{"id":1015,"date":"2019-04-24T21:22:06","date_gmt":"2019-04-24T19:22:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ogrod-powsin.pl\/blog\/?p=1015"},"modified":"2019-04-24T21:29:20","modified_gmt":"2019-04-24T19:29:20","slug":"byliny-japonskich-ogrodow-do-cienistych-ogrodow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/byliny-japonskich-ogrodow-do-cienistych-ogrodow\/","title":{"rendered":"Byliny japo\u0144skich ogrod\u00f3w do cienistych ogrod\u00f3w w stylu le\u015bnym"},"content":{"rendered":"

\"\"Ci z Pa\u0144stwa, kt\u00f3rzy maj\u0105 dzia\u0142ki na terenach le\u015bnych lub pole\u015bnych, cz\u0119sto narzekaj\u0105 na kwa\u015bne gleby, wieczny p\u00f3\u0142mrok oraz dojmuj\u0105c\u0105 wilgo\u0107 panuj\u0105c\u0105 w ogrodzie. W takich niemal le\u015bnych warunkach warto pokusi\u0107 si\u0119 o stworzenie byliniarni oraz ma\u0142ego pinetum w stylu japo\u0144skim, opartych o cieniozno\u015bne, wilgociolubne rarytasy ogrodnicze z Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni. Pod okapem drzew warto wprowadzi\u0107 troch\u0119 pi\u0119knych iglak\u00f3w (cisy, kryptomeri\u0119, jod\u0142y) oraz te li\u015bciaki, kt\u00f3re wytrzymaj\u0105 niedostatek \u015bwiat\u0142a (laurowi\u015bnie, rododendrony). Je\u017celi gleba w Pa\u0144stwa posiad\u0142o\u015bci zatraci\u0142a ju\u017c sw\u00f3j borowy lub d\u0105browowy charakter, warto go odtworzy\u0107 dodaj\u0105c kompostu z kory, torfu wysokiego, igliwia czy odpadk\u00f3w drzewnych. Kolejne godne uwagi po\u017cyczki z japo\u0144skiej architektury krajobrazu to du\u017ce i ma\u0142e g\u0142azy narzutowe, korzenie i karpina (przy okazji wspomog\u0105 Pa\u0144stwo gin\u0105ce gatunki owad\u00f3w i grzyb\u00f3w, np. pachnic\u0119 d\u0119bow\u0105). Paznokietka japo\u0144ska (Onobrychium japonicum<\/em>)dzi\u0119ki swoim sinozielonym, trzy- czterokrotnie pierzastym, poci\u0119tym na r\u00f3wnow\u0105skie odcinki li\u015bciom nie przypomina typowych paproci, a raczej koperek. Cho\u0107 wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 wygl\u0105dem, wymagania ma takie same jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 paproci: lubi pr\u00f3chniczne gleby niezalewane zim\u0105, lecz wilgotne latem oraz cie\u0144. Na zachodzie i p\u00f3\u0142nocy Polski klimat jest dla niej wystarczaj\u0105co oceaniczny, w innych regionach wymaga solidnego okrywania jedlin\u0105, kor\u0105 b\u0105d\u017a \u015bci\u00f3\u0142k\u0105 le\u015bn\u0105. Z trwa\u0142ych ro\u015blin zielnych Japonii warto wprowadzi\u0107 zawilcowiec wielkolistny (Anemonopsis macrophylla<\/em>). Troch\u0119 podobny do naszych wczesnowiosennych zawilc\u00f3w, a troch\u0119 do orlika. Odznacza si\u0119 wystarczaj\u0105c\u0105 mrozoodporno\u015bci\u0105. Uwielbia bezwapienne, pr\u00f3chniczne ziemie w miejscach ods\u0142oni\u0119tych od wiatru i s\u0142o\u0144ca. Jego kubkowate, bia\u0142awe lub fioletowo-lila kwiaty ukazuj\u0105 si\u0119 p\u00f3\u017aniej ni\u017c u zawilc\u00f3w, bo dopiero latem. <\/p>\n

