. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontakt\u00f3w handlowych i kulturowych mi\u0119dzy Indianami Ameryki Po\u0142udniowej a ludami Polinezji wykaza\u0142 eksperymentalnie Thor Heyerdahl, \u017cegluj\u0105c na tratwie Kon-Tiki. Tym niemniej wi\u0119kszo\u015b\u0107 uczonych odrzuca tez\u0119 o prekolumbijskich kontaktach i takim samym wieku hodowli drobiu u Mapucz\u00f3w \u2013 dane genetyczne i radiow\u0119glowe budz\u0105 kontrowersje recenzent\u00f3w.<\/p>\n

Adam Kapler<\/p>\n

 <\/p>\n

W dniach 11-12 maja zapraszamy do Ogrodu na wystaw\u0119 zorganizowan\u0105 wraz ze Stowarzyszeniem Polskich Hodowc\u00f3w Drobiu Czubatka Polska „Najpi\u0119kniejsze kury \u015bwiata 2019”.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzieje drobiu kryj\u0105 w sobie nadal wiele tajemnic. Dzi\u0119ki genetyce molekularnej mo\u017cemy zweryfikowa\u0107 szereg domys\u0142\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105cych od staro\u017cytno\u015bci w\u015br\u00f3d rolnik\u00f3w i uczonych odno\u015bnie do udomowienia tych najwa\u017cniejszych gospodarczo i \u2013 jak si\u0119 Pa\u0144stwo przekonacie w Powsinie \u2013 jednych z najpi\u0119kniejszych ptak\u00f3w \u015bwiata. Od setek lat wiadomo, \u017ce przodkiem naszych kur i kogut\u00f3w jest jeden z…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1036,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[19],"tags":[68,70,69,67],"class_list":["post-1031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","tag-czubatka-polska","tag-hodowla-drobiu","tag-kur-bankiwa","tag-kury"],"acf":[],"taxonomy_info":{"category":[{"value":19,"label":"Wydarzenia"}],"post_tag":[{"value":68,"label":"Czubatka Polska"},{"value":70,"label":"Hodowla drobiu"},{"value":69,"label":"Kur bankiwa"},{"value":67,"label":"Kury"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/headerKura-1024x301.jpg",1024,301,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":19,"name":"Wydarzenia","slug":"news","term_group":0,"term_taxonomy_id":19,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":27,"filter":"raw","term_order":"0","cat_ID":19,"category_count":27,"category_description":"","cat_name":"Wydarzenia","category_nicename":"news","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":68,"name":"Czubatka Polska","slug":"czubatka-polska","term_group":0,"term_taxonomy_id":68,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"},{"term_id":70,"name":"Hodowla drobiu","slug":"hodowla-drobiu","term_group":0,"term_taxonomy_id":70,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"},{"term_id":69,"name":"Kur bankiwa","slug":"kur-bankiwa","term_group":0,"term_taxonomy_id":69,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"},{"term_id":67,"name":"Kury","slug":"kury","term_group":0,"term_taxonomy_id":67,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw","term_order":"0"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1031"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}