W latach 90. XX wieku na polskim rynku wydawniczym ważną rolę w popularyzowaniu wiedzy ogrodniczej odgrywał miesięcznik Kwietnik. Na jego łamach ukazywały się artykuły przygotowywane przez doświadczonych praktyków i znawców tematu a poświęcone roślinom ozdobnym, ich uprawie i pielęgnacji. Jednym z takich tekstów był artykuł Wiesława Gawrysia – botanika i ogrodnika, absolwenta Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz wieloletniego wicedyrektora Ogrodu Botanicznego PAN w Powsinie, poświęcony fuksjom.
Fuksja, dawniej nazywana latarnią, była bardzo popularną rośliną ozdobną w okresie międzywojennym. Po latach zapomnienia ponownie zyskała powszechne zainteresowanie pod koniec XX wieku, co znalazło odzwierciedlenie również w publikacjach ogrodniczych tamtych czasów. Obecnie jest chętnie uprawiana w balkonowych donicach, na tarasach oraz w ogrodach. Roślina ta wyróżnia się dużą liczbą gatunków i odmian, różniących się pokrojem, wielkością oraz barwą kwiatów.
Fuksje mogą mieć pędy zwisające, półzwisłe lub wzniesione. Ich kwiaty mają charakterystyczny kształt przypominający dzwoneczki lub kolczyki i występują w wielu kolorach, najczęściej białym, czerwonym, różowym i fioletowym. Rośliny najlepiej rosną w półcienistych miejscach, w żyznej i przepuszczalnej glebie o lekko kwaśnym odczynie. Wymagają regularnego podlewania, umiarkowanej wilgotności oraz systematycznego nawożenia w okresie wegetacji.
Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest przycinanie fuksji, które wykonuje się wiosną, po okresie spoczynku. Zabieg ten sprzyja rozkrzewianiu się roślin i poprawia ich wygląd. Fuksje można także formować w postaci niewielkich drzewek uprawianych w pojemnikach. Rośliny są wrażliwe na mróz, dlatego zimą wymagają przechowywania w chłodnym i jasnym miejscu. Fuksje rzadko chorują, jednak często są atakowane przez szkodniki, głównie mszyce oraz mączliki szklarniowe. Regularna pielęgnacja i systematyczna kontrola stanu roślin pozwalają zachować ich zdrowy wygląd oraz obfite kwitnienie.
Publikacja artykułu, którego skrót był powyżej, doskonale wpisywała się w profil miesięcznika Kwietnik, koncentrował się on przede wszystkim na roślinach ozdobnych oraz uprawie kwiatów w domu i ogrodzie. Główną tematykę pisma stanowiły porady dla miłośników roślin doniczkowych i ogrodowych, sposoby uprawy i pielęgnacji, aranżacja zieleni, dekoracje kwiatowe oraz nowości z rynku ogrodniczego.
Pismo ukazywało się co miesiąc, a pierwszy numer magazynu wydano w grudniu 1994 roku jako numer 1/1995. Początkowo wydawcą było wydawnictwo Prószyński i S-ka, a później prawa do wydawania nabyła m.in. Agora SA. Przez wiele lat Kwietnik był jednym z ważniejszych czasopism ogrodniczych w Polsce, obok takich tytułów jak Ogrody. Ostatni numer ukazał się w marcu 2012 roku, po 17 latach obecności na rynku.
Autorem wspomnianego artykułu był Wiesław Gawryś, doświadczony polski botanik i ogrodnik, absolwent Technikum Ogrodniczego w Sochaczewie oraz Wydziału Ogrodniczego SGGW w Warszawie. Od 1978 roku związany z Ogrodem Botanicznym – Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej PAN w Powsinie, gdzie rozpoczął pracę jako dendrolog i specjalista następnie specjalista w uprawie roślin tropikalnych, jak również znawca rodzimej flory.
Przez wiele lat pełnił funkcję kierownika Zakładu Kolekcji Botanicznych i Ogrodniczych oraz wicedyrektora Ogrodu do spraw ogrodniczych, będąc jedną z kluczowych postaci odpowiedzialnych za rozwój i utrzymanie kolekcji roślin. Chociaż formalnie nie był głównym dyrektorem Ogrodu, przez lata odgrywał istotną rolę w jego codziennym funkcjonowaniu, zwłaszcza w zakresie pracy ogrodników i opieki nad zbiorami.
Jest autorem lub współautorem blisko 250 prac naukowych i popularnonaukowych z zakresu botaniki i ogrodnictwa oraz „Łacińsko-polskiego słownika roślin zielnych”. Brał udział w licznych wyprawach botanicznych do wielu krajów, m.in. Korei Północnej, Wietnamu, Gruzji i Rosji, poszerzając swoją wiedzę o florze świata.
Współpracownicy z Ogrodu Botanicznego PAN często określają Wiesława Gawrysia jako pasjonata roślin i „chodzącą encyklopedię botaniczną”. Podkreślają jego ogromną wiedzę, precyzję, zwłaszcza w zakresie nazewnictwa botanicznego oraz zaangażowanie w rozwój kolekcji roślinnych i działalność edukacyjną, dzięki którym zaszczepił miłość do roślin kolejnym pokoleniom ogrodników.
Materiały: Agnieszka Kościelak i Anna Gasek
Zebrała: Agnieszka Pfeiffer