\"\"Od maja do czerwca kwitnie tak\u017ce spejranta konwaliowata (Speirantha convallarioides<\/em>), <\/em>dziko rosn\u0105ca w po\u0142udniowo-wschodnich Chinach. Ona r\u00f3wnie\u017c preferuje do\u015b\u0107 wilgotne, zaciszne stanowiska o le\u015bnym, torfiasto-pr\u00f3chnicznym pod\u0142o\u017cu. W Polsce zimuje zno\u015bnie, cho\u0107 na wszelki wypadek dobrze okrywa\u0107 j\u0105 jedlin\u0105 latem przed s\u0142o\u0144cem, a zim\u0105 przed mrozem. Zawilcowiec oraz spejranta wspaniale uzupe\u0142ni\u0105 nasze kolekcje geofit\u00f3w przedwio\u015bnia i wczesnej wiosny (przylaszczek, zawilc\u00f3w, ciemiernik\u00f3w i kokoryczy), gdy\u017c przed\u0142u\u017c\u0105 trwanie kobierca kwiat\u00f3w a\u017c po wczesne lato. Kolejn\u0105 ozdob\u0105 ogrodu le\u015bnego mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 parnik kanto\u0144ski (Disporum cantoniense<\/em>), wyst\u0119puj\u0105cy dziko na obrze\u017cach las\u00f3w Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni oraz zachodnich Chin. Ro\u015blina dekoracyjna tak dzi\u0119ki kwiatom, jak li\u015bciom i owocom. Dolne li\u015bcie podobne do konwaliowych lub ciemi\u0119\u017cycowych: jajowate, wyd\u0142u\u017cone, zaostrzone, pod\u0142u\u017cnie unerwione i lekko sk\u00f3rzaste. U niekt\u00f3rych odmian wybarwiaj\u0105 si\u0119 wiosn\u0105 na bordowo. W pe\u0142ni wiosny wypuszcza na ko\u0144cach p\u0119d\u00f3w lekko rozchylone, zwis\u0142e, dzwonkowate kwiaty. Zale\u017cnie od kultywaru \u2013 bia\u0142awe, \u017c\u00f3\u0142tawe lub czerwone. Latem ich miejsce zajm\u0105 ma\u0142e, czarnogranatowe jagody. Mno\u017cenie odbywa si\u0119 poprzez podzia\u0142 k\u0142\u0105czy albo z nasion. Okazy m\u0142ode i przesadzane jesieni\u0105 potrzebuj\u0105 okrycia. Wymagania b\u0119d\u0105 tutaj podobne jak u paznokietki.<\/p>\n

\"\"Atrakcj\u0105 ka\u017cdego ogrodu w stylu dalekowschodnim mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kardiokrynum olbrzymie (Cardiocrinum giganteum<\/em>). To ogromna lilia, dor\u00f3wnuj\u0105ca postur\u0105 naszym pluskwicom, kaukaskim barszczom i japo\u0144skim rdestowcom (od 2 do 4 metr\u00f3w wysoko\u015bci). Atutem kardiokrynum s\u0105 ogromne, sercokszta\u0142tne li\u015bcie odziomkowe o l\u015bni\u0105cej powierzchni. Po 7-8 latach od skie\u0142kowania latem wypuszcza do 20 pi\u0119knie pachn\u0105cych, bia\u0142awych lub z\u0142ocistych  kwiat\u00f3w z bordow\u0105 gardziel\u0105, o kszta\u0142cie tr\u0105bki, nierzadko d\u0142ugich na 15-20 cm. Kardiokrynum nie bez powodu pozostaje kolekcjonerskim rarytasem. Jest to bylina niezwykle gryma\u015bna i czasoch\u0142onna w uprawie. Zar\u00f3wno wyprowadzenie jej z cebuli, jak i z nasion wymaga i\u015bcie japo\u0144skiej cierpliwo\u015bci i samozaparcia. Imponuj\u0105cych rozmiar\u00f3w cebul\u0119 zasadzi\u0107 nale\u017cy r\u00f3wno z gruntem, w miejscu o rozproszonym \u015bwietle, w bukowym kompo\u015bcie z domieszk\u0105 obornika i gliny. Co zim\u0119 trzeba j\u0105 zasypywa\u0107 \u015bci\u00f3\u0142k\u0105 bukow\u0105, kor\u0105 b\u0105d\u017a igliwiem. Kardiokrynum jest niestety ro\u015blin\u0105 semelparyczn\u0105, podobnie jak agawy i dziewi\u0119\u0107si\u0142y (kwitnie tylko raz w \u017cyciu i obumiera po wydaniu nasion). Obumiera te\u017c macierzysta cebula, aczkolwiek czasem pozostawia 2-3 cebulki potomne u nasady jak u zimowit\u00f3w. Nasiona tej himalajskiej lilii r\u00f3wnie\u017c ucz\u0105 ogrodnik\u00f3w pokory. Odznaczaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u0119bokim spoczynkiem, a zarazem s\u0105 przysmakiem drobnych ptak\u00f3w i ssak\u00f3w, tote\u017c wysiawszy je na jesieni do kompostowej gleby nale\u017cy zado\u0142owa\u0107 skrzynk\u0119 w cienistym inspekcie, zabezpieczy\u0107 j\u0105 dobrze jedlin\u0105 przed szkodnikami i poczeka\u0107 rok albo dwa a\u017c zachce im si\u0119 wschodzi\u0107. Nasza z\u0142ota polska jesie\u0144 jest pi\u0119kna, ale cz\u0119sto za kr\u00f3tka by nasiona kardiokrynum do ko\u0144ca dojrza\u0142y. W razie wczesnych przymrozk\u00f3w i pluch warto \u015bci\u0105\u0107 zielone, walcowate nasienniki i wstawi\u0107 je do wazonu z wod\u0105, \u017ceby jednak dojrza\u0142y.<\/p>\n

Nast\u0119pnym rarytasem dla kolekcjonerek, nie wymagaj\u0105cym jednak a\u017c tyle miejsca, jest tr\u00f3jsklepka wielkokwiatowa (Tricyrtis macrantha<\/em>). Li\u015bcie ma lancetowate, wyd\u0142u\u017cone, g\u0142adkie i ciemnozielone. Podobnie jak chryzantemy i zimowity kwitnie od ko\u0144ca lata po pierwsze, mocniejsze mrozy. Dzwonkokszta\u0142tne, mi\u0119siste kwiaty wspaniale wpasowuj\u0105 si\u0119 w jesienne klimaty dzi\u0119ki swym jasnoz\u0142otym p\u0142atkom oraz bordowym plamkom (\u201el\u0105dowiskom dla owad\u00f3w\u201d) w \u015brodku kwiatu.<\/p>\n

Adam Kapler<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ci z Pa\u0144stwa, kt\u00f3rzy maj\u0105 dzia\u0142ki na terenach le\u015bnych lub pole\u015bnych, cz\u0119sto narzekaj\u0105 na kwa\u015bne gleby, wieczny p\u00f3\u0142mrok oraz dojmuj\u0105c\u0105 wilgo\u0107 panuj\u0105c\u0105 w ogrodzie. W takich niemal le\u015bnych warunkach warto pokusi\u0107 si\u0119 o stworzenie byliniarni oraz ma\u0142ego pinetum w stylu japo\u0144skim, opartych o cieniozno\u015bne, wilgociolubne rarytasy ogrodnicze z Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni. Pod okapem drzew warto wprowadzi\u0107…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1016,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","ngg_post_thumbnail":0,"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[1,26],"tags":[66,65],"class_list":["post-1015","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rozne","category-z-notatnika-przyrodnika","tag-byliny","tag-ogrody-japonskie"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":1,"label":"R\u00f3\u017cne"},{"value":26,"label":"Z notatnika przyrodnika"}],"post_tag":[{"value":66,"label":"Byliny"},{"value":65,"label":"Ogrody japonskie"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/OgrodJap-1024x323.jpg",1024,323,true],"author_info":{"display_name":"admin_1","author_link":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/author\/admin_1\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":1,"name":"R\u00f3\u017cne","slug":"rozne","term_group":0,"term_taxonomy_id":1,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":45,"filter":"raw","cat_ID":1,"category_count":45,"category_description":"","cat_name":"R\u00f3\u017cne","category_nicename":"rozne","category_parent":18},{"term_id":26,"name":"Z notatnika przyrodnika","slug":"z-notatnika-przyrodnika","term_group":0,"term_taxonomy_id":26,"taxonomy":"category","description":"","parent":18,"count":95,"filter":"raw","cat_ID":26,"category_count":95,"category_description":"","cat_name":"Z notatnika przyrodnika","category_nicename":"z-notatnika-przyrodnika","category_parent":18}],"tag_info":[{"term_id":66,"name":"Byliny","slug":"byliny","term_group":0,"term_taxonomy_id":66,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":65,"name":"Ogrody japonskie","slug":"ogrody-japonskie","term_group":0,"term_taxonomy_id":65,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1015"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1015\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ogrod.pan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}